Cảm nghĩ về bài thơ À ơi tay mẹ (Bình Nguyên) – Dàn ý + 6 bài văn mẫu hay nhất

Ai cũng từng lớn lên trong lời ru và vòng tay của mẹ. Bài thơ À ơi tay mẹ của Bình Nguyên đã đưa em trở về với những cảm xúc êm đềm ấy, để rồi thấy thương và biết ơn mẹ nhiều hơn.

Mở đầu bài thơ, nhà thơ ca ngợi sức mạnh của đôi bàn tay mẹ: “Bàn tay mẹ chắn mưa sa / Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng”. Đôi tay ấy che chở con trước mưa gió, gánh vác bao công việc nặng nhọc. Thế nhưng khi ru con, bàn tay ấy lại dịu dàng vô cùng. Mẹ gọi con là trăng vàng, trăng tròn, là Mặt Trời bé con – những cái tên chan chứa yêu thương.

Tiếng hát của mẹ không chỉ đưa con vào giấc ngủ mà còn làm gió dịu, sương tan, cho đời bớt đau khổ. Vậy mà, chẳng có câu ru nào mẹ dành cho chính mình. Câu thơ ấy khiến em lặng đi, nghĩ đến những hi sinh thầm lặng của mẹ em.

Với thể thơ lục bát nhẹ nhàng, điệp ngữ “à ơi” vang lên như tiếng hát ru, bài thơ đã để lại trong em tình cảm sâu sắc. Em tự hứa sẽ ngoan ngoãn, chăm học để mẹ vui lòng.

Trong kho tàng văn học, có biết bao bài thơ viết về mẹ, nhưng À ơi tay mẹ của Bình Nguyên vẫn có nét riêng: cả bài thơ là một lời ru, và trung tâm của lời ru ấy là đôi bàn tay mẹ. Bài thơ được viết năm 2003, gửi dự thi cuộc thi thơ lục bát của báo Văn nghệ, sau đó được đưa vào sách Ngữ văn 6 và trở nên quen thuộc với nhiều học sinh.

Ngay từ hai dòng thơ đầu, bàn tay mẹ hiện lên thật mạnh mẽ. Điệp ngữ “bàn tay mẹ” đứng đầu hai câu, cùng các động từ “chắn”, “chặn” cho thấy đôi tay ấy như một tấm khiên che chở con trước mưa sa, bão giông. Mưa bão ở đây vừa là thiên tai thật sự với những người làm nông, vừa là những khó khăn, thử thách của cuộc đời. Bàn tay mẹ đã đứng ra gánh hết, để con được bình yên.

Đến khổ thơ thứ hai, giọng thơ dịu hẳn lại. Cũng bàn tay ấy, nhưng giờ đây dịu dàng vỗ về con. Lời ru vang lên với những tên gọi âu yếm: “cái trăng vàng”, “cái trăng tròn”. Trong mắt mẹ, con là vầng trăng sáng, đẹp và tròn đầy. Rồi ở khổ ba, con còn là “cái Mặt Trời bé con” – nguồn sáng, nguồn sống của mẹ. Đôi tay ấy thao thức suốt cả cuộc đời vì con, và nhà thơ tin rằng dù trời đất có đổi dời, lời ru của mẹ vẫn chẳng bao giờ tắt. Tình mẹ vượt lên cả thời gian.

Khổ thứ tư mở rộng sức mạnh của lời ru. Mẹ ru cho gió thu mềm lại, cho sương mù tan, cho những gì còn khuyết thiếu được tròn đầy, cho nỗi thương nhớ những ngày xa cách. Lời ru như có phép lạ, xoa dịu cả thiên nhiên lẫn lòng người. Và nhà thơ giải thích phép lạ ấy bằng hai dòng thơ giàu suy ngẫm: “Bàn tay mang phép nhiệm mầu / Chắt chiu từ những dãi dầu đấy thôi”. Điều kì diệu không đến từ đâu xa mà từ chính những năm tháng nhọc nhằn, tần tảo của mẹ.

