Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Thực dụng là gì? Hai sắc thái nghĩa và chủ nghĩa thực dụng

Cập nhật 21/02/2026·MMavrick Nguyễn·9 phút đọc
Nội dung chính
  • Thực dụng: dùng được vào việc thật
  • Một chữ, hai sắc thái khen và chê
  • Chủ nghĩa thực dụng trong triết học là gì?
  • Thực dụng, thực tế, vụ lợi: đặt lên bàn cân

Thực dụng là tính từ có hai sắc thái: một là có giá trị dùng được, mang lại lợi ích thiết thực (một món đồ thực dụng, một đề tài thực dụng); hai là chỉ chăm chăm vào lợi ích vật chất trước mắt cho bản thân. Nói “người thực dụng” hay “sống thực dụng” thì phần lớn người nghe hiểu theo nghĩa thứ hai, tức là lời chê. Thực dụng nghĩa là gì vì thế phụ thuộc nhiều vào việc nó đứng cạnh chữ nào.

Nghĩa 1 Có giá trị thiết thực, dùng được việc (trung tính, có khi là khen)
Nghĩa 2 Chỉ nhắm đến lợi ích vật chất trước mắt cho mình, bỏ qua các mặt khác (chê)
Chữ Hán 實用: thực (thật, có thật) + dụng (dùng, công dụng)
Loại từ Tính từ; “chủ nghĩa thực dụng” là danh từ
Tiếng Anh practical (nghĩa 1), pragmatic; trường phái triết học là pragmatism
thực dụng là gì
thực dụng là gì? Thiết thực hay chỉ biết lợi trước mắt?

Thực dụng: dùng được vào việc thật

Thiều Chửu giảng chữ thực (實) là giàu, đầy, rồi là thật, cái gì có thật; chữ dụng (用) là dùng, là công dụng, đối lại với “thể” là bản chất của sự vật. Hai chữ ghép lại thành “đem dùng vào việc có thật”, cũng là nghĩa mà từ điển Hán Việt ghi cho 實用.

Họ hàng của hai chữ này rất quen: thực tế, thực tiễn, sự thật; công dụng, tác dụng, hữu dụng, vô dụng. Nhìn mặt chữ thì thực dụng là một từ hoàn toàn trung tính, thậm chí tích cực. Sắc thái chê đến sau, từ cách người ta dùng nó để nói về con người.

Một chữ, hai sắc thái khen và chê

Từ điển tiếng Việt tách rõ hai nét nghĩa. Nét thứ nhất ghi kèm nhãn “từ cũ”: có giá trị thiết thực, mang lại lợi ích thực tế, như trong “tính thực dụng của đề tài khoa học”. Nét thứ hai mới là nghĩa hay gặp hôm nay: chỉ nhằm vào những gì mang lại lợi ích vật chất thiết thực và trước mắt cho mình, không quan tâm đến những mặt khác, như “lối sống thực dụng”, “con người thực dụng”.

Khi nói về đồ vật, kiến thức, kỹ năng, chữ này vẫn giữ nghĩa tốt. Một chiếc cặp nhiều ngăn là “thực dụng”, một khóa học nấu ăn cơ bản là “thực dụng”. Ở đây nó gần với “hữu ích”, “dễ dùng”.

Đổi sang con người thì giọng đổi theo. Người thực dụng trong cách hiểu phổ biến là người cân mọi mối quan hệ bằng lợi ích: kết bạn vì bạn có ích, giúp đỡ khi thấy mình được gì, ít để tâm đến tình cảm hay lý tưởng. Tuy vậy, có người tự nhận “tôi khá thực dụng” để nói rằng mình làm việc gì cũng tính đến hiệu quả, không mơ mộng viển vông. Nghe cả câu mới biết họ đang tự chê hay đang tự khen.

Chủ nghĩa thực dụng trong triết học là gì?

Ngoài đời thường, “thực dụng” còn là tên tiếng Việt của pragmatism, một trường phái triết học ra đời ở Mỹ vào cuối thế kỷ 19. Người khởi xướng thường được kể là Charles Sanders Peirce và William James; sang thế kỷ 20, John Dewey phát triển tiếp. Chữ pragma gốc Hy Lạp nghĩa là việc làm, hành động.

