Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Nẫu là gì? Tiếng gọi người ta của xứ Nẫu và nghĩa chín nẫu

Cập nhật 24/03/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Nẫu là "người ta" của xứ Nẫu
  • Chín nẫu, nẫu ruột: nghĩa thứ hai của chữ
  • Từ chữ nậu đến tên một vùng đất
  • Nẫu về xứ nẫu: câu ca dao chia tay

Nẫu là đại từ trong tiếng địa phương Bình Định, Phú Yên, nghĩa là “người ta”, “họ”. Người ở đây nói “nẫu đi chợ hết rồi” thay cho “người ta đi chợ hết rồi”, và vì chữ này đặc trưng quá nên cả vùng được gọi vui là xứ Nẫu. Ngoài ra, trong tiếng Việt chung, nẫu còn là tính từ tả quả chín quá đến nhũn ra, như “chuối chín nẫu”, và có cả cách nói “nẫu ruột” khi buồn rầu.

Nghĩa 1 (đại từ) Người ta, họ; tiếng địa phương Bình Định, Phú Yên
Nghĩa 2 (tính từ) Chín quá, mềm nhũn như sắp nát
Xứ Nẫu Tên gọi thân mật của vùng Bình Định, Phú Yên
Sắc thái Mộc mạc, thân tình; không mang ý chê
nẫu là gì
nẫu là gì? Người ta, họ (giọng Bình Định, Phú Yên)

Nẫu là “người ta” của xứ Nẫu

Trong giọng Bình Định, Phú Yên, nẫu đứng ở chỗ mà người miền khác dùng “người ta”, “họ”, “thiên hạ”. Đây là đại từ ngôi thứ ba, phần nhiều chỉ số nhiều, một đám người không nêu tên:

  • “Nẫu bán hết cá rồi, ra trễ quá.” (người ta bán hết rồi)
  • “Đừng làm vậy, nẫu cười cho.” (thiên hạ cười cho)
  • “Nhà nẫu có đám, mình qua phụ một tay.” (nhà người ta)

Có khi nẫu được dùng cho một người cụ thể, nghĩa là “người ấy”, nhất là trong lời nói về người mình thương mà ngại gọi tên. Nghe một câu như “nẫu không thèm nhìn tui” là đủ biết người nói đang giận dỗi ai.

Vì hầu như chỉ người hai tỉnh này nói nẫu, khách phương xa nghe mãi thành quen, gọi luôn vùng đất là “xứ Nẫu”, người ở đó là “người xứ Nẫu”. Cái tên nay xuất hiện cả trong chương trình du lịch, trên biển hiệu quán ăn. Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, Bình Định nhập vào tỉnh Gia Lai, Phú Yên nhập vào tỉnh Đắk Lắk, nhưng tên xứ Nẫu vẫn được dân gian giữ nguyên.

Chín nẫu, nẫu ruột: nghĩa thứ hai của chữ

Ở nghĩa tính từ, nẫu tả thứ quả chín quá mức, mềm nhũn đến mức như sắp rữa: “chuối chín nẫu”, “quả đu đủ chín nẫu”. Rau luộc quá lâu cũng có thể bị nói là nẫu. Từ cái nhũn nát của trái cây, tiếng Việt chuyển sang lòng người: nẫu ruột, nẫu ruột nẫu gan là buồn rầu, phiền muộn đến mức ruột gan như rã ra mà không nói được với ai.

Nghĩa này không riêng của miền nào, và chẳng liên quan gì tới đại từ nẫu của người Bình Định. Hai chữ chỉ tình cờ trùng âm.

Từ chữ nậu đến tên một vùng đất

Vì sao người ở đây nói nẫu? Câu hỏi chưa có lời đáp dứt khoát. Cách giải thích hay được nhắc nhất cho rằng nẫu là biến âm của nậu. Theo cách hiểu này, nậu là một nhóm nhỏ người cùng làm một nghề, người đứng đầu nhóm gọi là đầu nậu. Người ngoài nhắc tới những nhóm ấy thì gọi là “dân nậu”, “người nậu”, lâu dần chữ nậu chuyển thành nẫu và mang nghĩa “người ta”.

Đây chỉ là một giả thuyết dân gian, có lý nhưng chưa phải kết luận khoa học. Dấu vết của chữ nậu vẫn còn trong từ điển: đầu nậu nghĩa là người bỏ vốn đứng ra thầu một việc, và từ điển ghi nậu là từ địa phương.

Nẫu về xứ nẫu: câu ca dao chia tay

Chữ nẫu đi vào ca dao, bài chòi của vùng này rất tự nhiên. Một câu hay được nhắc là lời than của người ở lại khi người thương trở về quê:

Thương chi cho uổng tấm tình
Nẫu về xứ nẫu bỏ mình bơ vơ

Có bản chép dòng đầu là “Thương chi cho uổng công tình”. Trong hai dòng ngắn, chữ nẫu xuất hiện hai lần với hai nghĩa: chữ trước là “người ấy”, chữ sau là “xứ của người ấy”. Người nói không gọi tên, cũng không xưng anh em, chỉ một chữ nẫu mà vừa xa cách vừa trách móc. Đọc thêm về lối hát dân gian các vùng ở bài dân ca ba miền khác ca dao.

Nẫu, nậu, nẩu và những từ cùng nghĩa

Từ Quan hệ với nẫu Ghi chú
Người ta, họ, thiên hạ Đồng nghĩa với nẫu (đại từ) Dùng được ở mọi vùng
Tui, mình Trái nghĩa về ngôi (ngôi thứ nhất) “Nẫu” là người khác, “tui” là chính mình
Nậu Có thể là gốc của nẫu Nhóm người cùng nghề; đầu nậu
Nẩu Cách viết khác của đại từ Giọng miền Trung khó phân biệt hỏi, ngã
Nhũn, nát, rục Gần nghĩa với nẫu (tính từ) Chuối chín nẫu = chuối chín nhũn

Người đọc phương ngữ nên nhớ: nẫu là đại từ trung tính, không phải tiếng chê. Gặp các tiếng gọi mang màu địa phương khác như chi rứa, răng rứa của miền Trung hay bậu, tiếng gọi người thương Nam Bộ, cũng nên đọc theo ngữ cảnh như vậy. Chỉ cần nhớ một mẹo: thấy chữ nẫu đứng làm chủ ngữ thì thay bằng “người ta”, câu sẽ rõ ngay.

Nói chuyện với người Bình Định, Phú Yên

Xứ Nẫu là ở đâu?

Xứ Nẫu là cách gọi vùng đất Bình Định và Phú Yên, hai tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ nằm sát nhau. Tên gọi đến từ việc người hai tỉnh hay dùng đại từ nẫu.

Nẫu là gì trong tiếng miền Trung?

Nẫu nghĩa là “người ta”, “họ”, đôi khi là “người ấy”. Không phải cả miền Trung đều nói vậy; chữ này chủ yếu thuộc giọng Bình Định, Phú Yên.

Gọi người Bình Định, Phú Yên là dân xứ Nẫu có bất lịch sự không?

Thường là không. Chính người địa phương cũng tự gọi quê mình là xứ Nẫu một cách thân thương. Dù vậy, khi nói với người lạ, nên dùng với giọng quý mến chứ đừng nhại giọng để trêu.

Chín nẫu nghĩa là gì?

Chín nẫu là chín quá, mềm nhũn, sắp hỏng, thường nói về chuối, đu đủ, hồng. Đây là nghĩa tính từ, không dính dáng tới nẫu là “người ta”.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5