POV là viết tắt của cụm tiếng Anh point of view, nghĩa là “góc nhìn” hay “điểm nhìn”. Trên TikTok, Reels, chữ này đứng đầu caption dạng “POV: …” để mời người xem đặt mình vào một tình huống nhỏ, như thể chính họ đang trải qua. Còn khi hỏi POV nghĩa là gì trong phim ảnh hay truyện, câu trả lời gần với chuyện ngôi kể mà giờ Ngữ văn vẫn học.
| Nghĩa ngắn | Góc nhìn, điểm nhìn của một người |
| Viết đầy đủ | Point of view (tiếng Anh) |
| Loại từ | Danh từ viết tắt; trên mạng hay dùng như nhãn đầu caption |
| Sắc thái | Vui, nhập vai, thân mật; ít khi dùng trong văn bản trang trọng |
POV là viết tắt của từ gì, nghĩa gốc ra sao?
Ba chữ cái P-O-V lấy từ point of view. Trong tiếng Anh, cụm này có hai lớp nghĩa. Lớp thứ nhất là quan điểm, cách nghĩ: “from my point of view” tức là “theo tôi thấy”. Lớp thứ hai cụ thể hơn, chỉ vị trí mà từ đó một người nhìn sự việc, tức là con mắt đang đứng ở đâu.
Wiktionary ghi nhận thêm một nghĩa mới của mạng xã hội: “POV:” đặt ở đầu caption như một lời rủ người đọc tưởng tượng mình ở trong cảnh, kể cả khi video chẳng hề quay từ mắt ai. Chính vì thế mà rất nhiều clip gắn nhãn POV thật ra quay bình thường, người làm video đứng trước máy và diễn. Ngoài ra POV còn là viết tắt của vài cụm chuyên ngành khác (xe thuộc sở hữu cá nhân, một kiểu lệnh giao dịch), nhưng người Việt gần như chỉ gặp nghĩa “góc nhìn”.
Nhiều bạn gõ không dấu “pov la gi” sau khi lướt thấy chữ này hàng chục lần một tối. Câu trả lời giống hệt: góc nhìn.
Video “POV: …” kể chuyện theo kiểu nào?
Một clip POV thường có ba phần. Dòng chữ trên màn hình nêu tình huống, ngắn gọn và cụ thể: “POV: bạn vừa nộp bài kiểm tra thì nhớ ra câu 3 làm sai”. Người làm video đóng vai một nhân vật trong tình huống ấy, nhiều khi nhìn thẳng vào ống kính như đang nói với chính người xem. Phần còn lại là một đoạn nhạc hoặc âm thanh đang thịnh hành.
Điểm hay của định dạng này nằm ở chữ “bạn”. Người xem không đứng ngoài nhìn ai đó, họ được giao một vai. Trang tra cứu thuật ngữ mạng xã hội NapoleonCat cũng mô tả POV là kiểu nội dung có tiêu đề tình huống và cho thấy phản ứng hoặc góc nhìn của người tạo. Ai là người đầu tiên đăng video POV thì chưa rõ nguồn gốc chính xác; chỉ biết định dạng này đã quen mặt trên TikTok, Instagram, YouTube Shorts từ nhiều năm nay.
Trước khi lên mạng, kỹ thuật này đã có trong điện ảnh với tên POV shot (cảnh quay chủ quan): máy quay đặt đúng chỗ mắt nhân vật, khán giả thấy đúng những gì nhân vật thấy. Wikipedia nhắc bộ phim Lady in the Lake (1947) quay gần như toàn bộ bằng góc nhìn của nhân vật chính.
