Ib là dạng rút gọn của inbox, nghĩa là nhắn tin riêng qua Messenger, Zalo, Instagram thay vì bình luận công khai. Câu “ib mình nhé” nghĩa là “nhắn riêng cho mình nhé”, còn “ib giá” là nhắn riêng để hỏi giá. Dạng “ibs” bạn gặp trong bình luận hầu hết cũng mang nghĩa ấy.
| Nghĩa ngắn | Nhắn tin riêng; hộp thư tin nhắn |
| Viết đầy đủ | Inbox (tiếng Anh: hộp thư đến) |
| Loại từ | Người Việt dùng như động từ (“ib cho mình”) lẫn danh từ (“check ib”) |
| Hay gặp ở | Bình luận Facebook, nhóm mua bán, livestream bán hàng |
| Nghĩa khác của IB | Chương trình Tú tài Quốc tế; Inspired By trên TikTok |
Ib: từ hộp thư đến lời rủ nhắn riêng
Inbox vốn là một danh từ tiếng Anh, ghép từ in (vào trong) và box (cái hộp): tức nơi nhận thư từ gửi đến, quen thuộc nhất là hộp thư đến của email. Khi mạng xã hội có tính năng nhắn tin, chữ này đi theo sang khung chat.
Người Việt rút gọn inbox thành hai chữ “ib” và biến nó thành động từ, điều người nói tiếng Anh ít làm. Wiktionary ghi nhận “ib” trong tiếng Việt là cả danh từ lẫn động từ, đều là dạng tắt của inbox. Trang VOH cũng giải thích theo cùng hướng: ib là nhắn tin liên hệ riêng trên Facebook, Zalo hay Instagram. Vì thế trong một câu, “ib” có thể là hành động (“ib mình đi”) hoặc chính hộp tin nhắn (“vào ib xem đi”).
Còn ibs? Chưa có từ điển nào ghi riêng dạng này. Trong bình luận, người ta thường hiểu nó giống ib, có khi chữ “s” chỉ là gõ thêm cho nhanh tay hoặc bắt chước số nhiều tiếng Anh. Gặp “ibs” thì cứ đọc theo nghĩa nhắn riêng, trừ khi câu đang nói về sức khỏe (xem phần dưới).
Ib mình, ib giá, check ib: đọc hiểu một bình luận
Lướt một nhóm mua bán hay một buổi livestream, bạn sẽ thấy chữ ib dày đặc. Vài câu thường gặp:
- Dưới bài bán hàng: “Áo này còn size M không shop? Ib mình với.”
- Người bán trả lời: “Giá từng mẫu bạn ib shop nhé, mỗi mẫu một giá.”
- Bạn cùng lớp nhắc nhau: “Tớ gửi file đề cương rồi, check ib đi.”
- Nhóm làm bài tập: “Chuyện phân công để ib riêng, đừng bàn ở đây kẻo loãng.”
- Than thở với bạn: “Nhắn cả tiếng mà cậu ấy seen ib không trả lời.”
“Seen ib” là đã xem tin nhắn mà không đáp, kiểu im lặng khiến người gửi sốt ruột. Nếu kéo dài, dân mạng gọi là kiểu biến mất không một lời nhắn. Muốn biết thêm các chữ tắt cùng họ như pm, rep, add, có thể đọc bảng chữ tắt hay gõ trên Messenger.
Trong các buổi livestream, chữ ib còn hay đi cùng lời xin slot của người xem, tức xin giữ một suất hàng hay một lượt được chủ kênh đọc tên.
Ngoài inbox, IB còn là gì?
Viết hoa và đặt vào ngữ cảnh khác, IB có mấy nghĩa hoàn toàn khác:
- IB (International Baccalaureate): Tổ chức Tú tài Quốc tế, thành lập năm 1968 tại Geneva, Thụy Sĩ. Chương trình IB Diploma dành cho học sinh khoảng 16–19 tuổi, chuẩn bị vào đại học. Học sinh trường quốc tế nói “học IB” là theo nghĩa này.
- IB (Inspired By): trên TikTok, Instagram, người tạo nội dung ghi “IB @tên tài khoản” để nói ý tưởng của mình lấy cảm hứng từ ai đó.
- IBS: trong y học, đây là tên viết tắt tiếng Anh của hội chứng ruột kích thích. Gặp chữ này trong bài viết sức khỏe thì không liên quan gì tới nhắn tin; mọi thắc mắc về bệnh nên hỏi bác sĩ.
Khi người lạ bảo “ib mình đi”
Ib tiện, nhưng cũng là con đường quen thuộc của kẻ gian. Một bình luận “ib mình nhận quà”, “ib để nhận việc làm thêm lương cao” có thể dẫn bạn vào cuộc trò chuyện riêng, nơi người lạ dễ xin thông tin cá nhân, gửi đường link lạ hoặc rủ chuyển tiền. Mấy điều nên nhớ:
- Không gửi mật khẩu, mã OTP, ảnh căn cước, số tài khoản qua tin nhắn cho người không quen.
- Không bấm vào đường link lạ dù người gửi hứa trúng thưởng hay tặng quà.
- Mua hàng qua ib thì xem kỹ đánh giá của trang, ưu tiên nhận hàng rồi trả tiền.
- Thấy khó chịu hay bị đe dọa, chặn tài khoản đó và kể với bố mẹ, thầy cô.
Những chiêu lừa kiểu này được phân tích kỹ hơn trong bài các trò lừa đảo qua mạng thường gặp.
Ib, pm hay nhắn riêng: chọn cách nói nào?
| Cách nói | Gốc | Hợp với |
|---|---|---|
| Ib | Inbox | Facebook, nhóm mua bán, nói chuyện thân mật |
| Pm | Private message | Diễn đàn, game, cũng dùng như ib |
| Nhắn riêng, nhắn tin | Tiếng Việt | Mọi hoàn cảnh, kể cả với người lớn tuổi |
| Liên hệ qua tin nhắn | Tiếng Việt | Thông báo, văn bản trang trọng |
Nhắn với thầy cô, ông bà thì nói “con nhắn tin riêng cho cô” sẽ dễ hiểu và lễ phép hơn “con ib cô”. Trong thông báo của lớp hay của trường, viết “liên hệ qua tin nhắn” là đủ.
Ib, ibs và vài điều người dùng mạng hay hỏi
Ibs là gì?
Trong bình luận mạng xã hội, ibs gần như luôn được hiểu là ib, tức nhắn riêng. Chữ “s” không làm đổi nghĩa. Riêng trong bài viết y khoa, IBS là viết tắt tên một hội chứng đường ruột.
Ib là gì trên Facebook?
Là nhắn tin qua Messenger thay vì bình luận công khai dưới bài. Người bán hàng hay dùng để báo giá riêng cho từng khách.
Ib giá nghĩa là gì?
Là “nhắn riêng để được báo giá”. Một số trang làm vậy vì giá thay đổi theo mẫu, theo số lượng. Nếu trang nào cũng giấu giá và giục chuyển khoản gấp, bạn nên cẩn thận.
Check ib là gì?
Là “kiểm tra tin nhắn đi”, thường dùng khi người nói vừa gửi cho bạn điều gì đó trong khung chat và muốn bạn đọc ngay.