Từ đồng nghĩa với rộn ràng sát nhất là rộn rã, dùng được cả khi tả tiếng động lẫn khi tả lòng người; tả cảnh đông vui thì có náo nhiệt, nhộn nhịp, còn tả lòng thì gần với náo nức, rạo rực. Trái nghĩa với rộn ràng là im ắng, vắng lặng, lặng lẽ ở bên ngoài; ở bên trong thì là một tâm trạng nguội đi, buồn tẻ.
| Đồng nghĩa | rộn rã; (cảnh) náo nhiệt, nhộn nhịp; (lòng) gần nghĩa: náo nức, rạo rực, xốn xang |
| Trái nghĩa | (cảnh) im ắng, vắng lặng, lặng lẽ, tĩnh mịch; (lòng) theo ngữ cảnh: buồn tẻ, nguội lạnh |
| Loại từ | tính từ, láy vần -ang của “rộn” |
| Nghĩa | cái vui dậy lên từ nhiều phía do nhiều âm thanh, màu sắc; cảm xúc vui mừng dậy lên trong lòng |
Ai hay viết nhầm thành “dộn ràng” có thể xem mẹo nhớ ở bài rộn ràng viết với r hay d.
Rộn ràng ngoài phố, rộn ràng trong lòng
Từ điển Hoàng Phê tách rộn ràng làm hai nghĩa và ghi rộn rã là đồng nghĩa ở cả hai. Các từ còn lại chỉ đứng được ở một phía.
| Từ | Phía nào | Khác rộn ràng ở đâu |
|---|---|---|
| rộn rã | cả hai | nhấn tiếng động liên tiếp: tiếng cười rộn rã |
| náo nhiệt | cảnh | ồn và đông hơn, không nhất thiết vui |
| nhộn nhịp | cảnh | nhấn người qua lại tấp nập, ít nói đến âm thanh |
| náo nức (gần nghĩa) | lòng | vui kèm mong đợi điều sắp tới |
| rạo rực (gần nghĩa) | lòng | cảm xúc dâng mạnh, có khi không rõ vui hay bồn chồn |
| xốn xang (gần nghĩa) | lòng | xúc động không yên, có thể lẫn cả bứt rứt |
Ba từ xốn xang, xôn xao, xao xuyến được đặt cạnh nhau ở bài xốn xang khác xôn xao chỗ nào.
Ở quy mô cả một lễ hội, cờ hoa rợp phố, người ta chuộng chữ tưng bừng hơn; hai nghĩa của nó được tách ở từ cùng nghĩa với tưng bừng.
Im ắng, lặng lẽ và tâm trạng nguội đi
- im ắng, vắng lặng: đối trực tiếp với nghĩa thứ nhất, cảnh không còn tiếng động: sân trường rộn ràng giờ ra chơi, im ắng lúc vào học.
- lặng lẽ: không tiếng, không động, có khi kèm vẻ buồn.
- tĩnh mịch: mức yên lặng sâu, hay dùng cho đêm, cảnh chùa; các mức được so ở bài tĩnh mịch và những từ chỉ sự yên lặng.
- buồn tẻ, nguội lạnh: đối với nghĩa trong lòng, nhưng chỉ theo ngữ cảnh; từ điển không ghi cặp cố định.
Đổi rộn ràng thành rộn rã, náo nức: chỗ nào xuôi tai?
- “Tiếng pháo rộn ràng khắp xóm” → “rộn rã khắp xóm”: được.
- “Lòng em rộn ràng khi sắp được về quê” → “náo nức”: được, còn rõ hơn nét chờ đợi.
- “Bến xe rộn ràng người đi lại” → “nhộn nhịp”: được. Nhưng “lòng nhộn nhịp” thì sai, vì nhộn nhịp không tả cảm xúc.
- “Phiên chợ rộn ràng” đổi thành “náo nhiệt” thì nghe ồn hơn, mất bớt nét vui nhẹ.
Câu mẫu: rộn ràng tiếng trống, rộn ràng niềm vui
- Trống hội rộn ràng từ đầu làng đến cuối bãi.
- Nhận giấy báo nhập học, lòng Hà rộn ràng suốt cả buổi tối.
- Tiếng cười nói rộn rã vang ra từ gian bếp.
- Gần Tết, ai đi xa cũng náo nức tính ngày về.
- Đêm xuống, con hẻm im ắng, chỉ còn tiếng quạt máy.
- Cô bé lặng lẽ ngồi một góc, chẳng nói câu nào.
Rộn ràng đồng nghĩa với gì: vài câu hỏi
Đồng nghĩa với rộn ràng là từ nào sát nhất?
Rộn rã. Từ điển ghi hai từ này đồng nghĩa ở cả nghĩa tả âm thanh lẫn nghĩa tả lòng người.
Từ đồng nghĩa với từ rộn ràng khi tả tâm trạng?
Rộn rã; gần nghĩa có náo nức, rạo rực, xốn xang.
Trái nghĩa với rộn ràng là gì?
Im ắng, vắng lặng, lặng lẽ khi tả cảnh. Với tâm trạng không có cặp cố định, tùy câu mà dùng buồn tẻ hay nguội lạnh.