Waifu là tiếng lóng của cộng đồng mê anime, manga và game, chỉ một nhân vật nữ hư cấu mà người hâm mộ yêu quý đến mức coi như “vợ” của mình. Hỏi waifu nghĩa là gì thì câu trả lời ngắn nhất là “vợ trong mơ” của dân mê truyện tranh, phim hoạt hình Nhật. Bản dành cho nhân vật nam gọi là husbando.
| Nghĩa ngắn | Nhân vật nữ hư cấu được fan yêu thích, gọi đùa là “vợ” |
| Gốc từ | Chữ wife (vợ) của tiếng Anh, đọc theo giọng Nhật thành waifu |
| Từ đối ứng | Husbando: nhân vật nam được fan yêu thích |
| Sắc thái | Vui, thân mật trong cộng đồng fan; người ngoài có khi thấy lạ tai |
Waifu: từ chữ wife đến “vợ 2D”
Tiếng Nhật vay rất nhiều từ tiếng Anh và đọc lại theo hệ âm của mình. Chữ wife qua miệng người Nhật thành waifu, viết bằng chữ katakana ワイフ. Ở Nhật, từ mượn này từng được dùng như một cách gọi vợ nghe hiện đại hơn, bên cạnh những từ truyền thống.
Cái nghĩa mà giới trẻ Việt đang dùng thì lại đi một vòng qua cộng đồng fan phương Tây. Theo Dictionary.com và các trang lưu trữ văn hóa fan, nghĩa lóng gắn với một cảnh hài trong anime Azumanga Daioh (bản phim đầu những năm 2000): thầy giáo Kimura đánh rơi tấm ảnh một người phụ nữ, học sinh hỏi, thầy đáp bằng thứ tiếng Anh lơ lớ “mai waifu” (my wife). Câu nói ngô nghê ấy thành trò đùa trên các diễn đàn anime nói tiếng Anh, rồi dần đổi nghĩa: “my waifu” là cô nhân vật mình mê nhất.
Khi về Việt Nam, waifu giữ gần như nguyên nghĩa đó. Người ta không thật sự lấy ai làm vợ, chỉ mượn chữ “vợ” để nói mức độ yêu thích. Vì nhân vật sống trên màn hình phẳng, dân mạng còn gọi vui là “vợ 2D”.
Husbando, bias và những chữ cùng nhà
Waifu nằm trong một nhóm từ chuyên chỉ “người mình mê” của giới fan. Đặt cạnh nhau sẽ dễ thấy chỗ khác:
| Từ | Dùng cho ai | Cộng đồng hay dùng |
|---|---|---|
| Waifu | Nhân vật nữ hư cấu (anime, manga, game) | Fan anime, game |
| Husbando | Nhân vật nam hư cấu | Fan anime, game |
| Bias | Thành viên mình thích nhất trong nhóm nhạc | Fan K-pop |
| Crush | Người thật mình thầm thích | Dùng rộng rãi |
Điểm mấu chốt: waifu dành cho nhân vật không có thật. Gọi một bạn cùng lớp là waifu nghe sẽ kỳ, vì người đó có đời sống riêng chứ không phải nhân vật để “nhận”. Nhiều người còn phân biệt kiểu tính cách nhân vật được chọn, chẳng hạn kiểu nhân vật yandere và tsundere rất hay xuất hiện trong danh sách waifu của fan.
Gần với waifu nhưng không mang ý coi như vợ là danh xưng best girl, danh hiệu fan dành cho nhân vật nữ được mến nhất trong một bộ truyện, bộ phim.
Gắn chữ waifu vào câu cho tự nhiên
Từ này thường đi với “của tôi”, “quốc dân”, “best”. Vài ví dụ, mỗi câu một hoàn cảnh:
- Bình luận dưới video phim: “Tập này đẹp quá, waifu của tôi lên hình được có ba giây thôi.”
- Nhóm chat bạn bè chơi game: “Mới quay được nhân vật mới, chính thức đổi waifu rồi nha.”
- Bài đăng hỏi ý kiến: “Mọi người bình chọn waifu quốc dân của mùa anime này đi.”
- Caption ảnh mô hình trên bàn học: “Góc học tập có waifu canh, hết dám lười.”
- Trêu bạn thân: “Ông nói chuyện về waifu nhiều hơn nói chuyện bài kiểm tra đấy.”
Viết bài văn, bài thuyết trình thì đổi sang tiếng Việt: “nhân vật nữ yêu thích”, “nhân vật mình hâm mộ nhất”. Cách nói ấy rõ nghĩa với mọi người đọc, kể cả thầy cô không theo dõi anime.
Có waifu có phải là lạ?
Với phần đông fan, có waifu chỉ là cách nói vui cho việc mến một nhân vật, giống thế hệ trước dán ảnh nhân vật truyện tranh lên góc học tập. Dictionary.com cũng ghi nhận mức độ dùng rất khác nhau: người nói cho vui, người nghiêm túc sưu tầm mô hình, tranh, đồ lưu niệm in hình nhân vật.
Chỗ cần tỉnh táo là khi chuyện yêu nhân vật lấn át đời sống thật: chi quá tay cho đồ sưu tầm, tranh cãi gay gắt với người khác vì “waifu ai đẹp hơn”, hay ngại kết bạn ngoài đời. Mê một nhân vật thì không sao, miễn là bạn vẫn học, vẫn chơi, vẫn trò chuyện với người thật. Ai thích tìm hiểu thêm về cộng đồng này có thể đọc bài giải nghĩa chữ otaku của người Nhật, hay phần nói về anime khác hoạt hình phương Tây ra sao.
Waifu nói gọn cho người mới vào cộng đồng anime
Waifu nghĩa là gì trong anime?
Là nhân vật nữ trong anime mà một người yêu thích nhất, đến mức gọi vui là “vợ”. Mỗi fan có thể có waifu riêng, và cũng có thể đổi waifu khi xem bộ phim mới.
Husbando là gì?
Husbando là bản nam của waifu, chỉ nhân vật nam hư cấu được fan mê như “chồng trong mơ”. Chữ này nhại theo husband (chồng) trong tiếng Anh.
Waifu có phải là vợ thật không?
Không. Waifu luôn là nhân vật hư cấu; chữ “vợ” ở đây chỉ để đùa và để nói mình thích nhân vật ấy đến đâu.
Gọi người thật là waifu có được không?
Một số bạn trẻ đôi khi dùng để khen ca sĩ, diễn viên, nhưng nghĩa gốc vẫn là nhân vật 2D. Gọi bạn bè, người quen là waifu dễ gây ngượng, nhất là khi người kia không biết từ này.