Tóm tắt Xem người ta kìa! (Lạc Thanh) ngắn gọn, đầy đủ – 6 mẫu hay nhất

Từ câu nói mẹ hay dùng để so sánh mình với người khác, tác giả cho rằng mong con giỏi như người là điều chính đáng, nhưng mỗi người đều có nét riêng đáng quý. Ta nên hòa đồng với mọi người mà vẫn giữ bản sắc, đồng thời biết trân trọng nét khác biệt của người khác.

Hồi bé, người viết thường bị mẹ nhắc “Xem người ta kìa!” và luôn thấy khó chịu. Lớn lên, tác giả hiểu mẹ chỉ mong con không kém cạnh ai, không để gia đình mang tiếng. Ai cũng muốn giỏi giang, thành đạt nên học theo người tài là việc nên làm. Thế nhưng thế giới vốn muôn màu, mỗi người một vẻ, và chính nét riêng ấy làm nên sự phong phú của tập thể. Vì vậy, tác giả mong câu nói của mẹ trở thành lời cổ vũ mỗi người cố gắng tốt hơn theo cách riêng của mình.

Phần 1 – Nêu vấn đề. Người viết nhớ lại câu cửa miệng của mẹ mỗi khi không hài lòng về con. Hồi ấy, dù vẫn vâng lời, người viết chẳng thấy thoải mái; chỉ khi mẹ đã mất, người viết mới hiểu đó là mong ước con được bằng người của mọi người mẹ.

Phần 2 – Bàn luận. Tác giả công nhận mẹ có lí: ai cũng khao khát thông minh, được quý trọng và thành công, nhiều người đã tiến bộ nhờ noi gương người giỏi. Tuy nhiên, thế giới muôn màu: ngay trong lớp học, mỗi bạn khác nhau từ hình dáng, giọng nói đến sở thích, tính cách. Người thân đôi khi sai khi ngăn ta sống thật với mình; mỗi người cần được tôn trọng, và cá tính riêng mới làm tập thể thêm giàu có.

Phần 3 – Kết luận. Người viết không còn khó chịu với lời mẹ mà muốn biến nó thành lời khích lệ: người khác hay theo cách của họ, ta hãy hay theo cách của ta – hòa đồng nhưng giữ được cái riêng.

• Ý kiến thứ nhất – Mong muốn của mẹ là chính đáng. Lí do: con người ai cũng khao khát giỏi giang, được tin yêu, thành công. Dẫn chứng: không ít người đã tiến bộ vượt bậc khi lấy người xuất sắc làm gương.
• Ý kiến thứ hai – Không ai giống ai. Lí do: từ thiên nhiên đến xã hội, mọi thứ đều đa dạng. Dẫn chứng: lớp học cũ của tác giả, nơi mỗi bạn có dáng vẻ, giọng nói, thú vui và tính nết riêng.
• Ý kiến thứ ba – Phải trân trọng nét riêng. Lí do: tập thể giàu có nhờ sự độc đáo của từng người; ai chỉ chạy theo người khác sẽ không còn gì của mình để góp chung. Dẫn chứng: cảm giác khó chịu của tác giả khi bị so sánh và sự thay đổi trong cách nghĩ khi lớn lên.

Văn bản Xem người ta kìa! của Lạc Thanh bắt đầu từ một kỉ niệm: thuở bé, tác giả hay bị mẹ đem ra so với người khác và lần nào cũng thấy khó chịu. Khi mẹ đã khuất, người viết mới hiểu mẹ làm vậy vì thương con, mong con không thua kém ai. Tác giả thừa nhận mong muốn ấy có lí, bởi ai cũng muốn giỏi giang, thành đạt, và noi gương người tài giúp ta tiến bộ. Tuy vậy, thế giới vốn muôn màu muôn vẻ; ngay trong một lớp học, mỗi bạn đều có ngoại hình, sở thích, tính cách riêng, và điều khác biệt ấy rất đáng quý. Theo tác giả, hòa nhập là cần thiết, nhưng hòa nhập không có nghĩa là xóa bỏ cái riêng. Cuối cùng, người viết muốn đổi lời trách của mẹ thành lời khích lệ: hãy cố gắng trở nên tốt đẹp theo cách của chính mình.

Mở đầu văn bản, tác giả kể lại câu nói mẹ thường dùng mỗi khi không hài lòng về con, đi kèm vài lời chê trách khác. Là đứa trẻ được dạy phải hiếu thảo, người viết cố nghe lời cho mẹ vui, nhưng trong lòng không hề thoải mái.

Đến khi mẹ không còn và mình đã lớn, người viết nhớ mẹ với nhiều xúc động và hiểu rằng mỗi lần so sánh như thế là một lần mẹ mong con được bằng người, không để gia đình, dòng họ phải xấu hổ. Tác giả tin rằng mọi bà mẹ đều mong như vậy.

Tác giả cũng công nhận mẹ có lí. Con người giống nhau ở nhiều khát vọng: muốn thông minh, được yêu mến, được thành công; rất nhiều người đã vượt lên nhờ học tập những tấm gương xuất sắc. Hình mẫu “người khác” mà mẹ nghĩ tới hẳn là một người hoàn hảo. Dẫu vậy, người viết vẫn không thấy dễ chịu mỗi lần bị trách.

Lớn dần, người viết nhận ra thế giới muôn màu: thiên nhiên đa dạng, con người cũng vậy. Các bạn cùng lớp ngày trước, mỗi người một dáng vẻ, một giọng nói, một sở thích – bạn này say mê vẽ tranh, bạn kia mê ca hát, lại có bạn chỉ thấy mình sống động nhất trên sân thể thao. Điểm chung lớn nhất của mọi người, theo một câu nói tác giả tâm đắc, chính là chẳng ai giống ai.

Từ đó, tác giả khẳng định người thân dù có ý tốt vẫn có lúc sai khi ngăn ta sống đúng với mình. Hòa nhập là điều ai cũng cần, nhưng có nhiều con đường để hòa nhập; ai cũng xứng đáng được tôn trọng với những nét khác biệt; tập thể giàu có nhờ sự độc đáo của từng thành viên. Kết bài, người viết mong biến lời mẹ thành sự khích lệ: người khác đã giỏi, đã khác như thế, sao ta không giỏi và khác theo cách riêng của mình?

Kết luận

Khi tóm tắt Xem người ta kìa!, em nhớ giữ đúng trình tự: kỉ niệm về câu nói của mẹ → mẹ có lí → mỗi người một vẻ → cần tôn trọng sự khác biệt → đổi lời trách thành lời khích lệ. Hãy dùng lời văn của mình, chỉ giữ câu nói của mẹ làm điểm nhấn, không chép nguyên các câu trong văn bản.

Xem thêm:

• Soạn bài Xem người ta kìa! (Kết nối tri thức 6)
• Tóm tắt Học thầy, học bạn
• Soạn bài Học thầy, học bạn
• Góc nhìn – Ngữ văn 6