Ý tưởng cốt lõi khá dễ hình dung: một tư tưởng, một lý thuyết đúng hay không phải xét qua hệ quả thực tế của nó khi đem ra làm. Thay vì tranh luận mãi chuyện trừu tượng, các nhà thực dụng hỏi: điều này dẫn tới kết quả gì? Đây là một hệ thống triết học nghiêm túc, không đồng nghĩa với “sống vì tiền”. Ai muốn đặt trường phái này vào bức tranh lớn có thể đọc triết học bàn về những vấn đề gì.

Thực dụng, thực tế, vụ lợi: đặt lên bàn cân

Từ Nghĩa gọn Sắc thái Ví dụ
Thực dụng Chú trọng lợi ích thiết thực; nói về người thì nghiêng về lợi ích vật chất trước mắt Trung tính với đồ vật, thường là chê với người Cậu ấy thực dụng, bạn nào không giúp được gì là thôi chơi.
Thực tế Coi trọng điều đang diễn ra, làm việc thiết thực, không viển vông Thường là khen Bạn ấy rất thực tế, chọn ngành theo năng lực chứ không theo trào lưu.
Vụ lợi Mưu cầu lợi ích cho riêng mình Chê, nặng hơn thực dụng Giúp đỡ mà có mục đích vụ lợi thì chẳng còn là giúp nữa.

Ranh giới nằm ở chỗ: người thực tế vẫn giữ tình nghĩa, chỉ không mơ mộng; người thực dụng đặt lợi ích lên trước; người vụ lợi thì làm gì cũng tính phần mình. Trái nghĩa với thực dụng theo nghĩa chê là vô tư, hào phóng, trọng tình; trái nghĩa với nghĩa “dùng được” là viển vông, phù phiếm. Người thực dụng hay bị nối với thói ích kỷ chỉ nghĩ cho bản thân, dù hai chữ không hoàn toàn trùng nhau.

Thực dụng chỉ là một chữ thay được cho thực tế ở nghĩa chê; khi nào dùng hiện thực, thực tại hay lý thuyết để đối, xem các từ thay cho thực tế.

Viết về lối sống thực dụng của người trẻ

Đề nghị luận xã hội hay hỏi về lối sống thực dụng. Vài hướng có thể triển khai:

  • Phân biệt cho rõ: biết tính toán, biết chọn việc có ích là điều nên có; chỉ đáng phê phán khi lợi ích che mất tình người và lẽ phải.
  • Nguyên nhân có thể đến từ áp lực kinh tế, từ hình ảnh “thành công” chỉ đo bằng tiền trên mạng, từ thói quen so sánh.
  • Hệ quả: quan hệ hời hợt, dễ cô đơn, dễ đánh mất những giá trị không đếm được bằng tiền như lòng tin, sự gắn bó.
  • Cách sống cân bằng: thực tế trong mục tiêu, nhưng giữ tình cảm và nguyên tắc. Mỗi người có hệ giá trị riêng, xem thêm ba quan niệm sống của một con người.

Thực dụng: mấy điều thường được hỏi thêm

Người thực dụng là người như thế nào?

Theo cách hiểu phổ biến, đó là người đặt lợi ích vật chất, trước mắt lên hàng đầu, chọn bạn và chọn việc theo chuyện được gì. Có người dùng chữ này theo nghĩa nhẹ hơn: làm gì cũng tính đến hiệu quả.

Thực dụng là tốt hay xấu?

Nói về đồ vật, kỹ năng thì là tốt, nghĩa là dùng được việc. Nói về tính cách con người thì thường là chê, trừ khi người nói tự nhận với ý “mình không mơ mộng”.

Chủ nghĩa thực dụng là gì?

Là trường phái triết học Mỹ cuối thế kỷ 19, gắn với Peirce, William James và John Dewey, cho rằng giá trị của một tư tưởng nằm ở hệ quả thực tế khi đem áp dụng. Nó khác với “lối sống thực dụng” trong lời nói hằng ngày.

Thực dụng trong tiếng Anh là gì?

Nghĩa “dùng được việc” là practical; tính cách tính toán thực tế là pragmatic; nghĩa chê “chỉ biết lợi ích vật chất” gần với materialistic. Trường phái triết học gọi là pragmatism.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5