Tóm tắt Đức tính giản dị của Bác Hồ (Phạm Văn Đồng) ngắn gọn – 8 mẫu hay nhất

Suốt cuộc đời làm cách mạng, Bác Hồ luôn sống bình dị, khiêm nhường. Bác giản dị trong ăn ở, làm việc, cư xử, cả trong cách nói và cách viết. Sự giản dị ấy đi cùng một tâm hồn giàu có, trở thành tấm gương sáng và sức mạnh lớn của dân tộc.

Phạm Văn Đồng khẳng định điều kì diệu ở Hồ Chủ tịch là một con người làm nên những việc lớn lao của lịch sử lại giữ nếp sống hết sức đơn sơ. Mâm cơm hằng ngày của Bác chỉ dăm món, ăn xong bát sạch; ngôi nhà sàn nhỏ, thoáng mát; việc gì tự làm được Bác không nhờ ai. Bác sống như vậy không phải vì khắc khổ, mà vì gắn bó với nhân dân lao động, và chính vật chất đơn sơ làm nổi bật tâm hồn phong phú của Người. Cách Bác nói, Bác viết cũng ngắn gọn, dễ hiểu, mang chân lí lớn, nên có sức lay động hàng triệu con người.

Phần 1: Tác giả nêu vấn đề: trong sáu mươi năm hoạt động đầy biến động ở nhiều nơi trên thế giới, Bác vẫn giữ trọn phẩm chất trong sáng của người chiến sĩ hết lòng vì nước; đời chính trị vĩ đại và đời thường giản dị ở Bác là một.

Phần 2: Tác giả chứng minh bằng những điều mắt thấy tai nghe: mâm cơm ít món, không để rơi hạt cơm nào; ngôi nhà sàn vỏn vẹn vài phòng mà đầy gió, nắng, hương hoa; một ngày làm việc không ngơi tay, từ việc nước đến việc trồng cây, viết thư; số người phục vụ ít ỏi vì Bác tự lo phần lớn công việc của mình.

Phần 3: Tác giả giải thích: Bác không sống như nhà tu khổ hạnh hay ẩn sĩ lánh đời; Bác sống đạm bạc vì sống cùng cuộc đấu tranh của quần chúng, và lối sống ấy là biểu hiện của một nền văn minh thực sự.

Phần 4: Tác giả mở rộng: Bác nói và viết cũng giản dị để dân dễ hiểu, dễ làm theo; những chân lí như độc lập, tự do là quý nhất, khi thấm vào lòng người, đã thành sức mạnh của cả dân tộc.

• Vấn đề nghị luận: sự thống nhất giữa sự nghiệp cách mạng phi thường và cuộc sống bình thường, khiêm nhường của Bác.
• Luận điểm 1 – giản dị trong sinh hoạt: ăn uống đạm bạc, tiết kiệm; nhà ở đơn sơ mà thanh nhã; quý trọng người phục vụ.
• Luận điểm 2 – giản dị trong công việc, ứng xử: làm việc suốt ngày, việc lớn việc nhỏ đều làm; tự phục vụ bản thân, ít cần người giúp.
• Luận điểm 3 – bản chất lối sống: không phải khổ hạnh; đời sống vật chất đơn giản song hành với đời sống tinh thần cao đẹp.
• Luận điểm 4 – mộc mạc khi nói, khi viết: để quần chúng hiểu, nhớ, làm theo; chân lí giản dị trở thành sức mạnh và chủ nghĩa anh hùng.

Mở đầu văn bản, Phạm Văn Đồng nêu điều ông cho là quan trọng nhất cần làm rõ khi nói về Bác: một người đã làm những việc chuyển xoay vận mệnh đất nước lại sống cuộc đời thường hết sức bình dị, khiêm nhường. Ông gọi đó là điều lạ lùng, kì diệu, bởi qua sáu mươi năm bôn ba, giữa bao thử thách, Bác vẫn giữ nguyên phẩm chất của người chiến sĩ chỉ biết vì nước, vì dân.

