Tóm tắt Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Bản tóm tắt gọn trong vài câu, dùng khi đề chỉ yêu cầu nêu cốt truyện.

Đăm Săn, người tù trưởng giàu mạnh nhất vùng, quyết đi bắt Nữ Thần Mặt Trời về làm vợ dù bạn là Đăm Par Kvây ra sức can ngăn. Chàng vượt rừng thiêng đến nhà Nữ Thần, ngỏ lời nhưng bị từ chối. Trên đường về, khi mặt trời lên cao, cả Đăm Săn và con ngựa bị lún chết trong Rừng Đen.

Sau những chiến công đánh bại Mtao Grư và Mtao Mxây, Đăm Săn trở thành tù trưởng giàu có, danh tiếng vang khắp núi rừng. Muốn không còn ai dám trái lời mình, chàng tìm đến Đăm Par Kvây rủ bạn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời. Đăm Par Kvây kể ra bao hiểm họa: chông nhọn, thú dữ, Rừng Đen đất nhão từng chôn vùi nhiều tù trưởng, nhưng Đăm Săn vẫn lên đường. Tới nơi, chàng xin Nữ Thần về làm vợ lẽ. Nàng khước từ, vì nếu nàng bỏ đi, muôn loài trên mặt đất sẽ chết. Đăm Săn ra về lúc mặt trời đã mọc, ngựa lún dần trong Rừng Đen và cuối cùng cả người lẫn ngựa chìm xuống bùn.

Phần 1 – Ở nhà Đăm Par Kvây. Đăm Săn cưỡi ngựa đến làng người bạn kết nghĩa, được đón rước long trọng với chiếu hoa, trầu thuốc, cơm gà, rượu cần và tiếng chiêng. Chàng nói rõ ý định đi bắt Nữ Thần Mặt Trời. Đăm Par Kvây can ngăn, thậm chí muốn trói bạn lại, nhưng không lay chuyển được; cuối cùng anh dặn Đăm Săn phải vượt rừng khi trời còn tối, đất còn cứng.

Phần 2 – Cuộc gặp Nữ Thần. Đăm Săn băng rừng rậm, qua núi xanh, bỏ cả ăn uống, tới làng của hai anh em giữ mặt trời, mặt trăng. Chàng vào ngôi nhà dài thếp vàng của Nữ Thần. Nữ Thần thay váy đẹp bước ra, hỏi chàng muốn gì. Đăm Săn xin cưới nàng làm vợ lẽ. Nữ Thần từ chối vì nàng gắn với sự sống của trời đất; Đăm Săn nài nỉ rồi đành cáo từ, không nghe lời nàng khuyên đừng về vội.

Phần 3 – Cái chết trong Rừng Đen. Ngựa đưa Đăm Săn đi khi mặt trời vừa ló. Nắng càng gắt, đất rừng càng nhão, ngựa lún từ chân tới lưng, và đến giữa trưa thì cả người, cả ngựa chìm hẳn.

Đây là dạng tóm tắt đáp ứng câu hỏi 1 phần “Sau khi đọc” (SGK Kết nối tri thức): liệt kê sự kiện theo trình tự.

• Đăm Săn đến nhà Đăm Par Kvây, được tiếp đón trọng thể và rủ bạn cùng đi bắt Nữ Thần Mặt Trời.
• Đăm Par Kvây từ chối, cảnh báo về rừng thiêng đầy hiểm nguy; Đăm Săn vẫn cương quyết ra đi ngay trong đêm.
• Đăm Săn vượt qua rừng núi, tới ngôi nhà nguy nga của Nữ Thần Mặt Trời.
• Đăm Săn bày tỏ mong muốn lấy Nữ Thần làm vợ lẽ; Nữ Thần từ chối vì sự sống của muôn loài.
• Đăm Săn quay về khi mặt trời đã lên, bị lún chết cùng con ngựa trong Rừng Đen.

Các sự kiện ấy cho thấy Đăm Săn là người anh hùng dũng cảm, quả quyết, khát vọng lớn lao nhưng cũng ngạo nghễ, chủ quan trước sức mạnh của tự nhiên.

Trở thành tù trưởng giàu nhất vùng sau khi đánh bại Mtao Grư và Mtao Mxây, Đăm Săn vẫn chưa thỏa. Chàng muốn có thêm một người vợ lẽ là Nữ Thần Mặt Trời, để từ người Ê-đê đến người Mnông không ai dám trái ý mình. Chàng cưỡi ngựa đi ròng rã, đến làng của người bạn Đăm Par Kvây.

Nhà Đăm Par Kvây đón khách rất trọng thể: tôi tớ trải chiếu trắng chiếu đỏ, bày trầu thuốc cả gùi, giết gà nấu cơm, mở những ché rượu quý, người lấy nước, người đánh chiêng, người cắm cần. Khi biết bạn đến để rủ mình đi bắt Nữ Thần Mặt Trời, Đăm Par Kvây hoảng hốt khuyên can. Anh nói rừng thiêng của Nhà Trời toàn đỉa, vắt, chông lớn chông nhỏ, ven rừng đầy xương người; Rừng Đen đất nhão đã chôn vùi biết bao tù trưởng và dũng tướng. Anh xin cúng lợn, tiễn trâu, chỉ mong bạn đừng đi. Đăm Săn gạt đi tất cả, khẳng định gặp cọp giết cọp, gặp tê giác giết tê giác, và quyết lên đường giữa đêm. Đăm Par Kvây đành dặn bạn thúc ngựa thật nhanh khi đất còn cứng, vì hễ có nắng là Rừng bà Sun Y Rít sẽ nhão ra.

