Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Thị phi là gì? Nghĩa gốc đúng sai và nghĩa lời ra tiếng vào

Cập nhật 20/10/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Thị phi: "đúng sai" hay "lời ra tiếng vào"
  • 是非 tách ra từng chữ
  • Thị phi đứng cạnh tin đồn, đàm tiếu, drama
  • Thị phi trong ca dao và lời ăn tiếng nói

Thị phi là từ Hán Việt có hai nghĩa: nghĩa gốc là phải và trái, đúng và sai; nghĩa hay dùng hằng ngày là những lời bàn tán, dị nghị, khen chê về người khác. Vì vậy hỏi “thị phi nghĩa là gì” thì cần xem câu nói: “phân rõ thị phi” là phân rõ đúng sai, còn “vướng thị phi” là bị người ta xì xào, đàm tiếu.

Nghĩa thường dùng Lời ra tiếng vào, lời đàm tiếu, chê bai của người đời
Nghĩa gốc Phải và trái, đúng và sai
Gốc từ Hán Việt 是非: thị (đúng, phải) + phi (sai, trái)
Sắc thái Nghĩa gốc trung tính; nghĩa đời thường mang ý tiêu cực
thị phi là gì
thị phi là gì? Đúng sai; lời ra tiếng vào

Thị phi: “đúng sai” hay “lời ra tiếng vào”

Các từ điển tiếng Việt ghi hai nét nghĩa cho thị phi, và chúng khác nhau khá xa:

  1. Phải trái, đúng sai. Ví dụ: Chuyện còn đang điều tra, chưa biết thị phi thế nào mà đã vội kết luận. Nghĩa này nay chủ yếu gặp trong văn viết, sách cổ, hoặc trong cụm phân biệt thị phi.
  2. Lời bàn tán, chê bai, dị nghị. Ví dụ: Từ ngày nổi tiếng, cô ấy chịu không ít thị phi trên mạng. Đây là nghĩa người Việt dùng nhiều nhất.

Đường đi từ nghĩa một sang nghĩa hai không khó hình dung. Khi người ta bàn “đúng hay sai” về chuyện của người khác, nhất là chuyện mình không rõ ngọn ngành, lời bàn ấy rất dễ biến thành chê bai, đồn thổi. Từ điển Nguyễn Quốc Hùng gom cả hai lại khi giảng thị phi là “phải trái”, rồi thêm nghĩa “dư luận khen chê”.

是非 tách ra từng chữ

Chữ thị (是) trong cổ văn có nghĩa là đúng, phải, và cũng là chữ “là” để khẳng định. Chữ phi (非) ngược lại: sai, trái, không phải. Đây là kiểu ghép hai chữ đối nghĩa thành một từ, giống hơn thiệt, được mất, phải trái trong tiếng thuần Việt.

Chữ phi này còn nằm trong nhiều từ quen: phi lý (trái lẽ), phi pháp (trái luật), thị phi bất phân (không phân biệt được phải trái). Trong tiếng Trung hiện đại, 是非 cũng mang đúng hai nghĩa: đúng sai, và chuyện rắc rối, điều tiếng.

Thị phi đứng cạnh tin đồn, đàm tiếu, drama

Từ Nghĩa Điểm khác
Thị phi Lời bàn tán, khen chê nói chung Rộng, có thể đúng một phần, thường gây phiền
Tin đồn Thông tin truyền miệng chưa được kiểm chứng Nhấn vào chuyện thật giả của thông tin
Đàm tiếu Bàn tán để chê cười Nặng hơn, có ý giễu cợt
Dèm pha Nói xấu để hạ thấp người khác Có chủ đích làm hại
Drama Chuyện ồn ào, kịch tính trên mạng Từ mượn, chỉ cả sự việc chứ không chỉ lời bàn

Gần nghĩa còn có điều tiếng, lời ra tiếng vào, miệng lưỡi thế gian. Khi dân mạng nói “hóng drama” thì về bản chất cũng là đang theo dõi một vụ thị phi; nghĩa của từ mượn này có ở bài drama nghĩa là gì trên mạng.

Khi lời bàn tán biến thành cố ý hạ thấp ai đó lúc người ấy vắng mặt, chuyện đã sang nói xấu sau lưng, một thói khác hẳn sự tò mò.

Dân mạng nói tiếng Anh có cách gọi riêng cho việc kể lại chuyện thị phi, ấy là spill the tea, nghe nhẹ nhàng như mời nhau chén trà.

Thị phi trong ca dao và lời ăn tiếng nói

Ông cha ta nhắc tới thị phi theo nghĩa gốc trong một câu ca dao về việc học khá quen:

Học là học để làm người
Biết điều hơn thiệt biết lời thị phi.

Ở đây “biết lời thị phi” là biết phân biệt lời phải lời trái, chứ không phải biết nghe chuyện đồn. Câu này cùng nhiều câu khác về chuyện học được gom trong bài ca dao, tục ngữ khuyên chăm học.

Còn nghĩa đời thường thì xuất hiện trong vô số câu nói:

  • Làm nghề càng nổi, càng khó tránh thị phi.
  • Bà nội dặn con gái: ra ngoài nói ít thôi, kẻo rước thị phi vào người.
  • Anh ấy chọn rời mạng xã hội một thời gian cho yên, khỏi bận lòng vì thị phi.

Đối diện với thị phi: vài ý cho bài nghị luận

Đề “Suy nghĩ về cách ứng xử trước lời đàm tiếu” có thể triển khai theo hướng: thị phi là điều khó tránh vì người ta vốn thích bàn chuyện người khác; mạng xã hội khiến lời bàn lan nhanh và nặng nề hơn. Người bản lĩnh không phải là người không nghe, mà là biết lọc: lời góp ý đúng thì sửa, lời bịa đặt thì không để nó chi phối. Mặt khác, mỗi người cũng nên tự hỏi mình có đang góp thêm một lời thị phi nào không, trước khi bấm chia sẻ. Một thái độ sống liên quan là sự bình thản, được giải nghĩa ở bài sống an nhiên là sống thế nào.

Chuyện thị phi: hỏi gì đáp nấy

Thị phi nghĩa là gì?

Nghĩa gốc là đúng và sai, phải và trái. Nghĩa thường dùng là lời bàn tán, chê bai, dị nghị của người khác về một ai đó.

Vướng thị phi là gì?

Là bị người khác bàn tán, đồn đại, chỉ trích, thường về chuyện riêng tư hoặc một sự việc gây tranh cãi. Cụm này hay dùng với người nổi tiếng.

Chốn thị phi là nơi như thế nào?

Là nơi nhiều lời ra tiếng vào, người ta hay soi xét, bàn tán nhau. Văn chương hay dùng cụm này để nói về chốn quan trường hay chốn đông người.

Thị phi tiếng Anh là gì?

Theo nghĩa lời bàn tán thì gần với gossip; theo nghĩa đúng sai thì là right and wrong.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5