Khổ cuối là đoạn thơ xúc động nhất. Mẹ ru cho sóng yên, cho mái nhà không dột để bà ngồi vá may, ru cho đời quên đi nỗi đau. Thế nhưng: “À ơi… Mẹ chẳng một câu ru mình”. Dấu ba chấm như tiếng nghẹn. Mẹ ru cho tất cả mọi người, mọi điều, mà quên chính mình. Đó là sự hi sinh trọn vẹn, lặng lẽ, không đòi hỏi đáp đền.

Thể thơ lục bát với nhịp êm ái, vần bằng mềm mại đã biến bài thơ thành một khúc ru thật sự. Điệp ngữ “à ơi” lặp lại nhiều lần tạo âm điệu du dương; điệp cấu trúc “ru cho” nhấn mạnh tấm lòng của mẹ. Các hình ảnh ẩn dụ (trăng, Mặt Trời) và nhân hóa (đời “nín” cái đau) giàu sức gợi.

À ơi tay mẹ giúp em hiểu rằng đằng sau mỗi đứa trẻ lớn khôn là đôi bàn tay chai sạn và trái tim bao dung của mẹ. Em sẽ luôn trân trọng và biết ơn mẹ, người đã dành cả đời để ru em lớn.

Lời ru là sợi dây đầu tiên nối đứa trẻ với thế giới. Trước khi biết đọc, biết viết, ta đã biết lắng nghe tiếng “à ơi” của mẹ. Bình Nguyên đã nắm bắt điều thiêng liêng ấy để viết nên À ơi tay mẹ – một bài thơ mà mỗi câu chữ như được ngân lên bằng giọng ru.

Điều đặc biệt đầu tiên là nhà thơ chọn bàn tay làm hình ảnh trung tâm. Bàn tay là thứ gần gũi nhất của mẹ với con: bàn tay bế, bàn tay vỗ, bàn tay nấu cơm, bàn tay làm đồng. Trong bài thơ, bàn tay mang hai vẻ đẹp tưởng như đối lập. Một mặt, nó mạnh mẽ đến mức chắn được mưa, chặn được bão. Mặt khác, nó dịu dàng đến mức chỉ khẽ vỗ về đã ru được giấc ngủ của con. Sự kết hợp ấy khắc họa trọn vẹn người mẹ Việt Nam: cứng cỏi trước gian khó, mềm mại trong yêu thương.

Điều đặc biệt thứ hai là cách mẹ gọi con. Con là trăng vàng, trăng tròn, là Mặt Trời bé con. Trong ca dao, trăng và mặt trời thường là những gì cao xa, đẹp đẽ. Đặt con vào vị trí ấy, mẹ cho thấy con là báu vật, là ánh sáng của đời mẹ. Cách gọi “cái trăng”, “cái Mặt Trời” lại mang sắc thái thân mật, nâng niu, như đang ôm cả vầng trăng nhỏ trong vòng tay.

Điều thứ ba là sự mở rộng của lời ru. Ban đầu mẹ ru con, rồi mẹ ru gió, ru sương, ru những điều khuyết thiếu, ru cả nỗi nhớ thương. Cuối cùng, mẹ ru cho cả cuộc đời. Lời ru của một người mẹ nhỏ bé bỗng mang tầm vóc lớn lao, như muốn xoa dịu mọi nỗi đau của thế gian. Đó là tấm lòng của người mẹ: thương con rồi thương lây cả cuộc đời mà con sẽ bước vào.

Và đỉnh cao của bài thơ là sự quên mình. Câu kết khép lại tất cả bằng một nghịch lí đau lòng: người ru cho cả đời lại không có ai ru cho mình. Mẹ chẳng dành câu ru nào cho bản thân. Ta chợt nhận ra, bao nhiêu điều kì diệu đôi tay mẹ làm được đều được trả giá bằng những dãi dầu, bằng sự quên mình ấy.