Đăm Săn đi qua rừng rậm núi xanh, cỏ tranh cứa tay, gai mây đâm chân mà không màng ăn uống. Chàng tới vùng đất nơi người anh giữ mặt trời, người em giữ mặt trăng, rồi đến ngôi nhà của Nữ Thần: cầu thang như cầu vồng, cối chày bằng vàng, voi đứng chật sân, chiêng cồng đầy nhà, xà nhà thếp vàng. Người trong nhà trầm trồ vì vị khách oai như thần. Nữ Thần thay váy mới, bước ra rạng rỡ đến mức cửa buồng bừng sáng.

Đăm Săn nói muốn có người nấu cơm, dệt áo cho mình, muốn đưa Nữ Thần xuống trần làm chị em với Hơ Nhị, Hơ Bhị. Nữ Thần giải thích rằng quê hương của Mặt Trời là nơi cuối đất chân trời; nếu nàng rời đi, muông thú, con người, cây cỏ, sông suối đều sẽ chết. Đăm Săn kể lại bao gian khổ đã vượt qua, nói mình thương nàng da diết và chỉ về khi lấy được nàng. Nữ Thần vẫn khước từ và bảo chàng về đi. Đăm Săn buồn bã chấp nhận, nhưng khi Nữ Thần khuyên chàng đừng về vội kẻo chết, chàng vẫn một mực lên ngựa ra đi.

Mặt trời ló lên đầu núi, rồi mỗi lúc một cao. Giữa Rừng Đen, chân ngựa bắt đầu dính đất; đất loãng dần, ngựa lún tới đầu gối, tới bẹn nhưng vẫn cố bước. Đến khi mặt trời đứng bóng, con ngựa không nhích nổi nữa, bùn ngập ngang lưng, và cả Đăm Săn cùng con ngựa chìm xuống.

Mẫu này đặt đoạn trích vào toàn bộ câu chuyện, phù hợp khi đề yêu cầu giới thiệu bối cảnh.

Sử thi Đăm Săn kể về một chàng trai Ê-đê theo tục nối dây phải lấy hai chị em Hơ Nhị, Hơ Bhị. Từ chỗ chống lại cuộc hôn nhân do Trời sắp đặt, Đăm Săn trở thành tù trưởng giàu mạnh, lần lượt đánh bại Mtao Grư và Mtao Mxây – những kẻ cướp vợ chàng. Danh tiếng đã lừng lẫy, chàng lại muốn chinh phục cả Nữ Thần Mặt Trời. Chàng đến nhà Đăm Par Kvây, bỏ ngoài tai lời can ngăn, một mình vượt rừng thiêng tới nhà Nữ Thần và xin cưới nàng. Nữ Thần từ chối, bởi nàng phải giữ sự sống cho muôn loài. Đăm Săn quay về khi nắng đã lên và chết lún trong Rừng Đen. Câu chuyện chưa khép lại: về sau, Đăm Săn cháu tiếp tục con đường của người cậu.

Ta là Đăm Săn, tù trưởng mà cả vùng Ê-đê, Mnông đều biết tên. Khi đã có chiêng lắm voi nhiều, ta muốn bắt Nữ Thần Mặt Trời về làm vợ để không ai sánh được với ta. Ta tìm đến Đăm Par Kvây rủ bạn cùng đi. Bạn ta hết lời can: rừng Nhà Trời nhiều chông, nhiều thú dữ, Rừng Đen đã nuốt bao tù trưởng. Ta không sợ, ta đã mang theo ngải, gặp cọp thì giết cọp. Ta đi ngay trong đêm, băng rừng, lội núi, gai cào rách tay chân. Rồi ta cũng đứng trước ngôi nhà lấp lánh vàng của Nữ Thần. Nàng đẹp hơn bất cứ ai ta từng gặp. Ta xin nàng về làm vợ, nàng lại bảo nếu nàng đi thì trời đất sẽ chết khô. Ta nài mãi không được, đành quay ngựa. Nàng bảo ta sẽ chết, ta đáp sống được thì sống, chết thì đành. Mặt trời lên, đất dưới chân ngựa nhão dần, và ta cùng con ngựa chìm xuống giữa Rừng Đen.

Văn bản đọc mở rộng trong sách Chân trời sáng tạo bắt đầu từ hành trình của Đăm Săn. Chàng đi hết rừng rậm tới núi xanh, chịu gai góc, đói khát để đến được nơi ở của nữ thần Mặt Trời. Ngôi nhà giàu sang, lộng lẫy; người trong nhà ngợi khen vị khách oai như thần. Nữ thần xuất hiện với vẻ đẹp rực rỡ và hỏi chàng đến có việc gì. Đăm Săn xin cưới nàng làm vợ lẽ, nói mình thương nàng da diết và quyết không về nếu không cưới được nàng. Nữ thần từ chối, vì nếu nàng rời đi thì muôn loài không còn sự sống. Cuối cùng Đăm Săn đành từ biệt, mặc lời cảnh báo của nữ thần, lên ngựa trở về.

Kết luận

Khi tóm tắt Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời, em cần giữ đúng ba chặng: ở nhà Đăm Par Kvây – gặp Nữ Thần và bị từ chối – chết trong Rừng Đen, đồng thời nêu được hai chi tiết then chốt là lời can ngăn của bạn và lời cảnh báo của Nữ Thần. Muốn hiểu sâu hơn về xuất xứ, bố cục và câu hỏi đọc hiểu, em xem thêm các bài dưới đây.

Xem thêm:

• Soạn bài Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời (Kết nối tri thức)
• Soạn bài Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời (Chân trời sáng tạo)
• Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây: tóm tắt, bố cục
• Soạn bài Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác