Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Sát na là gì? Chữ 剎那 gốc Phạn và một sát na ngắn đến mức nào?

Cập nhật 20/04/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Sát na từ tiếng Phạn mà ra
  • Ngắn hơn cả một ý nghĩ
  • Sát na, khoảnh khắc, tích tắc: dùng chữ nào?
  • Chữ sát na trong câu văn

Sát na là khoảnh khắc cực ngắn, ngắn tới mức gần như không đo được; từ này mượn từ kinh Phật, phiên âm chữ Phạn kṣaṇa qua chữ Hán 剎那. Ai tìm “sát na nghĩa là gì” thường gặp nó trong cụm trong một sát na, nghĩa là chỉ trong tích tắc. Người Nhật cũng dùng chữ này, đọc là setsuna.

Nghĩa ngắn Khoảnh khắc rất ngắn; đơn vị thời gian nhỏ nhất trong cách tính của nhà Phật
Gốc từ Phạn kṣaṇa, Pali khaṇa, phiên âm Hán là 剎那, đọc Hán Việt là sát na
Loại từ Danh từ; hay đi với “một”, “trong”, “từng”
Sắc thái Trang trọng, hơi văn chương; gợi màu triết lí nhà Phật
sát na là gì
sát na là gì? Khoảnh khắc cực ngắn trong kinh Phật

Sát na từ tiếng Phạn mà ra

Hai chữ 剎 và 那 ở đây không dùng theo nghĩa riêng của từng chữ. Người dịch kinh thời xưa chọn chúng vì âm đọc gần với kṣaṇa, giống cách ta viết “ô tô” để ghi âm một từ Pháp. Vì thế đừng tách “sát” ra mà giảng là giết hay sát sao: ở đây nó chỉ là một mảnh âm thanh.

Chữ 剎 khi đứng một mình còn đọc là sát trong cổ sát, bảo sát, chỉ ngôi chùa. Còn trong sát na, hai âm đi liền thành một khối, không chẻ được. Từ điển tiếng Anh Wiktionary ghi rõ 剎那 lấy từ tiếng Phạn, rồi từ chữ Hán lan sang tiếng Nhật (setsuna) và tiếng Hàn (chalna). Trong vùng văn hóa chữ Hán, đây là một từ chung của nhiều ngôn ngữ.

Ngắn hơn cả một ý nghĩ

Trong kinh luận, sát na không phải lời nói ví von cho vui. Nó là đơn vị đo sự sinh diệt của mọi vật. Kinh Nhân Vương (仁王經) có câu được các từ điển Phật học dẫn lại nhiều: chín mươi sát na làm thành một niệm, tức thời gian lướt qua một ý nghĩ. Như vậy một ý nghĩ vụt qua trong đầu đã chứa gần trăm sát na.

Các bộ luận khác nhau đưa ra con số khác nhau khi đổi sát na ra những đơn vị dài hơn, nên khó nói một sát na bằng đúng bao nhiêu giây. Điều các sách giống nhau là tinh thần: thời gian ấy ngắn tới mức giác quan con người không nhận ra. Từ đó nhà Phật nói muôn vật sinh rồi diệt trong từng sát na, gắn với lẽ mọi thứ đều đổi thay không ngừng. Ta thấy cái bàn đứng yên, nhưng theo cách nhìn này, nó đang đổi khác ở mức ta không kịp thấy.

Ra khỏi kinh sách, người Việt dùng sát na theo nghĩa rộng hơn: một khoảnh khắc rất ngắn mà có điều gì đó xảy ra. Ví dụ:

  • Chỉ trong một sát na, chiếc cốc tuột khỏi tay và vỡ tan.
  • Có những quyết định được đưa ra trong sát na, nhưng hậu quả kéo dài nhiều năm.

Sát na, khoảnh khắc, tích tắc: dùng chữ nào?

Từ Sắc thái Hợp với
Sát na Trang trọng, có màu triết lí, nhấn vào cái ngắn tột cùng Văn viết, bài nghị luận, lời giảng đạo
Khoảnh khắc Trung tính, phổ biến nhất Mọi kiểu văn bản, lời nói hằng ngày
Tích tắc Khẩu ngữ, mượn tiếng đồng hồ chạy Nói chuyện, văn kể chuyện nhẹ nhàng
Chốc lát, phút chốc Ngắn nhưng không tới mức tức thì Kể việc xảy ra nhanh
Thoáng chốc Nghiêng về cảm giác thời gian trôi vụt qua Văn hồi tưởng, thơ

Trái nghĩa với sát na là những từ chỉ thời gian rất dài: vĩnh viễn, muôn đời, thiên thu, và trong nhà Phật là kiếp (劫), một quãng thời gian dài không đếm nổi. Cặp “sát na” và “kiếp” hay được đặt cạnh nhau để nói về hai đầu mút của thời gian.

Một chỗ dễ sai: có người gõ thành “sác na” vì đọc lướt. Cách viết thông dụng là sát na, hai âm tiết tách rời. Kinh sách cũ hay viết sát-na có gạch nối, đó chỉ là thói quen ghi từ phiên âm, nghĩa không đổi.

Chữ sát na trong câu văn

Vì mang sẵn màu suy tưởng, sát na hợp với những câu văn muốn dừng lại ở một khoảnh khắc. Học sinh có thể dùng nó trong bài văn biểu cảm hay nghị luận, miễn là đúng chỗ. Vài cách dùng tự nhiên:

  • Trong bài văn tả cảnh: Ánh chớp lóe lên một sát na rồi cả cánh đồng chìm lại vào bóng tối.
  • Trong bài nghị luận về thời gian: Mỗi sát na trôi qua đều không trở lại, nên lãng phí thời gian là lãng phí chính đời mình.
  • Khi kể chuyện thể thao: Thủ môn chỉ có một sát na để đoán hướng bóng.

Câu nói quen trong giới tu tập “sống trọn từng sát na” có ý gần với lối sống chú tâm vào hiện tại; muốn hiểu kĩ chữ niệm đi kèm trong các cụm này, xem bài giải nghĩa chữ niệm 念 trong nhà Phật và lời thường. Chỉ lưu ý một điều: đừng nhét sát na vào câu nói thường ngày kiểu “đợi tớ một sát na”, nghe sẽ kiểu cách. Nói “đợi tớ một chút” là đủ.

Một sát na, trong sát na và tên Setsuna

Một sát na là bao lâu?

Không có con số thống nhất. Kinh Nhân Vương tính chín mươi sát na mới bằng một niệm, còn các bộ luận khác đổi theo cách riêng. Hiểu đơn giản: đó là khoảng thời gian ngắn nhất mà người xưa có thể hình dung.

Trong sát na nghĩa là gì?

Là trong khoảnh khắc cực ngắn, gần như ngay lập tức. Cụm này thường dùng để nhấn vào sự đổi thay đột ngột: trong sát na, mọi thứ đã khác.

Sát na tiếng Nhật là gì?

Tiếng Nhật viết 刹那, đọc là setsuna, cùng gốc chữ Hán với tiếng Việt. Từ này hay xuất hiện trong tên bài hát, tên nhân vật anime, mang nghĩa khoảnh khắc ngắn ngủi.

Sát na có liên quan đến chữ sát là giết không?

Không. Chữ sát trong sát na là âm phiên từ tiếng Phạn, viết bằng chữ 剎, khác hẳn chữ sát 殺 nghĩa là giết.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5