Soạn bài Bài tập làm văn giúp em trả lời đầy đủ 6 câu hỏi sau khi đọc ở trang 66, Bài 8 “Khác biệt và gần gũi”, sách Ngữ văn 6 Kết nối tri thức (tập 2). Văn bản là một mẩu chuyện vui trích từ bộ truyện Nhóc Ni-cô-la: những chuyện chưa kể của hai tác giả người Pháp Rơ-nê Gô-xi-nhi và Giăng-giắc Xăng-pê. Lưu ý: đây là bài Ngữ văn 6, khác với bài đọc cùng tên trong sách Tiếng Việt 3.
Tìm hiểu chung về văn bản Bài tập làm văn
Trước khi trả lời câu hỏi, em nên nắm vài thông tin cơ bản về tác giả, xuất xứ và mạch truyện. Những thông tin này giúp em trả lời nhanh và đúng ý hơn.
Tác giả
Rơ-nê Gô-xi-nhi (René Goscinny, 1926 – 1977) là nhà văn, nhà biên kịch truyện tranh nổi tiếng người Pháp. Ông được xem là người mở đường cho nghề viết kịch bản truyện tranh ở Pháp, gắn tên tuổi với những bộ truyện tranh được yêu thích khắp thế giới như Astérix, Lucky Luke, Iznogoud.
Giăng-giắc Xăng-pê (Jean-Jacques Sempé, 1932 – 2022) là họa sĩ người Pháp, nổi tiếng với tranh biếm họa và những trang truyện vẽ cho thiếu nhi. Nét vẽ của ông nhẹ nhàng, dí dỏm, đã làm nên gương mặt quen thuộc của cậu bé Ni-cô-la.
Hai người cùng nhau tạo ra nhân vật Ni-cô-la: Gô-xi-nhi viết lời, Xăng-pê vẽ minh họa. Bộ truyện được nhiều thế hệ thiếu nhi và cả người lớn yêu mến vì giọng kể hồn nhiên, hài hước của một cậu học trò.
Xuất xứ, thể loại, ngôi kể
- Xuất xứ: trích Nhóc Ni-cô-la: những chuyện chưa kể; SGK in có lược bớt một số đoạn (đánh dấu […]).
- Thể loại: truyện (truyện ngắn hài hước dành cho thiếu nhi).
- Phương thức biểu đạt chính: tự sự.
- Ngôi kể: ngôi thứ nhất, người kể xưng “tôi” là cậu bé Ni-cô-la.
- Nhân vật: Ni-cô-la, bố của Ni-cô-la, ông hàng xóm Blê-đúc; ngoài ra có những người bạn được Ni-cô-la nhắc tên (An-xe-xtơ, Giơ-phroa, Ot-đơ, Ruy-phut, Me-xăng, Gioa-chim, Ác-nhăng) và cô giáo.
Bố cục văn bản
Văn bản có thể chia làm 4 đoạn:
- Đoạn 1 (từ đầu đến chỗ Ni-cô-la nói bố cần giúp mình làm bài tập): bố đi làm về, Ni-cô-la nhờ bố giúp.
- Đoạn 2 (tiếp theo đến lúc bố thừa nhận việc này khó hơn mình tưởng): hai bố con bắt tay làm bài, Ni-cô-la kể ra cả loạt bạn thân.
- Đoạn 3 (tiếp theo đến lúc ông Blê-đúc nổi giận vì bị vẩy mực vào ca-vát): ông hàng xóm sang chơi, đòi làm giúp, hai người lớn cãi nhau.
- Đoạn 4 (còn lại): Ni-cô-la tự làm bài, được điểm cao, còn hai người lớn thì giận nhau.
Soạn bài Bài tập làm văn – Sau khi đọc (trang 66)
Phần câu hỏi đọc hiểu của văn bản nằm ở trang 66, gồm 6 câu. Dưới mỗi đề là gợi ý trả lời ngắn gọn, có dẫn chứng từ văn bản.
Câu 1: Vì sao Ni-cô-la phải nhờ đến bố? (trang 66)
Do đâu khi làm bài tập làm văn, Ni-cô-la phải nhờ đến bố?
