Từ đồng nghĩa với diễn đạt là biểu đạt, diễn tả, thể hiện; gần nghĩa có trình bày, nói lên. Diễn đạt không có từ trái nghĩa trong từ điển; muốn nói ý ngược, người viết dùng cụm như giữ trong lòng, không nói ra.
| Đồng nghĩa | biểu đạt, diễn tả, thể hiện; gần nghĩa: trình bày, nói lên |
| Trái nghĩa | không có cặp chuẩn; theo ngữ cảnh: giữ trong lòng, không nói ra |
| Nghĩa | tỏ rõ tư tưởng, tình cảm bằng ngôn ngữ hoặc một hình thức nào đó |
Biểu đạt, diễn tả, trình bày: chữ nào hợp câu nào
| Từ | Nét riêng | Ví dụ |
|---|---|---|
| biểu đạt | trang trọng, hay gặp trong sách ngôn ngữ học | ngôn ngữ là công cụ biểu đạt tư duy |
| diễn tả | nghiêng về tâm trạng, cảm giác; dùng được cả cử chỉ | ánh mắt diễn tả nỗi nhớ |
| thể hiện | rộng nhất, nói cả việc làm, thái độ | bài thơ thể hiện tình yêu quê |
| trình bày | nói rõ, đủ, theo thứ tự; thường trước người nghe | trình bày ý kiến trước lớp |
| nói lên | khẩu ngữ, nhẹ | câu chuyện nói lên một bài học |
“Diễn đạt” có thể là danh từ chỉ cách viết (“bài văn mạch lạc về diễn đạt”), khi ấy không đổi sang diễn tả được. Nhóm thể hiện, biểu hiện, bộc lộ đã có bảng riêng ở bài các chữ cùng nghĩa với thể hiện; còn giãi bày, thổ lộ, những chữ mở lòng, xem bài về bày tỏ và giữ kín.
Diễn đạt không có từ trái nghĩa: viết ý ngược thế nào
Diễn đạt là “đưa ý ra ngoài”, và tiếng Việt không có một từ đơn nói việc ngược lại. Trong câu, người ta dùng giữ trong lòng, không nói ra. Còn khi nhận xét bài làm, thầy cô đặt diễn đạt trôi chảy cạnh diễn đạt lủng củng: đây là hai tính từ khen chê, không phải trái nghĩa của diễn đạt.
Đặt câu với diễn đạt, diễn tả, biểu đạt
- Em chưa biết diễn đạt thế nào cho bố hiểu chuyện ở lớp.
- Bức tranh diễn tả nỗi cô đơn của cụ già bên hiên.
- Mỗi dấu câu cũng giúp biểu đạt ý của người viết.
- Có những nỗi buồn chị chỉ giữ trong lòng, không nói ra với ai.
Một vài thắc mắc về chữ diễn đạt
Từ đồng nghĩa với từ diễn đạt là gì?
Biểu đạt, diễn tả, thể hiện; gần nghĩa là trình bày, nói lên.
Trái nghĩa với diễn đạt là từ nào?
Không có từ trái nghĩa chuẩn; theo ngữ cảnh có thể dùng giữ trong lòng, không nói ra.