Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Phương diện là gì? Nghĩa chữ 方面 và câu phương diện quốc gia

Cập nhật 02/04/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Phương diện nghĩa là mặt nào?
  • Phương diện, khía cạnh, lĩnh vực, góc độ
  • 方面: chữ "diện" và gốc của một từ quen
  • "Phương diện quốc gia" trong Truyện Kiều

Phương diện là một mặt, một khía cạnh của sự vật hay vấn đề được tách ra để xem xét riêng, như trong “về phương diện kinh tế”, “giỏi trên mọi phương diện”. Hỏi phương diện nghĩa là gì, cứ hiểu gần bằng “mặt” hoặc “khía cạnh”. Ít ai biết trong văn cổ, phương diện còn dùng để gọi viên quan lớn trấn giữ một vùng.

Nghĩa ngắn Một mặt, một khía cạnh được xét riêng của vấn đề
Gốc từ Hán Việt 方面: phương (vuông; phía, vùng) + diện (mặt)
Loại từ Danh từ, hay đi sau “về”, “trên”, “ở”, “xét”
Nghĩa cổ Chức quan đứng đầu một phương, trấn giữ vùng biên
phương diện là gì
phương diện là gì? Một mặt của vấn đề

Phương diện nghĩa là mặt nào?

Thử cầm một khối rubik lên tay. Mỗi lần xoay, ta chỉ nhìn rõ một mặt; muốn biết khối ấy ra sao thì phải xoay đủ sáu mặt. Một vấn đề trong đời sống cũng vậy, và mỗi “mặt” ta dừng lại để xét gọi là một phương diện.

Từ điển tiếng Việt xếp phương diện là danh từ, chỉ một mặt nào đó được tách ra để xem xét riêng. Vì thế từ này gần như luôn có một danh từ hay tính từ đi theo để nói rõ là mặt nào:

  • Về phương diện pháp lý, bản hợp đồng này chưa có hiệu lực.
  • Xét trên phương diện nghệ thuật, bài thơ có nhiều hình ảnh mới.
  • Bạn ấy tiến bộ trên mọi phương diện: học tập, thể thao lẫn cách cư xử.
  • Đứng ở phương diện người mua, giá này vẫn còn cao.

Câu cuối cho thấy một cách dùng mở rộng: phương diện có khi là mặt của vấn đề, có khi lại là vị trí người nhìn đứng. “Đứng về phương diện cá nhân mà nói” tức là nói với tư cách một người riêng, không thay mặt tập thể.

Phương diện, khía cạnh, lĩnh vực, góc độ

Từ Nhấn vào Ví dụ
Phương diện Một mặt của vấn đề, giọng trang trọng Về phương diện tâm lý
Khía cạnh Một mặt nhỏ, chi tiết hơn, hay dùng khi phân tích Một khía cạnh ít ai để ý
Mặt Cách nói thường ngày, thay được cho phương diện Mặt tốt, mặt xấu
Lĩnh vực Một vùng hoạt động, ngành nghề Lĩnh vực y tế
Góc độ Chỗ đứng để nhìn, quan điểm của người xét Nhìn từ góc độ phụ huynh
Bình diện Một tầng, một mặt phẳng xét vấn đề, dùng nhiều trong nghiên cứu Bình diện ngữ âm

Phương diện và lĩnh vực hay bị dùng lẫn. “Anh ấy giỏi ở lĩnh vực tài chính” nói về ngành; “về phương diện tài chính, dự án này có lãi” nói về một mặt của dự án. Mẹo nhỏ: nếu thay được bằng “mặt” mà câu vẫn trơn, đó là chỗ của phương diện.

Cái nhìn chỉ thấy một phương diện thì tiếng Việt có hẳn một chữ cùng gốc “diện” để gọi tên, đó là cái nhìn phiến diện, một chiều. Trái lại, xét đủ các mặt là nhìn toàn diện, đa diện.

方面: chữ “diện” và gốc của một từ quen

Chữ phương (方) có nghĩa gốc là vuông, rồi thành phía, hướng, vùng đất (phương Bắc, địa phương, bốn phương). Chữ diện (面) là mặt, cả mặt người lẫn bề mặt của vật, có trong diện mạo, bề diện, đối diện hay chữ sĩ diện giữ thể diện.

Các từ điển chữ Hán ghi cho 方面 mấy nghĩa khá thú vị: phương hướng của một nơi; bốn phía; khuôn mặt vuông đầy đặn; và chức quan chủ chốt trấn giữ một địa phương. Nghĩa “mặt, khía cạnh của sự việc” mà ta dùng hằng ngày là nghĩa phổ thông nhất, cũng là nghĩa của 方面 trong tiếng Trung hiện đại.

“Phương diện quốc gia” trong Truyện Kiều

Nghĩa cổ của từ hiện ra rõ ở một câu thơ thuộc phần cuối Truyện Kiều. Sau khi Từ Hải chết, Hồ Tôn Hiến mở tiệc, bắt Kiều gảy đàn rồi ngỏ ý muốn giữ nàng. Sáng hôm sau tỉnh rượu, ông ta giật mình:

Nghĩ mình phương diện quốc gia

Ở đây “phương diện” không phải khía cạnh. Nó là chức quan lớn coi một phương, người mà quan trên nhìn xuống, dân dưới trông lên. Nghĩ tới cái ghế ấy, Hồ Tôn Hiến sợ tiếng tai, bèn gán ép Kiều cho viên thổ quan. Đọc câu này mà hiểu theo nghĩa hiện đại thì sẽ thấy lủng củng; hiểu đúng nghĩa cổ mới thấy cái giả dối của một ông quan lo giữ thể diện hơn giữ lời.

Phương diện trong bài làm và lời nói

Phương diện là danh từ hay tính từ?

Là danh từ. Nó thường đứng sau các từ “về”, “trên”, “ở”, “xét”, rồi có một từ khác theo sau để nói rõ là mặt nào.

Phương diện và khía cạnh khác nhau thế nào?

Hai từ gần nghĩa, nhiều câu thay cho nhau được. Phương diện nghe trang trọng và bao quát hơn; khía cạnh thường chỉ một mặt nhỏ, cụ thể trong lúc phân tích.

Trên mọi phương diện là gì?

Là xét ở tất cả các mặt. Khen ai “giỏi trên mọi phương diện” tức là học, làm, cư xử đều tốt, không chỉ giỏi một việc.

Phương diện tiếng Anh là gì?

Thường dịch là aspect; “về phương diện” có thể nói in terms of hoặc from the perspective of.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5