Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Phát triển là gì? Nghĩa chữ 發展, khác tăng trưởng và tiến bộ

Cập nhật 02/06/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Phát triển theo nghĩa từ điển
  • 發展: nảy ra rồi mở rộng
  • Tăng trưởng, tiến bộ, phát huy: đừng dùng lẫn
  • Phát triển bản thân nghĩa là gì?

Phát triển là biến đổi, hoặc làm cho biến đổi, theo chiều hướng đi lên: từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp. Sự phát triển là gì trong kinh tế, sinh học hay triết học thì đều xoay quanh lõi nghĩa ấy, chỉ khác ở thứ được đem ra đo. Dưới đây là nghĩa từ điển, chữ Hán và những chỗ người dùng hay nhầm.

Nghĩa ngắn Thay đổi theo hướng tăng thêm, lớn lên, hoàn thiện hơn
Gốc từ Hán Việt 發展: phát (nảy ra, lớn lên) + triển (mở ra, giương ra)
Loại từ Động từ; “sự phát triển” là danh từ hóa
Trái nghĩa Suy thoái, thụt lùi, trì trệ
phát triển là gì
phát triển là gì? Biến đổi theo chiều hướng đi lên

Phát triển theo nghĩa từ điển

Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê) xếp phát triển là động từ, giảng là biến đổi hoặc làm cho biến đổi theo chiều hướng tăng. Hai chữ “làm cho” đáng chú ý: từ này vừa nói được về thứ tự lớn lên (cây phát triển tốt), vừa nói được về việc ta tác động để nó lớn lên (phát triển du lịch cộng đồng).

  • Sau ba năm, tiệm bánh nhỏ đầu ngõ đã phát triển thành chuỗi bốn cửa hàng.
  • Trẻ lên ba phát triển vốn từ rất nhanh, mỗi tuần nói thêm vài chữ mới.
  • Nhóm lập trình đang phát triển một ứng dụng học chữ Hán cho học sinh.

Câu thứ ba cho thấy một nét nghĩa mới dần quen trong tiếng Việt: phát triển phần mềm, phát triển sản phẩm, tức là thiết kế và xây dựng nên một thứ chưa có. Nét nghĩa này đi theo chữ develop của tiếng Anh.

發展: nảy ra rồi mở rộng

Thiều Chửu giảng chữ phát (發) trước hết là bắn ra, rồi đến hưng thịnh, lớn lên, nảy nở, như trong phát đạt, phát dục, phát minh. Chữ triển (展) là mở ra, giở ra, như giương cánh, mở mày mở mặt; quen nhất với người Việt là triển lãm (bày mở ra cho xem) và triển vọng (mở tầm nhìn về phía trước).

Hai chữ ghép lại vẽ một chuyển động rất rõ: cái gì đó nảy ra từ bên trong, rồi được mở rộng ra ngoài. Hạt nảy mầm rồi vươn cành là phát triển; một ý tưởng nhỏ thành một dự án lớn cũng là phát triển.

Tăng trưởng, tiến bộ, phát huy: đừng dùng lẫn

Từ Khác phát triển ở đâu Ví dụ
Tăng trưởng Chỉ sự tăng về lượng, đo được bằng con số GDP tăng trưởng 6%
Tiến bộ Khá hơn so với chính mình trước đó, hay dùng cho người Học kì này em tiến bộ môn Toán
Phát huy Làm cho cái hay sẵn có tỏa tác dụng Phát huy truyền thống hiếu học
Sinh trưởng Trong sinh học: tăng kích thước, khối lượng cơ thể Cây ngô sinh trưởng nhanh mùa mưa

Cặp hay bị đánh đồng nhất là tăng trưởng và phát triển. Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh mà chưa phát triển bao nhiêu, nếu sản lượng tăng nhưng giáo dục, y tế, môi trường vẫn giẫm chân. Phát triển hàm cả lượng lẫn chất. Khi người ta muốn sự đi lên ấy không làm cạn tài nguyên của thế hệ sau, tiếng Việt dùng một cụm riêng, xem bài giải thích ba trụ cột của phát triển bền vững.

Còn trong môn Sinh học, phát triển rộng hơn sinh trưởng: nó gồm cả sự lớn lên, sự phân hóa tế bào và việc hình thành các cơ quan mới. Con nòng nọc lớn lên là sinh trưởng; nòng nọc mọc chân, rụng đuôi, thành ếch là phát triển.

Trong triết học, phát triển chỉ quá trình vận động đi lên của sự vật, cái mới ra đời thay cho cái cũ. Quá trình này không đi theo đường thẳng mà quanh co, có lúc thụt lùi tạm thời, thường được hình dung như đường xoáy ốc.

Từ đồng nghĩa với phát triển chia theo lĩnh vực, và các mức trái nghĩa từ đình trệ đến suy thoái, có ở bài đồng nghĩa, trái nghĩa với phát triển.

Phát triển bản thân nghĩa là gì?

Cụm này xuất hiện nhiều trong sách kĩ năng và đề nghị luận. Hiểu gọn, phát triển bản thân là chủ động làm mình tốt lên: học thêm kiến thức, rèn kĩ năng, sửa thói quen xấu, hiểu rõ mình muốn gì. Điểm khác với “lớn lên” nằm ở chữ chủ động; tuổi tác tự đến, còn sự phát triển của mỗi người phải tự vun.

Nền của việc này thường là một cách nghĩ: tin rằng năng lực có thể rèn được chứ không đóng khung từ lúc sinh ra. Tâm lí học gọi đó là growth mindset, có giải thích ở bài hai kiểu tư duy cố định và cầu tiến. Muốn đọc vài bài văn bàn về chuyện tự hoàn thiện, có thể tìm trong các bài nghị luận về đời sống lớp 8.

Những điều hay được hỏi về chữ phát triển

Sự phát triển là gì?

Là quá trình thay đổi theo hướng đi lên, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn. Danh từ này dùng được cho cá nhân, tổ chức, xã hội hay một loài sinh vật.

Phát triển tiếng Anh là gì?

Động từ là develop, danh từ là development. Khi chỉ tăng về quy mô, số lượng thì tiếng Anh hay dùng growth, tương ứng với tăng trưởng.

Phát triển và tăng trưởng khác nhau thế nào?

Tăng trưởng là tăng về lượng, như thu nhập hay sản lượng. Phát triển rộng hơn: có tăng về lượng và kèm theo thay đổi tốt lên về chất, như đời sống, học vấn, sức khỏe.

Phát triển là động từ hay danh từ?

Theo từ điển, phát triển là động từ. Khi cần dùng như danh từ, người viết thêm “sự” phía trước: sự phát triển của trẻ nhỏ.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5