Trả lời:
Văn bản không nói thẳng lí do, nhưng có thể suy ra từ các chi tiết:
- Đề bài đòi tả một người bạn thân nhất, trong khi Ni-cô-la có rất nhiều bạn thân nên lúng túng, chưa biết chọn ai và viết thế nào.
- Cậu bé tin rằng bố giỏi văn, vì chính bố từng kể các thầy giáo khen trong bố có cả một Ban-dắc (nhà văn lớn của Pháp).
- Ở tuổi Ni-cô-la, gặp bài khó thì việc đầu tiên nghĩ tới là nhờ người lớn – một thói quen dựa dẫm rất hay gặp ở học trò nhỏ.
Câu 2: Vì sao bố Ni-cô-la sốt sắng giúp con? (trang 66)
Vì sao bố Ni-cô-la lại tỏ ra sốt sắng giúp cậu con trai làm bài văn?
Trả lời:
- Bố thương con. Dù vừa đi làm về, than mệt, bố vẫn bế Ni-cô-la lên đầu gối, lau mặt cho con và nhận lời giúp.
- Bố muốn làm một người cha khác với ông nội: bố kể rằng hồi nhỏ chưa bao giờ được bố của mình giúp làm bài, còn bố thì sẽ giúp con, dù hứa đây là lần cuối.
- Bố tự tin, thậm chí hơi khoe mình giỏi tập làm văn, nên muốn chứng tỏ khả năng ấy trước mặt con. Về sau, khi ông Blê-đúc xen vào, sự sốt sắng ấy còn mang thêm màu sắc tranh hơn thua.
Câu 3: Ai là người bạn thân nhất của cậu bé? (trang 66)
Ai là người bạn thân nhất của cậu bé? Đó là điều cả bố của Ni-cô-la và ông Blê-đúc cần phải biết khi muốn làm hộ bài tập làm văn. Vì sao vậy?
Trả lời:
- Cuối truyện, khi tự làm bài, Ni-cô-la chọn tả Ác-nhăng và coi cậu ấy là bạn thân nhất của mình.
- Bố và ông Blê-đúc đều phải biết điều này vì đề bài bắt buộc phải tả một người cụ thể: bạn thân nhất của chính Ni-cô-la. Không xác định được đối tượng thì không thể tìm ý, lập dàn ý hay viết được câu nào đúng đề.
- Trớ trêu là cả hai người lớn đều không có được câu trả lời: Ni-cô-la kể cả đống bạn mà chưa chọn ai; khi ông Blê-đúc hỏi thì bố lại ngắt lời, không để cậu bé nói. Chi tiết này cho thấy người làm hộ không thể hiểu bài văn bằng chính người học.
Câu 4: Vì sao bố vẫn thấy khó viết? (trang 66)
Vì sao khi Ni-cô-la đã kể ra nhiều người bạn thân của mình mà bố vẫn cảm thấy khó viết?
Trả lời:
- Bạn thân của Ni-cô-la thì nhiều vô kể, cậu kể liền một mạch mà không chọn ra được một người để tả, trong khi đề chỉ yêu cầu một người.
- Những “đức tính” cậu kể rất ngộ nghĩnh, chẳng giống những phẩm chất thường được khen trong bài văn: bạn thì ăn suốt ngày, bạn có bố giàu mua nhiều đồ chơi, bạn khỏe và thích đấm nhau, bạn có cái còi và bố làm cảnh sát, bạn chạy nhanh, bạn có tiền mua kẹo mà không cho ai…
- Bố không quen biết, không có kỉ niệm với các bạn ấy nên không thể viết chân thực. Vì thế bố mới tròn mắt nhìn con và thừa nhận việc này khó hơn mình nghĩ.
Câu 5: Bài học Ni-cô-la rút ra (trang 66)
“Tôi hiểu rằng bài tập làm văn của tôi thì tốt nhất là tôi tự làm một mình” – nhân vật trong câu chuyện rút ra kinh nghiệm như thế nào qua những gì đã xảy ra khi nhờ bố làm bài? Em có đồng ý với điều đó không? Vì sao?
Trả lời:
- Sau buổi tối hai người lớn tranh nhau làm hộ rồi cãi nhau to, Ni-cô-la nhận ra nhờ người khác viết hộ không những không giúp được mình mà còn gây thêm rắc rối. Cậu tự viết và bài được cô giáo phê “Bài viết rất cá tính, đề tài độc đáo”.
