Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?

À ơi tay mẹ (Bình Nguyên) – Ngữ văn 6: Tác giả, tác phẩm, bố cục, nội dung

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc·Ngữ văn 6·Bài 2: Thơ (Thơ lục bát)
Nội dung chính
  • Nội dung văn bản À ơi tay mẹ
  • Thông tin tác giả Bình Nguyên
  • Thông tin tác phẩm À ơi tay mẹ

À ơi tay mẹ của nhà thơ Bình Nguyên là văn bản đọc mở đầu Bài 2 (thơ lục bát), sách Ngữ văn 6 Cánh diều (tập 1). Bài thơ như một lời ru ngọt ngào, ca ngợi đôi bàn tay và tình yêu thương vô bờ của người mẹ. Bài viết tổng hợp nội dung văn bản, thông tin tác giả, hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục, giá trị nội dung – nghệ thuật, ý nghĩa nhan đề và sơ đồ tư duy.

Nội dung văn bản À ơi tay mẹ

Bình Nguyên là nhà thơ đương đại, tác phẩm còn được bảo hộ bản quyền, vì vậy dưới đây chỉ trích vài dòng và tóm lược bài thơ; em đọc toàn văn trong SGK (trang 37 – 38).

à ơi tay mẹ bình nguyên
À ơi tay mẹ (Bình Nguyên) – tác giả, tác phẩm

Bài thơ gồm 20 dòng lục bát, là khúc hát ru mẹ dành cho con thơ. Mở đầu, nhà thơ khẳng định sức mạnh của đôi bàn tay mẹ: “Bàn tay mẹ chắn mưa sa / Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng”. Bàn tay ấy che chở con trước mọi giông gió cuộc đời, gánh vác cả mùa màng, sinh kế.

Cũng đôi bàn tay ấy lại vô cùng dịu dàng khi ru con. Mẹ gọi con bằng những tên gọi trìu mến, ví con như vầng trăng, như Mặt Trời nhỏ. Bàn tay mẹ thức suốt đời vì con, và dù mai sau có đổi thay, tay mẹ vẫn còn hát ru.

Lời ru của mẹ còn ru cho gió thu dịu lại, cho sương mù tan đi, cho những gì khuyết thiếu được tròn đầy, cho nỗi thương nhớ những ngày xa cách. Nhà thơ nhận ra điều kì diệu ở đôi tay mẹ chính là kết tinh của bao năm tháng vất vả, dãi dầu.

Khép lại bài thơ, mẹ ru cho cả sóng lặng, cho mái nhà không dột để người bà ngồi vá khâu, ru cho cuộc đời bớt khổ đau – nhưng chẳng có câu ru nào mẹ dành cho chính mình. Đó là sự hi sinh trọn vẹn, quên mình của người mẹ.

Thông tin tác giả Bình Nguyên

Bình Nguyên tên thật là Nguyễn Đăng Hào, sinh năm 1959, quê ở Ninh Bình. Ông giữ cương vị Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Ninh Bình.

Ông làm thơ, đặc biệt thành công với thể lục bát: ông nhận Giải A cuộc thi thơ lục bát của báo Văn nghệ năm 2003 (năm bài À ơi tay mẹ được gửi dự thi) và Giải Ba cuộc thi thơ lục bát của báo này năm 2010. Bên cạnh thơ, một số tài liệu cho biết ông còn hoạt động trong lĩnh vực nhiếp ảnh nghệ thuật.

Thơ Bình Nguyên mộc mạc, giàu cảm xúc, gần với ca dao, dân ca; nhiều bài viết về tình mẹ, tình quê với giọng thơ thiết tha, sâu lắng.

Thông tin tác phẩm À ơi tay mẹ

Các mục dưới đây giải đáp những câu hỏi thường gặp khi tìm hiểu bài thơ.

Hoàn cảnh sáng tác

Bài thơ được viết năm 2003, tác giả gửi dự thi cuộc thi thơ lục bát do báo Văn nghệ tổ chức.

