QQ là một chữ có hai đời sống. Trong tin nhắn và game, QQ là biểu tượng mặt khóc: hai chữ Q trông như hai con mắt đang rơi nước mắt, dùng để than buồn hoặc trêu ai đó “khóc nhè”. Còn khi người Việt hỏi “QQ là gì” để tải về, QQ là ứng dụng nhắn tin của Tencent, rất phổ biến ở Trung Quốc.
| Nghĩa lóng | Mặt khóc; buồn, tiếc, hoặc trêu “khóc đi” |
| Nghĩa tên riêng | Tencent QQ, ứng dụng nhắn tin ra mắt năm 1999 |
| Gốc | Hình chữ Q giống mắt rơi lệ; giới game Blizzard |
| Sắc thái | Thân mật, nửa đùa; trong game có thể là khích bác |
QQ là mặt khóc hay ứng dụng?
Cả hai, tùy chỗ bạn gặp nó.
Nhìn kỹ chữ Q in hoa: một vòng tròn với cái “đuôi” nhỏ thòng xuống bên dưới. Đặt hai chữ cạnh nhau, ta có hai con mắt, mỗi mắt một giọt lệ chảy ra. Đó là lý do QQ trở thành một kiểu emoticon khóc, cùng họ với T_T, ;_; hay :'(. Từ điển tiếng lóng của Dictionary.com và Wiktionary đều ghi nghĩa này: QQ là khóc, buồn, thất vọng.
Trong cộng đồng game, QQ mang thêm vị trêu chọc. “QQ more” (khóc tiếp đi) là câu người thắng ném vào người thua đang phàn nàn; thường được viết lệch thành “QQ moar” cho đúng kiểu mạng. Cách dùng này gần với nghĩa “ăn vạ, than vãn”.
Còn nếu ai đó nói “add QQ mình nhé”, “có nick QQ không”, thì đó là tên ứng dụng. Tencent QQ là một ứng dụng để chat, gọi thoại, gửi tệp, có biểu tượng chú chim cánh cụt, rất quen với người học tiếng Trung hay làm ăn với đối tác Trung Quốc.
Từ phím tắt Warcraft đến chim cánh cụt Tencent
Nhánh game. Một giả thuyết được nhắc nhiều: trong Warcraft II của Blizzard (giữa thập niên 1990), giữ Ctrl và bấm Q hai lần là thoát trận. Người chơi giỏi bảo người chơi kém “QQ đi”, tức là bỏ cuộc đi. Dần dần, khi hình ảnh hai chữ Q giống mặt khóc phổ biến, nghĩa “thoát” và nghĩa “khóc nhè” nhập làm một. Tuy vậy, bằng chứng chữ viết sớm nhất về cách dùng này chỉ xuất hiện khoảng năm 2006, nên nguồn gốc chính xác vẫn chưa thể khẳng định.
Nhánh ứng dụng. Tencent tung ra phần mềm này năm 1999 với tên OICQ. Tên cũ quá giống ICQ, một trình nhắn tin của AOL, nên sau khi bị đe dọa kiện về thương hiệu, phần mềm đổi tên thành QQ.
Một nhánh nhỏ nữa. Ở Đài Loan, chữ Q (đọc gần âm Mân Nam khiū) dùng để khen món ăn dai, giòn sần sật như trân châu hay mochi; “QQ” là dai hơn nữa. Dân mê trà sữa thỉnh thoảng gặp chữ này trên bao bì, nghĩa hoàn toàn không dính tới chuyện khóc.
QQ khác T_T và :'( ở đâu?
| Ký hiệu | Hình dung | Sắc thái thường gặp |
|---|---|---|
| Hai mắt, mỗi mắt một giọt lệ | Buồn kiểu dễ thương, hoặc trêu “khóc tiếp đi” trong game | |
| T_T, TT | Hai dòng nước mắt chảy dài | Buồn, tủi, xúc động; người Việt dùng nhiều nhất |
| :'( | Mặt nằm nghiêng có giọt lệ | Buồn kiểu phương Tây, hơi cũ |
| 😭 | Emoji khóc to | Khóc thật hoặc “cười ra nước mắt” |
Người Việt quen với mặt khóc TT và nghĩa của nó khi chat hơn là QQ. QQ hay xuất hiện ở người chơi game quốc tế, trong cộng đồng anime, hoặc ở những bạn chat với người nước ngoài. Muốn xem cả kho ký hiệu kiểu này, có bài nguồn gốc và cách dùng emoji.
Gõ QQ trong câu cho đúng kiểu
Vài ngữ cảnh thường gặp, mỗi câu một tình huống:
- Nhắn tin bạn thân: “Mai thi Lý mà chưa học chữ nào QQ“ (than thở, tự thương mình).
- Caption mạng xã hội: “Cuối tuần mưa cả hai ngày, kế hoạch đi phượt tan tành QQ“.
- Chat trong game: “Thua thì QQ ít thôi, đánh tiếp nào” (bảo đồng đội đừng than nữa).
- Bình luận trêu: “Đòi solo xong thua rồi QQ à?” (khá khích, dễ làm người kia tự ái).
- Hỏi về ứng dụng: “Đối tác bên Quảng Châu bảo gửi file qua QQ cho nhanh.”
Lưu ý: kiểu “QQ more” ở câu thứ tư mang tính chế giễu. Trong game có thể là đùa giữa bạn bè, nhưng với người lạ dễ biến thành kiểu chat độc hại trên mạng. Viết văn bản nghiêm túc, bài làm hay email công việc thì thay QQ bằng chữ thật: “buồn quá”, “tiếc thật”.
QQ trong tin nhắn, game và kho ứng dụng
QQ là viết tắt của chữ gì?
Theo nghĩa lóng, QQ không phải chữ viết tắt mà là hình vẽ bằng chữ: hai mắt rơi lệ. Với ứng dụng Tencent, QQ là tên mới thay cho OICQ sau vụ tranh chấp thương hiệu với ICQ, chứ không phải viết tắt của một cụm từ dài.
QQ trong game nghĩa là gì?
Thường là “khóc đi”, “đừng than nữa”, hoặc gợi lại nghĩa cũ “thoát trận đi”. Người thắng dùng để chọc người thua, nên trong trận căng thẳng câu này dễ gây cãi nhau.
QQ có giống TT không?
Cùng là mặt khóc, nhưng TT phổ biến hơn ở Việt Nam và mang sắc thái buồn thật lòng. QQ thiên về dễ thương hoặc trêu chọc, gặp nhiều trong cộng đồng game và mạng nước ngoài.
Ứng dụng QQ dùng để làm gì?
Để nhắn tin, gọi thoại, gọi video, gửi tệp giữa các thiết bị. Tài khoản QQ còn dùng để đăng nhập nhiều dịch vụ khác của Tencent như nhạc, game.