Chuyến du hành về tuổi thơ là văn bản thông tin giới thiệu cuốn sách “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, mở đầu Bài 8 (Cánh cửa mở ra thế giới) trong sách Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo tập hai. Văn bản ngắn nhưng là mẫu tiêu biểu cho kiểu bài giới thiệu một cuốn sách – kiểu bài em sẽ tự viết ở cuối Bài 8. Dưới đây là nội dung văn bản, thông tin về người viết, về cuốn sách được giới thiệu, cùng xuất xứ, bố cục, đặc điểm và giá trị của văn bản.
Nội dung văn bản Chuyến du hành về tuổi thơ
Văn bản đăng năm 2022 và còn được bảo hộ bản quyền, vì vậy Văn VN chỉ lược thuật ý từng đoạn. Toàn bộ câu hỏi SGK được giải trong bài soạn bài Chuyến du hành về tuổi thơ.
Sa-pô. Người viết ví cuốn sách như một chuyến tàu chở người đọc quay về thuở nhỏ, mang lại cảm giác vừa vui vừa bồi hồi tiếc nuối.
Đoạn 1. Giới thiệu tên sách, tên tác giả và ấn tượng chung: Nguyễn Nhật Ánh như trao cho độc giả tấm vé trở về những ngày thơ ấu trong trẻo, vô lo; đây là cuốn sách đáng đọc “cho tất cả những ai đã từng là trẻ con”.
Đoạn 2. Giới thiệu người kể chuyện và thế giới nhân vật: câu chuyện được kể qua hai giọng của cùng một người – Mùi lúc tám tuổi nghịch ngợm, lắm lời và Mùi khi đã trưởng thành, từng trải. Thế giới của Mùi cùng ba người bạn Hải cò, con Tủn, Tí sún không có lo toan cơm áo, chỉ có những nỗi buồn vu vơ như trốn học không thành hay bị bố mẹ phạt.
Đoạn 3. Tóm lược mạch truyện: ngày nào cậu bé cũng mở đầu bằng lời than “Một ngày, tôi chợt nhận thấy cuộc sống thật là buồn chán và tẻ nhạt”. Sự chán ấy đến từ nhịp sống lặp đi lặp lại: ngủ dậy, ăn, đi học, học bài, đi ngủ. Để phá vỡ nó, Mùi bày ra hàng loạt trò nghịch: giả làm bố mẹ, đổi tên đồ vật lung tung, đào tung vườn tìm kho báu tưởng tượng, nuôi chó hoang, thậm chí mở cả phiên tòa để xét xử người lớn.
Đoạn 4. Đánh giá giá trị cảm xúc: từng trang sách đem lại vị ngọt của kỉ niệm, khiến người đọc bật cười, vừa mừng vì gặp lại chính mình hồi bé, vừa ngỡ ngàng thấy quãng thời gian ấy đã lùi xa.
Đoạn 5. Khẳng định cuốn sách là món quà nhỏ xinh cho những ai muốn quay về ngày cũ và lắng lại để ngẫm về con đường lớn lên của mỗi người.
Thông tin tác giả Trần Mạnh Cường
Văn bản trong SGK ghi “Theo Trần Mạnh Cường”, nghĩa là được biên soạn, lược bớt dựa trên bài viết của tác giả này. Bài gốc là một bài giới thiệu sách đăng trên trang tin của Nhà xuất bản Trẻ – đơn vị phát hành sách của Nguyễn Nhật Ánh – ngày 08/9/2022. Các tài liệu học tập và nguồn công khai hiện chưa cung cấp thêm thông tin về tiểu sử, nghề nghiệp của tác giả Trần Mạnh Cường, nên khi làm bài em chỉ cần nêu đúng tên tác giả và nguồn đăng của văn bản.
Giới thiệu cuốn sách Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ (Nguyễn Nhật Ánh)
Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh
Nguyễn Nhật Ánh sinh ngày 7/5/1955 tại Thăng Bình, Quảng Nam, sống và viết ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ông là một trong những nhà văn được bạn đọc nhỏ tuổi yêu thích nhất, chuyên viết về tuổi thơ, tuổi học trò với giọng văn hồn hậu, hóm hỉnh. Các tác phẩm quen thuộc: bộ truyện “Kính vạn hoa”, “Mắt biếc”, “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”… Xem thêm: tiểu sử và sự nghiệp nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.
Thông tin về cuốn sách
- Xuất bản lần đầu năm 2008 (NXB Trẻ), là một trong những cuốn sách bán chạy nhất năm đó và được tái bản rất nhiều lần.
- Nhân vật: bốn đứa trẻ cùng xóm – cu Mùi (người kể chuyện), Hải cò, con Tủn, con Tí sún – cùng các ông bố bà mẹ.
