Với tác giả, tác phẩm Tiếng gà trưa Ngữ văn lớp 7 Cánh diều hay nhất, chi tiết trình bày đầy đủ nội dung chính quan trọng nhất về tác phẩm Tiếng gà trưa gồm bố cục, tóm tắt, nội dung chính, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật dàn ý.
I. Tác giả văn bản Tiếng gà trưa
– Xuân Quỳnh (1942-1988), quê ở làng La Khê, ven thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội)
– Bà là nữ nhà thơ xuất sắc trong nền thơ hiện đại Việt Nam
– Năm 2017, Xuân Quỳnh được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật
– Đặc điểm thơ Xuân Quỳnh: Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày, biểu lộ những rung cảm và khát vọng của một trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết và đằm thắm.
II. Tìm hiểu tác phẩm Tiếng gà trưa
1. Thể loại: Thể thơ 5 chữ
2. Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác:
Bài thơ được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ, in lần đầu trong tập “Hoa dọc chiến hào” (1968) của Xuân Quỳnh
3. Phương thức biểu đạt: Tự sự
4. Nội dung chính: Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu. Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê hương đất nước.
5. Bố cục:
– Phần 1 (khổ 1): Tiếng gà trưa trên đường hành quân
– Phần 2 (4 khổ thơ tiếp theo): Tiếng gà trưa gợi những kỉ niệm thời thơ ấu
– Phần 3 (1 khổ còn lại): Tiếng gà trưa gợi những suy tư
6. Giá trị nội dung:
Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu. Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê hương đất nước
7. Giá trị nghệ thuật:
– Thể thơ 5 chữ tạo nên cách diễn đạt tình cảm tự nhiên
– Hình ảnh thơ bình dị, chân thực
– Sử dụng điệp từ
III. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Tiếng gà trưa
1. Tiếng gà trưa trên đường hành quân
– Hoàn cảnh: trên đường hành quân xa, dừng chân bên xóm nhỏ
– Âm thanh tiếng gà trưa: “Cục…cục tác cục ta”
⇒ Âm thanh tự nhiên, chân thực
– Nghệ thuật điệp từ, ẩn dụ chuyển đổi cảm giác:
+ Nghe xao động nắng trưa
+ Nghe bàn chân đỡ mỏi
+ Nghe gọi về tuổi thơ
⇒ Tiếng gà trưa gọi về kỉ niệm tuổi thơ, tình cảm xóm làng và xua tan những vất vả, mệt nhọc trên đường hành quân.
2. Tiếng gà trưa gợi lại những kỉ niêm thời thơ ấu
a) Những kỉ niệm tuổi thơ
– Hình ảnh con gà mái mơ, mái vàng và ổ trứng hồng đẹp như tranh
– Kỉ niệm: tò mò xem gà đẻ bị bà mắng
– Hình ảnh bà đầy yêu thương, chắt chiu, dành dụm từng quả trứng cho cháu
– Niềm vui và mong ước nhỏ bé của tuổi thơ: được quần áo mới
⇒ Những kỉ niệm tuổi thơ bình dị, gần gũi, hồn nhiên không thể nào quên của gia đình làng quê Việt Nam.
b) Hình ảnh người bà và tình bà cháu
– Bà mắng: “Gà đẻ…mặt”
⇒ Lời mắng xuất phát từ tình yêu thương, sự quan tâm, chăm soc của bà dành cho cháu
– Bà chắt chiu trong cảnh nghèo khó, dành trọn vẹn tình yêu thương, sự chăm lo cho cháu: “Tay bà khum soi trứng … Cháu được quần áo mới”
⇒ Tình bà cháu thật sâu nặng, thắm thiết, bà chắt chiu, chăm lo, quan tâm cho cháu, cháu luôn yêu thương, kính trọng bà
3. Tiếng gà trưa gợi những suy tư
– Tiếng gà trưa mang đến hạnh phúc vì nó làm thức dậy biết bao tình cảm cao đẹp: tình bà cháu, tình xóm làng, tình cảm gia đình… Niềm hạnh phúc ấy đem vào giấc ngủ hồng sắc trứng
– Nghệ thuật điệp từ và điệp cấu trúc (vì lòng yêu Tổ quốc, vì xóm làng thân thuộc, vì bà…): qua đó, nhấn mạnh mục đích chiến đấu vừa cao cả và thiêng liêng nhưng cũng hết sức bình dị, cụ thể
– Tình cảm gia đình, quê hương đã làm sâu sắc thêm tình yêu Tổ quốc.
Để nối kiến thức của bài này với cả chương trình học kì, em có thể xem hệ thống kiến thức học kì I lớp 7 sách Cánh diều.
Xem thêm:
- Để nắm chắc nội dung và ý nghĩa từng khổ thơ, bạn có thể tham khảo Soạn bài Tiếng gà trưa – Cánh diều với lời giải chi tiết, dễ hiểu.
- Nếu bạn muốn đọc thêm những bài phân tích sâu sắc, cảm xúc nhất về tác phẩm này, hãy xem 50 bài Phân tích Tiếng gà trưa để có thêm nhiều góc nhìn thú vị.
- Bên cạnh đó, bạn có thể tìm hiểu thêm về tình mẫu tử qua Tác giả – tác phẩm: Mẹ – Ngữ văn lớp 7 Cánh diều, một văn bản cùng chủ đề đầy cảm động.
- Ngoài ra, đừng bỏ qua Tác giả – tác phẩm: Mẹ và quả – Cánh diều – bài thơ giàu hình ảnh và ý nghĩa về tình yêu thương của người mẹ.