Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Hàn lâm là gì? Nghĩa chữ 翰林, viện hàn lâm và lối nói hàn lâm

Cập nhật 26/09/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Ba lớp nghĩa của hàn lâm
  • Vì sao "rừng bút" lại thành viện học thuật?
  • Hàn lâm khác bình dân, đại chúng và trừu tượng ra sao?
  • Đặt câu với hàn lâm

Hàn lâm là từ Hán Việt (翰林) có hai cách dùng chính: là danh từ, nó chỉ viện hàn lâm, cơ quan tập hợp người giỏi chữ nghĩa, khoa học; là tính từ trong khẩu ngữ, nó chỉ lối nói, lối viết trừu tượng, nặng tính sách vở, khó hiểu với người bình thường. Hỏi “nói chuyện hàn lâm là gì” thì chính là nghĩa thứ hai.

Nghĩa ngắn (1) Viện hàn lâm; (2) mang tính học thuật, trừu tượng, khó hiểu
Gốc từ Hán Việt 翰林: hàn (lông cánh chim, cây bút, văn chương) + lâm (rừng)
Loại từ Danh từ (nói tắt của viện hàn lâm) và tính từ khẩu ngữ
Sắc thái Trang trọng khi nói về viện, cơ quan; hơi chê khi nói “văn hàn lâm quá”
hàn lâm là gì
hàn lâm là gì? Viện hàn lâm; lối nói khó hiểu

Ba lớp nghĩa của hàn lâm

Từ điển tiếng Việt ghi hàn lâm vừa là danh từ, vừa là tính từ. Đọc kĩ thì thấy ba lớp nghĩa nối nhau theo thời gian.

Lớp cũ nhất gắn với triều đình phong kiến: Hàn lâm viện là cơ quan chuyên soạn thảo chiếu, biểu, văn thư theo lệnh vua, và “quan hàn lâm” là người làm việc trong đó. Người đọc truyện, thơ cổ sẽ còn gặp chữ này trong các chức danh của nhân vật.

Lớp thứ hai là nghĩa hiện đại của danh từ: viện hàn lâm là tổ chức khoa học cấp cao nhất, quy tụ các nhà nghiên cứu hàng đầu. Ở Việt Nam có Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Người làm văn chương thì quen với Viện Hàn lâm Thụy Điển, nơi chọn người nhận giải Nobel Văn học mỗi năm. Thành viên chính thức của viện gọi là viện sĩ.

Lớp thứ ba là tính từ, thuộc khẩu ngữ: có tính chất trừu tượng, khó hiểu, giống lối văn của giới nghiên cứu trong viện. “Bài giảng này hàn lâm quá” nghĩa là nặng lí thuyết, nhiều thuật ngữ, người nghe khó theo. Ở nghĩa trung tính hơn, “hàn lâm” còn dùng như “mang tính học thuật“, ví dụ “giới hàn lâm”, “nghiên cứu hàn lâm”.

Vì sao “rừng bút” lại thành viện học thuật?

Chữ 翰 (hàn) có nghĩa gốc là lông cánh dài và cứng của chim. Ngày xưa người ta dùng lông chim, rồi bút lông để viết, nên chữ này mở rộng sang nghĩa cây bút, rồi văn chương, thư từ, tài văn. Những từ như hàn mặc (bút mực) cũng dùng chữ này. Chữ 林 (lâm) là rừng, như trong lâm sản, sơn lâm.

Ghép lại, 翰林 có thể hiểu nôm na là “rừng bút”, nơi tụ hội rất nhiều người giỏi chữ. Từ đó tên gọi được đặt cho cơ quan văn thư của triều đình, và về sau được mượn để dịch khái niệm academy của phương Tây. Muốn biết thêm vì sao lớp từ này nghe trang trọng, xem bài từ Hán Việt và sắc thái trang trọng.

Hàn lâm khác bình dân, đại chúng và trừu tượng ra sao?

Từ Quan hệ với hàn lâm Ví dụ
Học thuật, bác học Gần nghĩa, trung tính hơn, không mang ý chê Bài báo học thuật; văn học bác học
Sách vở Gần nghĩa, thường chê vì xa thực tế Lời khuyên sách vở
Bình dân, đại chúng Trái nghĩa: dễ hiểu, gần đời sống, nhiều người tiếp cận được Cách giảng bình dân; văn hóa đại chúng
Trừu tượng Một đặc điểm thường thấy của lối nói hàn lâm, nhưng không đồng nghĩa Khái niệm trừu tượng

Nói ai đó “hàn lâm” không có nghĩa họ nói sai, mà là họ nói đúng nhưng chưa vừa với người nghe. Cũng vì thế mà một khái niệm trừu tượng, khó hình dung cần được giải thích bằng ví dụ cụ thể thì mới bớt hàn lâm.

Đặt câu với hàn lâm

  • Nghĩa danh từ: “Ông được bầu làm viện sĩ hàn lâm sau hơn ba mươi năm nghiên cứu.”
  • Nghĩa lịch sử: “Trong triều, các quan hàn lâm lo việc soạn thảo văn thư.”
  • Nghĩa khẩu ngữ, chê nhẹ: “Cô giảng dễ hiểu lắm, không hàn lâm như mình tưởng.”
  • Khi nhận xét bài làm: “Đoạn mở bài dùng nhiều chữ hàn lâm quá, em nên viết giản dị hơn.”
  • Nghĩa trung tính: “Cuốn sách nằm giữa nghiên cứu hàn lâm và sách phổ biến kiến thức.”

Với học sinh viết văn, lời nhắc “đừng hàn lâm quá” thường có nghĩa: đừng chồng thuật ngữ, đừng dùng từ Hán Việt khi đã có từ thuần Việt rõ nghĩa, và hãy để mỗi nhận định đi kèm một ví dụ. Danh sách thuật ngữ cần dùng đúng chỗ có trong bài thuật ngữ là gì và đặc điểm của thuật ngữ.

Chữ hàn lâm: những điều hay được hỏi

Viện hàn lâm là gì?

Là tổ chức khoa học cấp cao, quy tụ các nhà khoa học, học giả hàng đầu của một quốc gia hoặc một lĩnh vực. Ở Việt Nam có hai viện hàn lâm cấp quốc gia, một về khoa học và công nghệ, một về khoa học xã hội.

Nói chuyện hàn lâm là gì?

Là nói theo lối nặng lí thuyết, nhiều thuật ngữ, trừu tượng, khiến người nghe bình thường khó theo. Câu này thường mang ý chê nhẹ hoặc góp ý.

Hàn lâm nghĩa là gì trong chữ Hán?

翰 là lông chim, cây bút, văn chương; 林 là rừng. Ghép lại chỉ nơi tụ hội người giỏi văn chương, chữ nghĩa, từ đó thành tên cơ quan văn thư của triều đình và sau này là viện học thuật.

Tính hàn lâm có phải là điều xấu?

Không hẳn. Trong nghiên cứu, tính hàn lâm là cần thiết vì đòi hỏi chính xác, chặt chẽ. Nó chỉ thành điểm trừ khi dùng sai đối tượng, chẳng hạn giảng cho học sinh nhỏ tuổi hoặc viết bài cho số đông người đọc.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5