Tóm tắt Đổi tên cho xã giúp em nắm nhanh diễn biến màn đầu tiên của vở hài kịch Bệnh sĩ của Lưu Quang Vũ – văn bản đọc trong Bài 4 sách Ngữ văn 8 Cánh diều (tập một). Câu hỏi đầu tiên của phần Chuẩn bị trong SGK cũng yêu cầu tóm tắt văn bản, vì vậy dưới đây là 6 mẫu từ vài câu đến chi tiết, có cả bản kể theo lời một nhân vật.
Cách tóm tắt một đoạn trích kịch
Kịch không có lời người kể, mọi sự việc hiện ra qua lời thoại và chỉ dẫn sân khấu. Khi tóm tắt, em cần:
- nêu bối cảnh (ở đâu, dịp gì) dựa vào phần chỉ dẫn in nghiêng;
- thuật lại các sự việc chính theo trình tự lời thoại;
- chuyển lời thoại thành lời kể gián tiếp, không chép nguyên văn;
- làm nổi bật chỗ gây cười và ý nghĩa phê phán.
Tóm tắt Đổi tên cho xã ngắn nhất – mẫu 1
Ông chủ tịch Nha tổ chức lễ đặt tên mới Hùng Tâm cho xã Cà Hạ, đổi tên hợp tác xã và phát cho cán bộ, xã viên những chức danh “chủ nhiệm” nghe rất kêu, trong khi công việc chẳng thay đổi gì. Ông còn quyết định dẹp nghề phụ cũ để làm pháo. Đoạn trích cho thấy căn bệnh sĩ diện, chuộng hình thức đáng cười.
Tóm tắt Đổi tên cho xã ngắn gọn – mẫu 2
Trụ sở xã Cà Hạ hôm ấy trang hoàng rực rỡ, pháo nổ, nhạc vang. Chủ tịch xã Nha long trọng tuyên bố đổi tên xã thành Hùng Tâm, tên hợp tác xã cũng được thay bằng một chuỗi chữ dài. Thư kí Sửu đọc danh sách bổ nhiệm, đội trưởng hay trưởng trại lợn đều thành chủ nhiệm trung tâm. Người chuyên hoạn lợn là ông Độp cũng được gán một cái tên khoa học cho nghề của mình và vui sướng ra mặt. Cuối buổi, ông Nha giao ông Thình chuyển hẳn sang làm pháo, khiến ông Thình chưng hửng không hiểu.
Tóm tắt Đổi tên cho xã theo bố cục – mẫu 3
Phần 1 – Buổi lễ bắt đầu. Căn phòng họp của xã đầy cờ quạt, khẩu hiệu, tiếng pháo, tiếng loa. Ông Nha phát biểu dài dòng, tuyên bố Cà Hạ mang tên mới là Hùng Tâm – tên của “cái tâm hào hùng”.
Phần 2 – Phát chức danh mới. Hợp tác xã được đổi thành một liên đoàn tên dài; Sửu đọc quyết định bổ nhiệm hàng loạt chủ nhiệm. Ông Độp hỏi về phần mình, được ông Nha và Sửu đặt cho cái chức nghe văn minh thay cho chữ hoạn lợn; bà Độp thì bĩu môi chê.
Phần 3 – Kế hoạch “bung ra”. Còn lại ba người, ông Nha khoe khéo tổ chức, khoe có người nhà làm chủ tịch huyện, rồi ra lệnh cho ông Thình bỏ đan sọt, tết thảm để làm pháo. Ông Thình hiểu nhầm thành trồng cà pháo; ông Nha phải diễn tả tiếng pháo nổ. Ông còn mơ con gái thành nhà khoa học lừng danh.
Tóm tắt Đổi tên cho xã chi tiết – mẫu 4
Một buổi chiều, trụ sở xã ở phố Cà được trang trí như ngày hội: cờ, khẩu hiệu, áp phích treo kín, pháo nổ giòn giã, loa phát nhạc ầm ĩ. Chủ tịch xã Nguyễn Toàn Nha đứng trước bàn phủ vải hoa, mở đầu bằng một tràng lời thưa gửi đủ mọi thành phần, rồi trịnh trọng xem đồng hồ tuyên bố: Cà Hạ chính thức mang tên mới là Hùng Tâm, phố Cà được nâng lên thị trấn. Theo ông, tên cũ quê mùa gắn với quá khứ nghèo khổ, còn tên mới nói lên lòng hào hùng của con cháu vua Hùng.
