Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Tần tảo là gì? Chuyện hai thứ rau nước và nết người mẹ đảm đang

Cập nhật 29/07/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Tần tảo, hai thứ rau thành một nết người
  • Bài thơ hái rau trong Kinh Thi
  • Bà Tú bên mom sông
  • Đứng cạnh đảm đang, lam lũ, chịu thương chịu khó

Tần tảo là chăm chỉ làm lụng, chắt chiu thu vén để lo cho gia đình, thường dùng để nói về người phụ nữ, nhất là người mẹ, người vợ. Từ này còn đảo thành tảo tần mà nghĩa không đổi. Câu hay gặp nhất là “mẹ tần tảo nuôi con”, gói cả cái vất vả lẫn cái khéo xoay xở trong ba chữ.

Nghĩa ngắn Cần cù làm lụng, chắt chiu, thu vén việc nhà để nuôi gia đình
Gốc từ Hán Việt 蘋藻: tần (một loài rau nước) + tảo (rong, cỏ nước)
Loại từ Tính từ; cũng dùng như động từ: “tần tảo nuôi con”
Sắc thái Khen, thương; hay đi với người mẹ, người vợ
tần tảo là gì
tần tảo là gì? Chăm chỉ, chắt chiu lo cho cả nhà

Tần tảo, hai thứ rau thành một nết người

Ít ai nghĩ rằng sau chữ tần tảo là hai thứ rau mọc dưới nước. Theo từ điển Hán Việt, chữ tần (蘋) chỉ một loài rau nước có lá xẻ bốn, trông giống chữ điền 田, nên còn có tên “điền tự thảo”; chữ tảo (藻) là rong, cỏ nước, chính là chữ tảo trong tảo biển. Người xưa, mà chủ yếu là phụ nữ, đi hái hai thứ rau ấy về làm đồ cúng. Từ việc nhà rất cụ thể đó, tảo tần thành lời khen người vợ đảm đang.

Vào tiếng Việt, từ này giữ nét nghĩa về người đàn bà chăm chỉ, thu vén việc nhà, rồi nở thêm sắc thái thương cảm. Nói ai tần tảo là đã ngầm nói họ vất vả, dậy sớm thức khuya, tiêu từng đồng có tính toán. Mục từ trong từ điển tiếng Việt phổ thông ghi gọn: nói người đàn bà siêng năng, khéo vun vén cho gia đình, kèm ví dụ tần tảo nuôi con.

Vài câu dùng đời thường:

  • Bố mất sớm, một tay mẹ tần tảo bán xôi đầu ngõ nuôi ba anh em ăn học.
  • Chị là kiểu người tảo tần: lương không cao mà cuối năm vẫn dành được khoản gửi về quê.
  • Bức ảnh bà cụ gánh rau qua cầu lúc năm giờ sáng làm nhiều người nhớ đến những bà mẹ tần tảo của mình.

Bài thơ hái rau trong Kinh Thi

Muốn thấy cái gốc của hình ảnh này, có thể đọc bài Thái tần (Hái rau tần) trong phần Thiệu Nam của Kinh Thi. Bài viết theo lối hỏi đáp, mở đầu bằng bốn câu:

于以采蘋?南澗之濱。
于以采藻?于彼行潦。

Đọc theo âm Hán Việt là “Vu dĩ thái tần? Nam giản chi tân. Vu dĩ thái tảo? Vu bỉ hành lạo”, đại ý: hái rau tần ở đâu, ở bờ khe phía nam; hái rau tảo ở đâu, ở chỗ nước đọng kia. Các khổ sau kể chuyện đựng rau vào sọt, nấu trong nồi, rồi đặt lễ dưới cửa sổ nhà thờ tổ. Lời tựa của sách Mao Thi cho rằng bài thơ khen người vợ biết giữ phép tắc. Hai thứ rau nhỏ bé vì vậy gắn với bổn phận, với sự chu đáo của người đàn bà trong nhà.