Thể lục bát, với nhịp chẵn đều đặn như nhịp võng đưa, là lựa chọn hoàn hảo cho một bài thơ ru. Điệp ngữ “à ơi” vừa là âm điệu vừa là cảm xúc. Các biện pháp ẩn dụ, nhân hóa được dùng tự nhiên, không phô trương.

Đọc À ơi tay mẹ, ta không chỉ thấy một người mẹ ru con mà thấy tất cả những người mẹ Việt Nam đã và đang ru con bằng cả cuộc đời mình. Bài thơ nhắc ta rằng, đến lượt mình, hãy biết “ru” lại mẹ bằng sự quan tâm, chăm sóc và lòng biết ơn.

Trong bài thơ À ơi tay mẹ, hình ảnh bàn tay mẹ xuất hiện nhiều lần và mỗi lần lại mang một vẻ đẹp riêng, khiến em vô cùng xúc động.

Trước hết, đó là bàn tay che chở. Đôi tay mẹ đứng ra đỡ lấy mưa to gió lớn để giữ mùa màng và giữ cho con bình yên. Em hình dung đôi tay gầy guộc của mẹ mà lại vững chãi như một bức tường, sẵn sàng đỡ cho con mọi khó khăn.

Đó còn là bàn tay dịu dàng, âu yếm. Khi ru con, bàn tay mẹ nhẹ nhàng vỗ về, đưa nôi, như nâng niu một vầng trăng nhỏ. Đó là bàn tay thức suốt đời để chăm con, không quản đêm khuya hay mỏi mệt.

Đó là bàn tay nhiệm mầu. Nhà thơ khẳng định bàn tay mẹ có phép lạ, nhưng phép lạ ấy được dồn góp từ bao ngày dầm mưa dãi nắng. Câu thơ làm em hiểu: những điều mẹ làm được cho con không phải tự nhiên mà có, mà đổi bằng mồ hôi, bằng sức lực, bằng tuổi thanh xuân của mẹ.

Và cuối cùng, đó là bàn tay hi sinh. Bàn tay ấy lo cho chồng, cho con, cho bà, cho cả cuộc đời, mà chẳng giữ lại gì cho bản thân.

Hình ảnh bàn tay mẹ trong bài thơ là biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng. Mỗi lần nắm tay mẹ, em sẽ nhớ đến bài thơ này để biết trân trọng đôi bàn tay đã vì em mà vất vả.

Bài thơ lục bát À ơi tay mẹ của Bình Nguyên đã để lại trong em nhiều cảm xúc. Qua hình ảnh đôi bàn tay và những lời ru, nhà thơ khắc họa người mẹ vừa mạnh mẽ che chở con trước mưa bão, vừa dịu dàng ru con với những cái tên âu yếm như “cái trăng vàng”, “cái Mặt Trời bé con”. Em đặc biệt xúc động trước câu thơ cho biết mẹ ru cho cả cuộc đời mà chẳng có câu nào ru cho mình, bởi nó nói lên đức hi sinh thầm lặng của mẹ. Điệp ngữ “à ơi” lặp lại nhiều lần khiến bài thơ ngọt ngào như một bài hát ru thật sự. Đọc bài thơ, em càng thêm yêu và biết ơn mẹ, tự nhủ phải ngoan ngoãn, phụ giúp mẹ việc nhà để mẹ bớt vất vả.

Lời ru là linh hồn của bài thơ À ơi tay mẹ. Đọc bài thơ, em như nghe thấy giọng mẹ ngân nga bên cánh võng trưa hè.

Lời ru trước hết dành cho con. Mẹ ru con ngủ bằng những tên gọi trìu mến, ví con với trăng, với Mặt Trời. Mỗi tiếng “à ơi” là một lần mẹ gửi gắm yêu thương, mong con ngủ ngon, mau lớn.

Lời ru còn bền bỉ theo năm tháng. Mẹ ru suốt một đời, và dù mai sau mọi thứ đổi thay, lời ru của mẹ vẫn còn đó. Em nghĩ, có lẽ khi chúng ta đã trưởng thành, đi thật xa, lời ru của mẹ vẫn sẽ theo ta như một hành trang.