Thể thơ, phương thức biểu đạt, nhân vật trữ tình

  • Thể thơ: lục bát, 20 dòng.
  • Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm.
  • Người bày tỏ cảm xúc: người mẹ đang ru con; đồng thời là tiếng lòng trân trọng, biết ơn của nhà thơ đối với mẹ.

Bố cục: À ơi tay mẹ có mấy phần?

Bài thơ có thể chia theo 6 khổ:

  • Khổ 1 (2 dòng đầu): bàn tay mẹ che chở con trước giông bão cuộc đời.
  • Khổ 2 (4 dòng): bàn tay dịu dàng, lời ru với những tên gọi âu yếm dành cho con.
  • Khổ 3 (4 dòng): bàn tay thức trọn đời vì con, lời ru mãi mãi không thôi.
  • Khổ 4 (4 dòng): lời ru xoa dịu thiên nhiên, làm tròn đầy những điều khuyết thiếu.
  • Khổ 5 (2 dòng): sự kì diệu của đôi tay mẹ đến từ những tháng ngày dãi dầu.
  • Khổ 6 (4 dòng còn lại): mẹ ru cho đời, cho người mà quên chính mình.

Nhiều tài liệu chia gọn làm 2 phần: ba khổ đầu nói về đôi tay vỗ về, ru con; ba khổ sau nói về đôi tay diệu kì và đức hi sinh của mẹ.

Cách gọi con trong bài thơ

Em bé được mẹ ví với trăng (“cái trăng vàng”, “cái trăng tròn”) và với “cái Mặt Trời bé con”. Những hình ảnh ấy vừa gần với lời ru dân gian, vừa cho thấy con là báu vật, là ánh sáng, là niềm hạnh phúc lớn nhất của mẹ.

Tác dụng của điệp ngữ “à ơi”

Cụm từ “à ơi” được lặp lại nhiều lần, tạo âm điệu êm ái, du dương như tiếng hát ru thật sự, đồng thời bộc lộ tình yêu thương dạt dào của mẹ dành cho con.

Giá trị nội dung

Từ đôi tay và tiếng ru, bài thơ dựng nên chân dung người mẹ Việt Nam tần tảo, chắt chiu, giàu yêu thương và đức hi sinh đến quên mình. Đôi tay ấy là biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng, đủ sức che chở và nuôi con khôn lớn.

Giá trị nghệ thuật

  • Thể lục bát nhịp nhàng, mang âm hưởng lời ru, ca dao.
  • Điệp ngữ (“bàn tay mẹ”, “à ơi”, “ru cho”) tạo nhịp điệu và nhấn mạnh cảm xúc.
  • Ẩn dụ, nhân hóa giàu sức gợi (con là trăng, là Mặt Trời; đời “nín” cái đau).
  • Hình ảnh gần gũi mà mang tính biểu tượng cao.

Ý nghĩa nhan đề À ơi tay mẹ

“À ơi” là tiếng mở đầu quen thuộc của lời ru; “tay mẹ” là hình ảnh trung tâm của bài thơ. Ghép lại, nhan đề gợi ngay một khung cảnh ấm áp: mẹ vừa đưa tay vỗ về vừa cất tiếng ru con. Nhan đề cũng cho thấy chủ đề: ca ngợi tình mẹ qua đôi bàn tay và lời ru.

Sơ đồ tư duy À ơi tay mẹ

Sơ đồ dưới đây tóm tắt các ý chính cần nhớ.

sơ đồ tư duy à ơi tay mẹ
Sơ đồ tư duy bài thơ À ơi tay mẹ

Lời kết

À ơi tay mẹ là bài thơ lục bát giản dị mà xúc động về tình mẹ. Đọc bài thơ, em thêm thấu hiểu những hi sinh thầm lặng của mẹ và biết trân trọng đôi bàn tay đã nâng niu mình từ thuở nằm nôi.

Nhiều bạn chỉ ôn phần đọc hiểu mà bỏ quên kiểu bài viết, trong khi bài ôn tập học kì I Ngữ văn 6 Cánh diều nhắc lại đủ cả hai mảng.

Xem thêm:

Tài liệu cùng tác phẩm trên Văn VN:
Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5