Bà Tú bên mom sông

Trong văn học Việt Nam, hình ảnh người vợ tần tảo rõ nhất có lẽ là bà Tú trong bài thơ của Trần Tế Xương:

Quanh năm buôn bán ở mom sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.

Bài thơ không dùng chữ tần tảo, nhưng hai câu này là định nghĩa sống của nó: làm quanh năm, ở nơi chênh vênh, gánh cả nhà trên vai. Chữ “đủ” cho thấy cái chắt chiu, vừa đủ chứ không dư dả. Lời phân tích chi tiết từng câu có trong bài đọc hiểu bài thơ bà Tú buôn bán ở mom sông.

Đứng cạnh đảm đang, lam lũ, chịu thương chịu khó

Từ Nhấn vào đâu Ví dụ
Tần tảo, tảo tần Vất vả, chắt chiu, xoay xở lo cho gia đình Mẹ tần tảo sớm hôm
Đảm đang Giỏi gánh vác, việc nhà việc ngoài đều chu toàn Người vợ đảm đang
Lam lũ Cực nhọc, nghèo khó, hiện ra cả ở dáng vẻ Bộ quần áo lam lũ
Chịu thương chịu khó Nhẫn nại, không ngại việc nặng Con dâu chịu thương chịu khó
Trái nghĩa: lười nhác, hoang phí Ngại làm, tiêu không tính toán Tiêu tiền hoang phí

Tần tảo và đảm đang hay đi chung nhưng không trùng nhau. Đảm đang nghiêng về tài: lo được việc, quán xuyến được nhà. Tần tảo nghiêng về công sức và nỗi vất vả bỏ ra. Một người có thể đảm đang mà sống sung túc, còn nói ai tần tảo thì gần như luôn kèm hình ảnh thiếu thốn, phải cố. Chữ đảm đang được bàn kĩ hơn ở bài giải nghĩa chữ đảm đang của người vợ giỏi việc nhà.

Lam lũ thì nặng về bề ngoài và hoàn cảnh: áo bạc, tay chai, đời cực. “Cuộc sống lam lũ” nghe rất xuôi tai, còn tần tảo thường cần một con người đứng sau: mẹ tần tảo, chị tần tảo, đôi vai tần tảo.

Một lỗi hay gặp trong bài văn học sinh: viết “người cha tần tảo”. Câu không sai ngữ pháp, nhưng theo nghĩa gốc và thói quen dùng, từ này gần như dành cho phụ nữ. Tả người cha vất vả, chữ cần mẫn hay chịu thương chịu khó sẽ tự nhiên hơn.

Tần tảo trong câu văn tả mẹ

Tần tảo hay tảo tần, viết thế nào đúng?

Cả hai đều đúng và cùng nghĩa. Tần tảo phổ biến hơn trong lời nói; tảo tần hay gặp trong thơ, vì đảo vần cho hợp nhịp. Từ điển Hán Việt ghi gốc là 藻蘋 (tảo tần) và chú rằng cũng viết là tần tảo.

Mẹ tần tảo nghĩa là gì?

Là người mẹ chăm chỉ làm lụng, chịu vất vả và chắt chiu từng chút để nuôi con. Cụm này thường xuất hiện trong bài văn tả mẹ, kèm chi tiết như dậy sớm, gánh hàng, đôi tay chai sạn.

Tần tảo có phải từ Hán Việt không?

Có. Tần (蘋) và tảo (藻) đều là chữ Hán chỉ loài rau, cỏ mọc dưới nước. Ghép lại thì ban đầu chỉ việc hái rau làm lễ của phụ nữ xưa, về sau mới mang nghĩa chăm chỉ, đảm đang.

Tần tảo tiếng Anh là gì?

Tiếng Anh không có một từ tương đương gọn. Tùy câu, có thể dịch là hard-working, industrious hoặc diễn ý: she worked tirelessly to raise her children.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5