Với tác giả, tác phẩm Mẹ và quả Ngữ văn lớp 7 Cánh diều hay nhất, chi tiết trình bày đầy đủ nội dung chính quan trọng nhất về tác phẩm Mẹ và quả gồm bố cục, tóm tắt, nội dung chính, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật dàn ý.
I. Tác giả văn bản Mẹ và quả
– Nguyễn Khoa Điềm sinh ngày 15 tháng 4 năm 1943, tại thôn Ưu Điềm, xã Phong Hòa, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế;
– Quê quán: làng An Cựu, xã Thủy An, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên – Huế.
– Thơ của Nguyễn Khoa Điềm lấy chất liệu từ văn học Việt Nam và cảm hứng từ quê hương, con người, và tình thần chiến đấu của người chiến sĩ Việt Nam yêu nước… giàu chất suy tư, xúc cảm dồn nén, mang màu sắc chính luận.
– Tác phẩm chính : Đất ngoại ô (thơ, 1973); Cửa thép (ký, 1972); Mặt đường khát vọng (trường ca, 1974); Ngôi nhà có ngọn lửa ấm (thơ, 1986); Thơ Nguyễn Khoa Điềm (thơ, 1990);
II. Tìm hiểu tác phẩm Mẹ và quả
1. Thể loại: Thơ bảy chữ kết hợp 8 chữ
2. Xuất xứ: Tuyển tập 40 năm do tác giả chọn
3. Phương thức biểu đạt: Tự sự +biểu cảm
4. Tóm tắt: Sự nhận thức của người con về công ơn của mẹ. Nội dung ấy đã được nhà thơ lí giải một cách đầy hình ảnh khi đồng nhất liên tưởng giữa “lũ chúng tôi” với “một thứ quả trên đời”.
5. Bố cục:
Chia bài thơ làm 2 đoạn:
– 2 khổ thơ đầu: Thể hiện lòng mong mỏi đợi chờ cũng như công phu khó nhọc của người mẹ khi chăm sóc cây trái trong vườn.
– Khổ thơ cuối: Sự băn khoăn lo lắng khi mẹ đã già mà mình còn chưa trưởng thành.
6. Giá trị nội dung:
– Ca ngợi tình yêu thương sự hi sinh của người mẹ dành cho con
– Sự hiếu thảo, biết ơn của con với người mẹ thân yêu của mình
7. Giá trị nghệ thuật:
– Thể thơ 7 chữ kết hợp 8 chữ giàu nhịp điệu, sâu lắng
– Ngôn ngư thơ giản dị, mộc mạc, dễ hiểu
III. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Mẹ và quả
1. Hai khổ thơ đầu
Những mùa quả mẹ tôi hái được Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng Những mùa quả lặn rồi lại mọc Như mặt trời, khi như mặt trăng. Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên Còn những bí và bầu thì lớn xuống Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi.
– Tác giả sử dụng hình ảnh trái bầu, trái bí để nói tới công ơn cha
– Điều quan trọng là công lao chăm bón và sự đợi mong rất nhiều hàm nghĩa của mẹ.
– Những quả như quả bí xanh, quả bầu đúng là có “dáng giọt mồ hôi mặn” – là công sức của mẹ bao ngày tháng vun trồng.
à Từ chuyện trồng cây, nhà thơ liên tưởng đến chuyện trồng người (chuyện chăm sóc, bồi dưỡng con người).
2. Khổ thơ cuối
Và chúng tôi một thứ quả trên đời
Bảy mươi tuổi mẹ mong chờ được hái
Tôi hoảng sợ, ngày bàn tay mẹ mỏi
Mình vẫn còn một thứ quả non xanh.
– Mỗi chúng ta quả đúng giống như là một thứ quả mà người mẹ đã “gieo trồng”, “vun xới”, đợi mong và có khi là cả sự kì vọng vào tương lai của con mình nữa.
– Hai câu thơ cuối đầy ẩn ý, vừa là sự băn khoăn về trách nhiệm của bản thân, vừa là sự lo lắng về một điều tất yếu (“bàn tay mẹ mỏi” sự mòn mỏi đợi chờ, không chịu đựng được nữa).
– Người con lo lắng khi mình còn là thứ “quả non xanh” (chưa đến độ chín, chưa trưởng thành, hoặc rộng hơn có thể chưa làm được những điều xứng đáng với sự mong chờ của mẹ, có thể trở thành những người không tốt,…), thì người mẹ đã không còn nữa.
→ Câu thơ rất giàu hàm ý khi tác giả dùng cụm từ “bàn tay mẹ mỏi” (không thể đợi chờ được nữa). Sự lo lắng sâu sắc là biểu hiện cao của ý thức trách nhiệm phải đền đáp công ơn người đã nuôi nấng dạy dỗ mình. Chữ “mẹ” ở đây còn có thể hiểu rộng ra là Tổ quốc. Đó là tư tưởng của bài thơ.
Khi chuẩn bị bài kiểm tra cuối kì, em nên đọc hệ thống kiến thức học kì II lớp 7 sách Cánh diều sau khi soạn xong các văn bản.
Xem thêm:
- Để cảm nhận sâu sắc hơn tình mẫu tử thiêng liêng trong bài thơ, bạn có thể tham khảo Cảm xúc về bài thơ Mẹ và quả (siêu hay) với nhiều góc nhìn tinh tế, giàu cảm xúc.
- Ngoài ra, phần hướng dẫn học tập chi tiết đã được trình bày trong Soạn bài Mẹ và quả – Cánh diều, giúp bạn dễ dàng nắm bắt và phân tích tác phẩm hiệu quả hơn.
- Bên cạnh đó, hãy xem thêm Tác giả – tác phẩm: Tiếng gà trưa – Ngữ văn lớp 7 Cánh diều để tiếp nối mạch cảm xúc về tình yêu thương, sự gắn bó giữa con người và gia đình trong chương trình học.