Lời ru có sức mạnh kì diệu. Mẹ ru cho gió dịu, cho sương tan, cho những gì khuyết thiếu được tròn đầy, cho nỗi nhớ thương vơi bớt. Mẹ ru cho sóng lặng, cho nhà không dột, cho cuộc đời bớt khổ đau. Lời ru từ một mái nhà nhỏ đã lan tỏa ra cả thế giới rộng lớn.

Nhưng điều làm em day dứt nhất là mẹ ru cho tất cả mà không ru cho mình. Câu thơ cuối khép lại khúc ru bằng một nốt trầm, khiến người đọc thương mẹ đến nao lòng.

Lời ru trong bài thơ cũng chính là lời ru của mẹ em, của bao người mẹ Việt Nam. Nhờ bài thơ, em hiểu rằng mỗi tiếng ru là một phần tình yêu và sự hi sinh của mẹ, và em sẽ luôn trân trọng điều đó.

Mở bài, kết bài tham khảo về bài thơ À ơi tay mẹ

Nếu chưa biết bắt đầu và kết thúc bài viết thế nào, em có thể tham khảo các đoạn dưới đây rồi điều chỉnh theo ý mình.

Mở bài trực tiếp: Bài thơ À ơi tay mẹ của Bình Nguyên là khúc hát ru ngọt ngào ca ngợi đôi bàn tay và tấm lòng bao la của người mẹ. Đọc bài thơ, em như được trở về những buổi trưa nằm trong vòng tay mẹ, nghe tiếng ru êm đềm, và thấm thía hơn bao giờ hết những hi sinh mẹ dành cho con.

Mở bài gián tiếp: Ai trong chúng ta cũng lớn lên cùng tiếng “à ơi” của mẹ. Tiếng ru ấy theo ta từ thuở nằm nôi đến khi khôn lớn, trở thành một phần kí ức không thể nào quên. Có một bài thơ đã gói trọn cảm xúc thiêng liêng ấy vào những câu lục bát mộc mạc, đó là À ơi tay mẹ của nhà thơ Bình Nguyên.

Mở bài từ hình ảnh đôi bàn tay: Đôi bàn tay mẹ có lẽ là đôi bàn tay đặc biệt nhất trên đời: vừa đủ cứng cỏi để gánh vác bao nhọc nhằn, vừa đủ dịu dàng để vỗ về giấc ngủ của con. Bài thơ À ơi tay mẹ của Bình Nguyên đã khắc họa đôi bàn tay ấy bằng tất cả sự trân trọng và yêu thương.

Kết bài 1: Khép lại bài thơ, hình ảnh người mẹ ru cho cả cuộc đời mà quên chính mình cứ đọng mãi trong em. À ơi tay mẹ không chỉ là lời ca ngợi mẹ mà còn là lời nhắc nhở mỗi người con hãy biết yêu thương, quan tâm mẹ khi còn có thể.

Kết bài 2: Với thể thơ lục bát mềm mại và điệp ngữ “à ơi” ngân nga, Bình Nguyên đã viết nên một bài thơ giản dị mà xúc động. Mỗi lần đọc lại, em lại muốn chạy đến ôm lấy mẹ, nắm thật chặt đôi bàn tay đã nuôi em khôn lớn.

Kết luận

Khi viết cảm nghĩ về À ơi tay mẹ, em nên làm nổi bật hai hình ảnh bàn tay mẹ và lời ru, chỉ ra vẻ đẹp vừa mạnh mẽ vừa dịu dàng, đặc biệt là đức hi sinh quên mình ở khổ cuối. Kết hợp nhận xét về thể lục bát và điệp ngữ “à ơi”, bài viết sẽ đầy đủ và giàu cảm xúc.

Xem thêm:

• Soạn bài À ơi tay mẹ – Cánh diều
• Tác giả tác phẩm: Về thăm mẹ
• Phân tích bài thơ Lời ru của mẹ (Xuân Quỳnh)