- Em đồng ý với kinh nghiệm ấy. Bài tập làm văn cần cảm xúc, kỉ niệm và cách nhìn của chính người viết; người khác không thể sống thay những trải nghiệm đó. Tự làm bài giúp em rèn suy nghĩ, cách diễn đạt và biết mình đang mạnh, yếu ở đâu để tiến bộ.
- Tuy vậy, “tự làm” không có nghĩa là không được hỏi ai. Em vẫn có thể nhờ thầy cô, cha mẹ góp ý, gợi ý cách làm, miễn là người cầm bút và quyết định nội dung là chính mình.
Câu 6: Việc đầu tiên khi gặp đề văn như của Ni-cô-la (trang 66)
Nếu gặp một đề văn như của Ni-cô-la, theo em, việc đầu tiên phải làm là gì?
Trả lời:
Việc đầu tiên là đọc kĩ đề để xác định đúng đối tượng: chọn một người bạn mà em thân nhất, hiểu rõ nhất và có nhiều kỉ niệm nhất. Khi đã chọn được, em mới ghi ra những đặc điểm về ngoại hình, tính tình, sở thích, một vài kỉ niệm đáng nhớ, rồi sắp xếp thành dàn ý mở bài – thân bài – kết bài. Ni-cô-la gặp rắc rối chính vì bỏ qua bước chọn đối tượng này.
Nội dung chính và nghệ thuật của văn bản
Phần này giúp em tổng kết bài học sau khi soạn.
Nội dung
Bằng một tình huống vui ở gia đình, văn bản cho thấy việc làm hộ bài tập dù xuất phát từ thiện ý cũng dễ hỏng việc. Bài văn hay nhất là bài do chính học sinh tự suy nghĩ, tự viết bằng hiểu biết và cảm xúc của mình. Truyện cũng nhẹ nhàng chế giễu thói sĩ diện, hiếu thắng của người lớn.
Nghệ thuật
- Kể theo ngôi thứ nhất qua lời một cậu bé hồn nhiên, ngây thơ, khiến câu chuyện chân thực và buồn cười.
- Tình huống truyện bất ngờ: người lớn sốt sắng giúp con nhưng rốt cuộc lại cãi nhau, còn đứa trẻ tự làm thì được điểm cao.
- Nhiều chi tiết hài hước: danh sách “đức tính” của các bạn, lời khoe có cả một Ban-dắc trong người, cái kết hai người lớn cạch mặt nhau chỉ vì một bài văn của trẻ con.
Gợi ý mở rộng: đoạn văn tả người bạn thân
Để thấy rõ lời khuyên ở câu 6, em có thể tham khảo đoạn văn dưới đây. Đoạn văn chọn một người bạn cụ thể, chỉ tả vài nét nổi bật và gắn với một kỉ niệm, đúng điều mà Ni-cô-la đã làm khi tự viết bài.
Người bạn thân nhất của em là Minh, cậu bạn ngồi cạnh em từ năm lớp ba. Minh không cao lắm, tóc lúc nào cũng dựng lên như chiếc bàn chải, đôi mắt một mí cứ híp lại mỗi khi cười. Điều em quý nhất ở Minh là tính kiên nhẫn. Hồi đầu năm, em học Toán rất kém phần phân số, Minh đã dành mấy giờ ra chơi để vẽ cho em từng chiếc bánh chia phần, giảng đến khi em hiểu mới thôi. Minh cũng có tật hay quên, có hôm mang nhầm cả vở Tiếng Anh của em gái đến lớp, khiến cả nhóm cười nghiêng ngả. Với em, Minh không phải người bạn hoàn hảo, nhưng là người bạn em có thể tin cậy mỗi khi gặp khó khăn.
Kết luận
Qua bài soạn, em thấy Bài tập làm văn không chỉ là một chuyện cười về gia đình Ni-cô-la mà còn là lời nhắc nhở về tính tự lập trong học tập. Muốn có bài văn hay, em cần tự chọn đề tài mình hiểu rõ và viết bằng cảm xúc thật của mình.
Xem thêm: