Oyasuminasai là câu chúc ngủ ngon lịch sự trong tiếng Nhật, viết bằng chữ hiragana là おやすみなさい. Người Nhật nói câu này trước khi đi ngủ, khi chia tay nhau lúc khuya hoặc khi kết thúc cuộc gọi buổi tối. Dạng rút gọn thân mật là oyasumi; người học tiếng Nhật cũng hay viết tách thành “oyasumi nasai”.
| Nghĩa ngắn | Chúc ngủ ngon (cách nói lịch sự) |
| Gốc từ | Tiếng Nhật: お (o, tiền tố lịch sự) + やすみ (yasumi, nghỉ ngơi) + なさい (nasai) |
| Dạng thân mật | Oyasumi (おやすみ) |
| Sắc thái | Lễ phép, ấm áp; dùng được với người lớn, thầy cô, cấp trên |
Oyasuminasai ghép từ ba mảnh nào?
Tách ra thì câu chúc này gồm ba phần. Đứng đầu là o (お), tiền tố tiếng Nhật thêm vào để lời nói nhã nhặn hơn. Ở giữa là yasumi (やすみ), danh từ “sự nghỉ ngơi”, sinh ra từ động từ yasumu (nghỉ). Cuối cùng là nasai (なさい), một đuôi câu cầu khiến có phần nhẹ nhàng, giống “hãy… nhé”.
Ghép lại, nghĩa sát chữ là “xin hãy nghỉ ngơi”. Nghe như mệnh lệnh, nhưng chẳng ai hiểu câu ấy là ra lệnh cả: nó đã thành một lời chào cố định, như người Việt nói “ngủ ngon nhé” mà không ai bắt bẻ chữ “nhé”. Khi viết bằng chữ Hán, câu này là お休みなさい, trong đó 休 là chữ “hưu” (nghỉ) quen thuộc với người biết Hán Việt. Tuy vậy, trong tin nhắn và thiệp, người Nhật thường chỉ dùng hiragana おやすみなさい cho mềm mại.
Sang tiếng Việt, từ này đi theo con đường anime, phim truyền hình Nhật và các nhóm học tiếng Nhật. Giới trẻ hay gõ không dấu cách “oyasuminasai”, hoặc viết tắt kiểu thân mật “oya”, “oyasumi~” khi chúc nhau ngủ ngon trong nhóm chat.
Oyasumi hay oyasuminasai: chọn câu nào?
Hai câu cùng nghĩa, khác nhau ở độ thân. Chọn sai không đến mức thành chuyện lớn, nhưng nói “oyasumi” trống không với thầy giáo người Nhật thì nghe hơi suồng sã.
| Câu | Nói với ai | Cảm giác khi nghe |
|---|---|---|
| Oyasumi (おやすみ) | Bạn bè, người yêu, anh chị em, con nhỏ | Gần gũi, tự nhiên |
| Oyasuminasai (おやすみなさい) | Cha mẹ, người lớn tuổi, thầy cô, đồng nghiệp, cấp trên; dùng với bạn bè cũng được | Lễ phép mà vẫn ấm |
| Ii yume mite ne (いい夢見てね) | Người thân, bạn thân | “Mơ đẹp nhé”, tình cảm hơn một chút |
Khi không chắc mối quan hệ đủ thân hay chưa, cứ chọn oyasuminasai. Nói lịch sự với bạn thì cùng lắm hơi khách sáo; nói suồng sã với người trên thì dễ bị coi là thiếu lễ.
Cũng nên nhớ oyasuminasai không phải là “chào buổi tối”. Gặp nhau lúc bảy giờ tối, người Nhật nói konbanwa; chỉ khi một bên sắp đi ngủ hoặc chia tay để về nghỉ thì mới chúc oyasuminasai. Nó cùng họ với những câu chào cố định khác như câu alo moshi moshi khi nghe điện thoại.
Đặt oyasuminasai vào tin nhắn, lời chào
Mỗi ví dụ dưới đây là một hoàn cảnh khác nhau:
- Nhắn cho cô giáo dạy tiếng Nhật sau buổi học online: “Em cảm ơn cô ạ, oyasuminasai!”
- Caption ảnh chú mèo cuộn tròn trên gối: “Hết pin rồi, oyasuminasai cả nhà”
- Nhóm chat của câu lạc bộ anime lúc nửa đêm: “Mai còn kiểm tra, mình off trước nha, oyasumi~”
- Ở nhà người bạn Nhật, trước khi vào phòng: “Oyasuminasai” — chủ nhà đáp lại đúng câu ấy.
- Bình luận dưới video ru ngủ: “Nghe tới phút thứ ba là díu mắt, oyasuminasai.”
Được chúc thì đáp thế nào? Cách đơn giản nhất là lặp lại: ai nói oyasuminasai thì đáp oyasuminasai, bạn bè nói oyasumi thì đáp “un, oyasumi” (ừ, ngủ ngon). Muốn ấm hơn có thể thêm “mata ashita” (hẹn mai gặp).
Người Việt nhắn cho nhau thì có sẵn bao cách: “ngủ ngon”, “mơ đẹp”, hay kiểu viết tắt mà bài chữ g9 trong tin nhắn chúc ngủ đã kể. Còn trong bài văn, bài làm tiếng Việt, nên viết hẳn “chúc ngủ ngon” thay cho từ mượn.
Một lỗi hay gặp khi gõ: viết thành “oyasuminassai” hay “oyasumi nassai” với hai chữ s. Phiên âm đúng chỉ có một chữ s trong “nasai”.
Oyasuminasai trong thư, tin nhắn và lời đáp
Oyasuminasai nghĩa là gì trong tiếng Việt?
Nghĩa là “chúc ngủ ngon”, nói theo lối lịch sự. Dịch sát từng chữ là “xin hãy nghỉ ngơi”, nhưng khi dùng thì không ai hiểu theo nghĩa đen ấy.
Oyasumi nasai viết tiếng Nhật thế nào?
Thường viết bằng hiragana: おやすみなさい. Dạng có chữ Hán là お休みなさい. Dạng ngắn oyasumi viết là おやすみ.
Oyasumi và oyasuminasai khác nhau ra sao?
Oyasumi là dạng rút gọn, dùng với người thân, bạn bè. Oyasuminasai trọn vẹn và lễ phép hơn, dùng được với cả người lớn tuổi lẫn cấp trên.
Có dùng oyasuminasai để chào buổi tối được không?
Không nên. Câu chào buổi tối là konbanwa. Oyasuminasai chỉ hợp khi ai đó sắp đi ngủ hoặc khi chia tay nhau lúc đã khuya.