Để chứng minh, tác giả nhắc lại những điều mọi người đều biết về đời sống của Bác. Bữa ăn chỉ có vài món đơn giản, Bác ăn gọn gàng, không bỏ phí hạt cơm, ăn xong còn sắp xếp lại phần thức ăn thừa cho tươm tất – việc nhỏ ấy cho thấy Bác quý công sức người làm ra hạt gạo và biết ơn người phục vụ. Ngôi nhà sàn của Bác chỉ có vài phòng nhưng luôn chan hòa gió, ánh sáng và hương hoa, nhỏ bé mà thanh cao. Bác làm việc cả đời, cả ngày, từ việc cứu nước đến những việc thường như trồng cây, gửi thư hỏi han đồng chí, trò chuyện với thiếu nhi miền Nam, thăm khu nhà của công nhân. Việc gì tự làm được thì Bác làm lấy, nên người giúp việc quanh Bác rất ít; Bác còn đặt cho họ những cái tên ghép lại thành khẩu hiệu kháng chiến.

Tiếp đó, tác giả nhắc người đọc tránh hiểu sai: Bác không sống khổ hạnh như nhà tu, cũng không thanh cao tách biệt như ẩn sĩ. Bác chọn cuộc sống thanh bạch vì Người hòa mình vào cuộc đấu tranh vất vả của nhân dân. Vật chất càng giản dị thì đời sống tâm hồn, tư tưởng, tình cảm của Bác càng hiện lên phong phú, cao đẹp; đó là một lối sống văn minh mà Bác nêu gương cho thế giới.

Cuối cùng, tác giả chỉ ra rằng Bác giản dị cả khi nói và khi viết, vì mong nhân dân hiểu, nhớ và làm theo. Những câu nói của Bác về độc lập, tự do, về sự thống nhất của nước Việt Nam rất ngắn gọn mà chứa chân lí lớn; khi được hàng triệu người tiếp nhận, chúng trở thành sức mạnh không gì địch nổi, thành chủ nghĩa anh hùng của cả dân tộc.

Văn bản ca ngợi cách sống bình dị của Hồ Chủ tịch. Dù là lãnh tụ của cả dân tộc, Bác vẫn ăn uống đạm bạc, ở trong ngôi nhà sàn nhỏ, tự làm lấy mọi việc có thể và đối xử ân cần với người giúp việc. Theo Phạm Văn Đồng, đó không phải lối sống ép xác, mà là sự hòa hợp giữa vật chất đơn sơ và tâm hồn giàu có, gắn với cuộc sống của nhân dân. Bác còn nói, viết thật giản dị để ai cũng hiểu, nhờ đó lời Bác trở thành sức mạnh to lớn.

• Nêu vấn đề → đời cách mạng vĩ đại + đời thường khiêm tốn = một thể thống nhất.
• Bữa ăn → vài món, không lãng phí → quý lao động, tôn trọng người phục vụ.
• Nhà ở → nhà sàn nhỏ, đầy gió và hoa → thanh bạch, tao nhã.
• Công việc → làm suốt ngày, tự phục vụ → ít người giúp việc.
• Bản chất → không khổ hạnh → vật chất đơn sơ, tinh thần phong phú.
• Lời nói, bài viết → ngắn, dễ hiểu → chân lí lớn → sức mạnh vô địch của dân tộc.

(Tóm tắt theo lời một người học trò từng làm việc bên Bác.)

Tôi đã có nhiều năm được ở gần Bác, và điều khiến tôi kính phục hơn cả là một con người làm nên những trang sử chấn động như thế mà ngày thường lại sống bình dị đến vậy. Mâm cơm của Bác chỉ dăm món, Bác ăn sạch bát, thu dọn tươm tất để người phục vụ đỡ vất vả. Căn nhà sàn chỉ có mấy phòng, gió lộng, nắng vào, thoảng mùi hoa. Bác làm việc từ sáng tới khuya, việc gì làm được Bác tự làm, nên quanh Bác chẳng có mấy người giúp việc. Xin đừng ai nghĩ Bác ép mình sống khổ: Bác giản dị vì sống cùng nhân dân, và trong căn nhà nhỏ ấy là một tâm hồn rộng lớn. Lời Bác nói, Bác viết cũng mộc mạc, để ai nghe cũng hiểu, cũng làm theo được – và chính vì thế mà lời Bác đã thành sức mạnh của muôn triệu người.

Kết luận

Dù tóm tắt ngắn hay dài, em cần giữ đúng trình tự lập luận: nêu vấn đề, chứng minh qua đời sống hằng ngày, giải thích bản chất, mở rộng sang lời nói và bài viết. Mẫu 1 hoặc mẫu 6 hợp với câu hỏi ngắn; mẫu 3, mẫu 4 dùng khi cần nêu bố cục, luận điểm; mẫu 5 dùng khi đề yêu cầu tóm tắt đầy đủ.

Xem thêm:

• Soạn bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
• Phân tích Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
• Mục lục Ngữ văn 7 Cánh diều