- Cách kể độc đáo: lời kể của cu Mùi thuở bé đan xen lời bình của Mùi khi đã gần năm mươi tuổi.
- Giải thưởng: Giải thưởng Văn học ASEAN (Giải thưởng Văn học Đông Nam Á) năm 2010; được dịch và phát hành ở Thái Lan, Hàn Quốc, Mỹ (bản tiếng Anh “Give Me a Ticket to Childhood”).
Thông tin tác phẩm Chuyến du hành về tuổi thơ
Xuất xứ văn bản
Văn bản được SGK trích (theo Trần Mạnh Cường) từ bài giới thiệu sách đăng trên trang tin của NXB Trẻ ngày 08/9/2022, có lược bớt và đặt lại nhan đề.
Thể loại, phương thức biểu đạt
- Thể loại: văn bản thông tin (giới thiệu một cuốn sách).
- Phương thức biểu đạt chính: thuyết minh; kết hợp tự sự (thuật lại nội dung truyện), biểu cảm (bộc lộ cảm xúc về tuổi thơ) và nghị luận (đánh giá giá trị cuốn sách).
Bố cục – Chuyến du hành về tuổi thơ có mấy phần?
Ngoài sa-pô, văn bản gồm 5 đoạn, chia làm 3 phần:
- Phần 1 (sa-pô và đoạn 1): giới thiệu tên sách, tác giả và ấn tượng chung.
- Phần 2 (đoạn 2, 3, 4): giới thiệu người kể chuyện, nhân vật, những trò nghịch của Mùi và cảm nhận của người đọc.
- Phần 3 (đoạn 5): khẳng định giá trị cuốn sách, gợi mở lời mời đọc.
Cách triển khai thông tin
- Đi từ khái quát (tên sách, ấn tượng chung) đến cụ thể (nhân vật, sự việc), rồi trở lại đánh giá chung – trình tự quen thuộc của bài giới thiệu sách.
- Thông tin khách quan (tên tác giả, nhân vật, nội dung) đan xen ý kiến, cảm xúc chủ quan của người viết.
- Từ ngữ biểu cảm giàu hình ảnh (tấm vé quý, dòng suối mát, dư vị ngọt ngào…) làm lời giới thiệu hấp dẫn.
Giá trị nội dung
Văn bản giới thiệu súc tích cuốn “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ”: người kể chuyện, nhân vật, những trò nghịch ngợm hồn nhiên và ý nghĩa của cuốn sách. Qua đó, người viết nhắn gửi: tuổi thơ là quãng đời đáng quý, và việc nhìn lại tuổi thơ giúp mỗi người hiểu hơn chặng đường trưởng thành của chính mình.
Giá trị nghệ thuật
- Bố cục mạch lạc, thông tin chọn lọc, vừa đủ để khơi gợi tò mò mà không kể hết truyện.
- Nhan đề và sa-pô dùng hình ảnh ẩn dụ chuyến tàu, chiếc vé tạo ấn tượng.
- Kết hợp linh hoạt các phương thức thuyết minh, tự sự, biểu cảm, nghị luận.
Ý nghĩa nhan đề Chuyến du hành về tuổi thơ
Nhan đề tiếp nối hình ảnh “vé” trong tên cuốn sách: có vé thì có chuyến đi. Cụm từ chuyến du hành gợi một hành trình thú vị, đầy khám phá; còn đích đến là tuổi thơ – nơi không thể quay lại bằng phương tiện nào ngoài kí ức và trang sách. Nhan đề vì thế vừa tóm được nội dung cuốn sách, vừa gợi cảm xúc, hấp dẫn người đọc.
Sơ đồ tư duy Chuyến du hành về tuổi thơ
Sơ đồ dưới đây giúp em hệ thống kiến thức về văn bản.
Lời kết
Khi học văn bản này, em cần nhớ: văn bản “theo Trần Mạnh Cường”, đăng trên trang tin NXB Trẻ năm 2022; thuộc loại văn bản thông tin giới thiệu sách; đối tượng giới thiệu là cuốn “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” của Nguyễn Nhật Ánh; bố cục 3 phần, kết hợp thông tin khách quan với cảm xúc người viết. Đây là mẫu tốt để em học cách viết bài giới thiệu một cuốn sách yêu thích.
Xem thêm:
- Soạn bài Chuyến du hành về tuổi thơ (Chân trời sáng tạo 8)
- Soạn bài Mẹ vắng nhà – Bộ phim tuyệt đẹp về những đứa trẻ thời chiến tranh
- Soạn bài Tình yêu sách
- Soạn bài Tốt-tô-chan bên cửa sổ: Khi trẻ con lớn lên trong tình thương
- Tác giả Nguyễn Nhật Ánh – tiểu sử và sự nghiệp