Trong tiếng trống ếch và tiếng vỗ tay, ông công bố tiếp kế hoạch “cách tân”: hợp tác xã mang tên mới dài dằng dặc. Thư kí Văn Sửu đọc danh sách bổ nhiệm: ông Thình, anh Tự, bà Thủ, ông Ruộng, bà Độp đều rời chức cũ để làm chủ nhiệm những trung tâm, công ty với tên gọi đồ sộ. Ông Độp đứng lên hỏi sao không có tên mình. Biết ông chuyên đi hoạn lợn, ông Nha chê hai chữ ấy thô, nhờ Sửu đặt tên khác; thế là nghề hoạn lợn được gọi bằng cái tên “triệt sản gia súc”. Ông Độp sướng rơn, khoe với vợ, còn bà Độp thẳng thừng bảo đổi tên thì việc vẫn vậy.
Khi mọi người ra về, ông Nha tự khen buổi lễ trang nghiêm, khen Sửu giỏi chữ, tự nhận mình học ít nhưng có hoài bão lớn. Ông Thình lo lắng không biết huyện, tỉnh có đồng ý không; ông Nha gạt đi vì em rể ông vừa làm chủ tịch huyện. Ông còn bắt ông Thình dẹp các nghề phụ quen thuộc để “bung ra” làm pháo, khiến ông Thình tưởng là trồng cà pháo. Đoạn trích khép lại khi ông Nha khoe con gái và tuyên bố đã làm gì thì phải nổi danh hơn người.
Tóm tắt Đổi tên cho xã theo lời ông Độp – mẫu 5
Hôm ấy cả xã tôi họp ở trụ sở, cờ hoa rợp trời, pháo nổ đì đùng. Bác Nha chủ tịch tuyên bố xã Cà Hạ đổi tên thành Hùng Tâm, nghe oai hẳn. Rồi anh Sửu đọc danh sách, ai cũng thành chủ nhiệm, cả vợ tôi coi trại lợn cũng lên làm chủ nhiệm một trung tâm. Không thấy tên mình, tôi đứng dậy hỏi. Bác Nha bảo nghề hoạn lợn của tôi nghe thô quá, anh Sửu nghĩ một lúc rồi đặt cho cái tên “Trung tâm Triệt sản gia súc”. Lúc đầu tôi chẳng hiểu, bác Nha giải thích mới vỡ lẽ: triệt sản tức là hoạn! Tôi mừng lắm, quay sang khoe vợ, ai ngờ bà ấy lại bảo vẫn thế chứ có gì khác. Đúng là đàn bà chẳng biết gì về đổi mới!
Tóm tắt Đổi tên cho xã bằng sơ đồ ý – mẫu 6
- Bối cảnh: trụ sở xã phố Cà, cờ quạt, khẩu hiệu, pháo, nhạc.
- Đổi tên: Cà Hạ → Hùng Tâm; phố Cà → thị trấn; hợp tác xã → liên đoàn tên dài.
- Đổi chức: đội trưởng, tổ trưởng, trưởng trại… → chủ nhiệm các trung tâm, công ty.
- Đỉnh điểm gây cười: nghề hoạn lợn → “trung tâm triệt sản”; ông Độp mừng, bà Độp chê.
- Kế hoạch: dẹp nghề phụ, chuyển sang làm pháo; ông Thình hiểu nhầm là cà pháo.
- Ý nghĩa: phê phán bệnh sĩ diện, chuộng hình thức, háo danh.
Kết luận
Khi tóm tắt Đổi tên cho xã, em cần giữ được ba ý: buổi lễ đổi tên rình rang, màn phát chức danh mới (đặc biệt là chi tiết hoạn lợn) và kế hoạch làm pháo của ông Nha. Chọn mẫu ngắn để trả lời câu hỏi SGK, dùng mẫu chi tiết khi cần nắm kĩ nội dung.
Xem thêm: