Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Phát triển bền vững là gì? Ba trụ cột, 17 mục tiêu và ví dụ

Cập nhật 04/03/2025·MMavrick Nguyễn·9 phút đọc
Nội dung chính
  • Phát triển bền vững bắt nguồn từ đâu?
  • Ba trụ cột phải đứng vững cùng lúc
  • 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc
  • Vì sao thế giới phải tính đến chuyện "để dành"?

Phát triển bền vững là cách phát triển đáp ứng nhu cầu của thế hệ hôm nay mà không lấy mất cơ hội đáp ứng nhu cầu của các thế hệ sau. Muốn vậy, tăng trưởng kinh tế phải đi cùng công bằng xã hội và giữ gìn môi trường. Bài viết giải thích khái niệm, ba trụ cột, 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc kèm ví dụ dễ hình dung.

Nghĩa ngắn Phát triển hôm nay mà không “vay” của ngày mai
Tiếng Anh Sustainable development
Mốc định nghĩa Báo cáo Our Common Future (Báo cáo Brundtland), năm 1987
Ba trụ cột Kinh tế, xã hội, môi trường
Khung toàn cầu 17 mục tiêu (SDGs) trong Chương trình nghị sự 2030, thông qua năm 2015
phát triển bền vững là gì
phát triển bền vững là gì? Sống tốt hôm nay, chừa phần mai sau

Phát triển bền vững bắt nguồn từ đâu?

Năm 1983, Liên Hợp Quốc lập Ủy ban Thế giới về Môi trường và Phát triển, do bà Gro Harlem Brundtland, cựu Thủ tướng Na Uy, làm chủ tịch. Bốn năm sau, ủy ban công bố báo cáo Our Common Future (Tương lai chung của chúng ta), thường gọi là Báo cáo Brundtland. Câu định nghĩa trong báo cáo này đến nay vẫn là cách hiểu được trích nhiều nhất: phát triển sao cho thỏa mãn nhu cầu hiện tại nhưng không làm hại khả năng tự lo cho nhu cầu của những thế hệ đến sau.

Việt Nam đưa khái niệm này vào luật. Luật Bảo vệ môi trường (khoản 4 Điều 3) diễn đạt gần như cùng ý, rồi nói rõ thêm cách làm: kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường.

Hai chữ “bền vững” ở đây dễ hiểu theo nghĩa thường ngày: thứ gì bền thì dùng được lâu, không sụp đổ giữa chừng. Một nền kinh tế lớn nhanh nhờ phá rừng, xả thải xuống sông sẽ phải trả giá về sau, nên không thể gọi là bền vững.

Ba trụ cột phải đứng vững cùng lúc

Người ta hay ví phát triển bền vững như chiếc kiềng ba chân. Gãy một chân, cả kiềng đổ.

Trụ cột Câu hỏi đặt ra Ví dụ
Kinh tế Có tạo ra của cải, việc làm lâu dài không? Làng nghề có thu nhập ổn định, không phụ thuộc một mùa vụ
Xã hội Lợi ích có chia cho nhiều người, kể cả người yếu thế? Trẻ em vùng khó khăn được đến trường, người nghèo có bảo hiểm y tế
Môi trường Thiên nhiên có còn đủ cho con cháu dùng? Trồng rừng bù lại phần đã khai thác, xử lí nước thải trước khi xả

Trụ cột xã hội gắn chặt với hệ thống lưới an sinh dành cho người gặp rủi ro: một xã hội để nhiều người bị bỏ lại phía sau thì khó phát triển lâu dài, dù GDP có tăng.

17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc

Năm 2015, tất cả các nước thành viên Liên Hợp Quốc thông qua Chương trình nghị sự 2030, trong đó có 17 mục tiêu phát triển bền vững (viết tắt SDGs). Mỗi mục tiêu lại chia thành nhiều chỉ tiêu nhỏ hơn. Tên gọi tiếng Việt dưới đây là cách dịch ngắn thường gặp:

Số Mục tiêu Số Mục tiêu
1 Xóa nghèo 10 Giảm bất bình đẳng
2 Xóa đói 11 Thành phố và cộng đồng bền vững
3 Sức khỏe tốt và cuộc sống khỏe mạnh 12 Sản xuất và tiêu dùng có trách nhiệm
4 Giáo dục có chất lượng 13 Hành động vì khí hậu
5 Bình đẳng giới 14 Tài nguyên và môi trường biển
6 Nước sạch và vệ sinh 15 Hệ sinh thái trên cạn
7 Năng lượng sạch, giá hợp lí 16 Hòa bình, công lí và thể chế vững mạnh
8 Việc làm tốt và tăng trưởng kinh tế 17 Quan hệ đối tác vì các mục tiêu
9 Công nghiệp, đổi mới sáng tạo và hạ tầng

Nhìn danh sách sẽ thấy môi trường chỉ là một phần. Giáo dục, bình đẳng giới hay hòa bình cũng nằm trong “bền vững”, vì thiếu chúng thì mọi thành quả kinh tế đều mong manh.

Vì sao thế giới phải tính đến chuyện “để dành”?

Suốt thế kỉ XX, nhiều nước tăng trưởng rất nhanh nhưng để lại hậu quả: rừng bị thu hẹp, đất bạc màu, không khí ô nhiễm, khoảng cách giàu nghèo nới rộng. Tài nguyên như than, dầu, nước ngầm thì có hạn; dùng hết hôm nay, con cháu không còn.

Biến đổi khí hậu khiến câu chuyện cấp bách hơn. Việt Nam có bờ biển dài và đồng bằng thấp nên chịu tác động rõ: nước biển dâng, xâm nhập mặn ở miền Tây, bão lũ thất thường. SGK Ngữ văn 9 có hẳn một văn bản bàn chuyện này, xem bài soạn văn bản về biến đổi khí hậu.

Phát triển bền vững không có nghĩa là ngừng phát triển. Nó đòi hỏi tính đường dài: chọn cách làm có lợi lâu, dù có khi tốn kém hơn lúc đầu.

Học sinh có thể làm gì cho phát triển bền vững

Nghe thì to tát, nhưng phần việc của mỗi người lại rất cụ thể:

  • Mang bình nước riêng, hạn chế chai nhựa và ống hút dùng một lần.
  • Phân loại rác ở nhà và ở lớp; giấy vụn gom lại bán phế liệu cho quỹ lớp.
  • Tắt đèn, quạt khi ra khỏi phòng; đi bộ hoặc đạp xe với quãng đường ngắn.
  • Truyền lại sách giáo khoa, đồng phục cũ cho em khóa sau.
  • Đối xử công bằng với bạn bè, không bắt nạt hay xa lánh bạn khác hoàn cảnh: đó cũng là trụ cột xã hội.

Nhiều trường tổ chức thi khẩu hiệu, vẽ tranh về môi trường; nếu cần ý tưởng có thể tham khảo những câu khẩu hiệu xanh ngắn gọn. Ở lớp 7, bài chủ đề Thân thiện với môi trường trong Ngữ văn 7 cũng là chỗ tốt để luyện viết về đề tài này.

Gỡ nút thắt về chữ “bền vững”

Phát triển bền vững là gì nói ngắn gọn?

Là phát triển để đời này sống tốt mà đời sau vẫn còn đủ điều kiện sống tốt. Kinh tế, xã hội và môi trường phải cùng đi lên.

17 mục tiêu phát triển bền vững là gì?

Là bộ 17 mục tiêu chung do Liên Hợp Quốc thông qua năm 2015, hướng tới năm 2030. Danh sách gồm xóa nghèo, xóa đói, giáo dục, bình đẳng giới, nước sạch, năng lượng sạch, hành động vì khí hậu, hòa bình và nhiều mục tiêu khác.

Có ví dụ về phát triển bền vững nào gần gũi?

Một khu du lịch giới hạn lượng khách để giữ rạn san hô, một nhà máy đầu tư hệ thống xử lí nước thải, một xã vừa trồng rừng vừa cho người dân nhận khoán chăm rừng để có thu nhập. Ở quy mô nhỏ, một lớp học tái chế giấy cũng là ví dụ.

Phát triển bền vững có phải chỉ là bảo vệ môi trường?

Không. Môi trường là một trong ba trụ cột. Một nền kinh tế giữ được rừng nhưng để người dân đói nghèo, thiếu trường học cũng không bền vững.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5