Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Dị nghị là gì? Nghĩa chữ 異議, ví dụ và khác đàm tiếu ra sao?

Cập nhật 15/07/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Dị nghị: lời bàn khác thành lời chê
  • Bị dị nghị là bị nói gì?
  • Sống giữa những lời dị nghị
  • Dị nghị, đàm tiếu, phản đối không giống nhau

Dị nghị là bàn tán với ý chê trách, không đồng tình về việc làm hay lối sống của ai đó, thường là chuyện người ngoài nói ra nói vào sau lưng. Người ta hay nói “sợ thiên hạ dị nghị”, “những lời dị nghị”. Dị nghị là từ Hán Việt; hỏi “dị nghị nghĩa là gì” thì cần biết thêm rằng nghĩa trong tiếng Việt đã lệch khá xa nghĩa gốc của hai chữ Hán.

Nghĩa ngắn Bàn tán với ý chê trách, phản đối; lời ra tiếng vào
Gốc từ Hán Việt 異議: dị (khác) + nghị (bàn luận)
Loại từ Động từ; “lời dị nghị”, “sự dị nghị” là cách dùng như danh từ
Sắc thái Tiêu cực, gợi áp lực từ dư luận xung quanh
dị nghị là gì
dị nghị là gì? Bàn tán với ý chê trách, phản đối

Dị nghị: lời bàn khác thành lời chê

Chữ dị (異) nghĩa là khác, lạ, như trong dị biệt, dị thường, dị bản. Chữ nghị (議) là bàn bạc, như trong nghị luận, hội nghị, kiến nghị. Ghép lại, 異議 vốn là “ý kiến khác”, và trong tiếng Trung hay tiếng Nhật bây giờ nó vẫn được dùng với nghĩa ấy: phản đối, nêu ý kiến trái lại một quyết định, thường ở chỗ họp hành, pháp lý.

Sang tiếng Việt, từ này đi một đường riêng. Từ điển Hán Việt của Nguyễn Quốc Hùng giảng là lời bàn khác, rồi nói thêm: chỉ lời chê trách, phản đối. Nghĩa “chê trách” ấy về sau lấn hẳn. Bây giờ ít ai dùng “dị nghị” khi muốn nói “tôi có ý kiến khác trong cuộc họp”; người ta dùng nó cho những lời xì xào, đánh giá từ làng xóm, đồng nghiệp, cư dân mạng.

Bị dị nghị là bị nói gì?

Theo từ điển của Viện Ngôn ngữ học, dị nghị là động từ, nghĩa là bàn tán với ý chê trách, phản đối, kèm ví dụ quen thuộc kiểu làng xóm dị nghị, những lời dị nghị. Wiktionary tiếng Việt giảng tương tự. Từ định nghĩa ấy có thể rút ra ba nét:

  1. Có nhiều người tham gia. Một người chê thì gọi là chê; dị nghị thường là chuyện của “người ta”, “thiên hạ”, “hàng xóm”.
  2. Có ý không đồng tình. Lời khen bàn tán khắp nơi thì không ai gọi là dị nghị.
  3. Thường không nói thẳng. Người bị dị nghị hay nghe lại qua người khác, ít khi bị góp ý trực tiếp.

Vài câu dùng trong những tình huống khác nhau:

  • Hồi ấy chị bỏ việc nhà nước đi bán hàng online, họ hàng dị nghị mãi một thời gian.
  • Nhà trường công khai bảng điểm để phụ huynh khỏi dị nghị chuyện chấm thiên vị.
  • Anh ấy để tóc dài, đeo khuyên tai, cũng chẳng bận tâm lời dị nghị trong cơ quan.

Cũng có cách nói phủ định: “chuyện đó chẳng có gì đáng dị nghị”, nghĩa là chẳng có gì để chê trách hay bàn ra tán vào.

Sống giữa những lời dị nghị

Văn chương dân gian có sẵn một nhân vật sống ngược với dị nghị: Thị Mầu trong chèo Quan Âm Thị Kính. Ở đoạn Thị Mầu lên chùa, cô gái làng ấy công khai trêu ghẹo chú tiểu, mặc kệ cả họ hàng lẫn dân làng bàn tán. Bài soạn Thị Mầu lên chùa sách Chân trời sáng tạo phân tích cách nhân vật này thách thức lề lối và miệng đời thời ấy.

Nếu gặp đề nghị luận về chuyện “sống theo ý mình hay theo lời người khác”, có thể triển khai ba ý:

  • Dị nghị đôi khi là tiếng nói của chuẩn mực chung, nhắc người ta tự xem lại mình.
  • Nhưng phần nhiều nó dựa trên định kiến, thiếu hiểu biết về hoàn cảnh người bị nói.
  • Thái độ đáng có là phân biệt góp ý thật lòng với lời bàn tán vô căn cứ; cái trước nên nghe, cái sau không cần mang nặng.

Muốn mở rộng sang chuyện lời qua tiếng lại nói chung, bài giải nghĩa thị phi và chuyện lời ra tiếng vào có thêm dẫn chứng.

Dị nghị, đàm tiếu, phản đối không giống nhau

Từ Trọng tâm Ví dụ
Dị nghị Bàn tán, có ý chê trách, không đồng tình Sợ hàng xóm dị nghị
Đàm tiếu Bàn tán kèm cười cợt, giễu cợt Bị đàm tiếu về chuyện riêng
Xì xào, bàn ra tán vào Nói nhỏ với nhau, chưa hẳn là chê Cả lớp xì xào khi cô vào muộn
Phản đối Nêu rõ ý không đồng ý, thường công khai Phản đối phương án trong cuộc họp
Đồng tình, tán thành Trái nghĩa: đồng ý, ủng hộ Mọi người đều tán thành

Điểm tách bạch nhất là giữa dị nghị và phản đối. Phản đối thường nói thẳng với người trong cuộc và có lý lẽ. Dị nghị thì lan ra xung quanh, người bị nói chưa chắc đã được nghe đầu đuôi. Viết “Tôi xin dị nghị ý kiến của anh” trong biên bản họp là dùng sai sắc thái; câu đúng là “Tôi có ý kiến khác” hoặc “Tôi phản đối”.

Miệng đời, điều tiếng và chữ dị nghị

Dị nghị có nghĩa là gì trong câu “sợ người ta dị nghị”?

Là sợ người xung quanh bàn tán, chê trách việc mình làm. Câu này hay xuất hiện khi ai đó cân nhắc một lựa chọn khác thường, như ly hôn, bỏ học đi làm, yêu người hơn nhiều tuổi.

Lời dị nghị khác góp ý ở đâu?

Góp ý được nói trực tiếp, nhằm giúp người kia làm tốt hơn. Lời dị nghị thường nói sau lưng, mang ý chê và không chờ người bị nói giải thích.

Từ đồng nghĩa với dị nghị là gì?

Gần nghĩa nhất là đàm tiếu, bàn tán, điều ra tiếng vào, xì xào, chê bai. Mỗi từ có sắc thái riêng; đàm tiếu nặng hơn vì có ý cười cợt.

Dị nghị tiếng Anh là gì?

Tùy câu: gossip khi nói về bàn tán sau lưng, criticism khi nhấn vào sự chê trách. “Fear of gossip” là cách dịch tự nhiên cho “sợ người ta dị nghị”.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5