Từ “POV” đến ngôi kể và điểm nhìn trong truyện
Người học văn sẽ thấy chữ POV rất quen, chỉ là mang tên khác. Lý luận văn học tiếng Anh dùng point of view để nói về vị trí của người kể chuyện, tương ứng với hai khái niệm trong SGK Ngữ văn: ngôi kể (ai đứng ra kể) và điểm nhìn (sự việc được nhìn qua mắt ai).
| Cách kể | Đặc điểm | Gần với kiểu POV nào trên mạng |
|---|---|---|
| Ngôi thứ nhất | Người kể xưng “tôi”, kể điều mình thấy, nghĩ | Vlog cầm máy quay chính mình |
| Ngôi thứ hai | Người kể gọi người đọc là “bạn”, hiếm gặp trong truyện | Caption “POV: bạn là…” |
| Ngôi thứ ba, điểm nhìn hạn chế | Kể về “anh ấy, cô ấy” nhưng bám theo cảm nhận một nhân vật | Clip quay qua vai một người |
Hai truyện trong chương trình cho thấy rõ sự khác nhau. Truyện Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê được kể bằng giọng “tôi” của cô thanh niên xung phong Phương Định, nên ta nghe được cả những ý nghĩ rất riêng của cô. Còn truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa kể ở ngôi thứ ba, nhưng điểm nhìn đặt nhiều vào ông họa sĩ, nên anh thanh niên hiện lên qua con mắt người khác. Nếu viết lại cảnh ấy thành video, caption có lẽ sẽ là “POV: bạn là họa sĩ gặp anh thanh niên trên đỉnh Yên Sơn”.
Chú ý một điểm: video “POV: bạn là…” thật ra gần với ngôi thứ hai, kiểu kể gọi thẳng người đọc là “bạn”. Trong văn chương kiểu này hiếm, còn trên mạng lại thành cách kể quen thuộc nhất.
Đặt chữ POV vào caption và tin nhắn
Mỗi câu dưới đây là một hoàn cảnh khác nhau:
- Caption video học nhóm: “POV: cả nhóm hẹn ôn bài, cuối cùng ngồi kể chuyện tới 10 giờ đêm.”
- Bình luận dưới clip nấu ăn: “Xem xong thấy mình như ở trong bếp luôn, POV này chân thật quá.”
- Nhắn tin với bạn: “Từ POV của tớ thì cậu không sai, chỉ là nói hơi gắt.”
- Câu lạc bộ văn học trao đổi: “Thử viết lại đoạn này theo POV của con chó Vàng xem sao.”
- Bình luận phim: “Cảnh rượt đuổi quay POV làm mình chóng mặt theo nhân vật.”
Viết bài làm văn hay báo cáo thì đừng dùng POV. Thay bằng góc nhìn, quan điểm, hoặc nói đúng thuật ngữ ngôi kể, điểm nhìn. Chữ này hợp nhất với lời nói thân mật và mạng xã hội, cùng nhóm với những từ tiếng Anh giới trẻ hay chêm khi nói.
Vài điều người mới lướt TikTok hay thắc mắc về POV
POV có nghĩa là gì khi đứng đầu một video?
Nó báo cho người xem biết: hãy tưởng tượng mình là người trong tình huống được ghi ngay sau dấu hai chấm. Video thường ngắn, có một tình huống đời thường và một cú bất ngờ ở cuối.
POV là viết tắt của từ gì trong tiếng Anh?
Của point of view, đọc là /ˌpɔɪnt əv ˈvjuː/, nghĩa là góc nhìn hoặc quan điểm. Khi nói, người ta thường đánh vần từng chữ cái chứ không đọc liền thành một từ.
POV nghĩa là gì trong phim và truyện?
Trong phim, POV là cảnh quay đặt máy đúng tầm mắt nhân vật. Trong truyện, nó chỉ vị trí của người kể: kể ở ngôi nào và nhìn sự việc qua mắt ai. Tiếng Việt gọi là ngôi kể và điểm nhìn.
Video POV có bắt buộc quay góc thứ nhất không?
Không. Phần lớn clip gắn nhãn POV vẫn quay người diễn đứng trước máy. Chữ POV ở đây chủ yếu để đặt bối cảnh và mời người xem nhập vai.