Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Giao thừa là gì? Nghĩa chữ 交承, giờ giao thừa và lễ đêm ba mươi

Cập nhật 25/03/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Giao thừa: giao là trao, thừa là nhận
  • Vì sao có lễ đón giao thừa?
  • Đêm ba mươi diễn ra như thế nào?
  • Giao thừa, trừ tịch, tất niên: ba từ dễ dùng lẫn

Giao thừa là thời khắc chuyển từ năm cũ sang năm mới, đúng nửa đêm cuối năm. Với người Việt, giao thừa quan trọng nhất là nửa đêm 30 tháng Chạp âm lịch (tháng thiếu thì là đêm 29), mở đầu Tết Nguyên Đán; còn giao thừa dương lịch rơi vào nửa đêm 31 tháng 12. Hỏi “đêm giao thừa là gì” thì đó là cả quãng đêm cuối năm cũ, khi các gia đình thức đón khoảnh khắc ấy và làm lễ cúng.

Nghĩa Lúc năm cũ qua, năm mới đến
Gốc chữ Hán Việt 交承: giao là trao lại, thừa là tiếp nhận
Thời điểm Nửa đêm 30 (hoặc 29) tháng Chạp âm lịch; nửa đêm 31/12 dương lịch
Tên gọi khác đêm trừ tịch, đêm ba mươi
Phong tục gắn liền cúng giao thừa trong nhà và ngoài trời, hái lộc, xông đất, chúc Tết
giao thừa là gì
giao thừa là gì? Lúc năm cũ qua, năm mới đến

Giao thừa: giao là trao, thừa là nhận

Trong Hán Việt từ điển giản yếu, Đào Duy Anh giảng giao thừa là “cũ giao lại, mới tiếp lấy”, tức lúc năm cũ qua, năm mới đến. Chữ giao (交) mang nghĩa trao cho nhau, nối tiếp nhau; chữ thừa (承) là tiếp nhận, kế tục, như trong thừa kế. Ghép lại thành một hình ảnh rất cụ thể: một bên trao, một bên nhận, giữa đúng ranh giới hai năm.

Đêm cuối năm còn được gọi là đêm trừ tịch. Tịch (夕) là đêm, trừ (除) là bỏ đi, qua đi; trừ tịch là đêm của năm sắp qua. Nhiều người nói gọn hơn: đêm ba mươi.

Vì sao có lễ đón giao thừa?

Tên gọi “giao – thừa” gắn với một quan niệm tín ngưỡng dân gian. Người xưa tin mỗi năm có một vị thần, gọi là quan Hành khiển, thay Ngọc Hoàng coi việc nhân gian. Đến nửa đêm cuối năm, vị cũ bàn giao công việc cho vị mới. Phan Kế Bính có ghi lại tục này trong sách Việt Nam phong tục (đầu thế kỉ XX). Lễ cúng giao thừa vì vậy mang ý nghĩa tiễn vị thần năm cũ, đón vị thần năm mới, cầu một năm bình yên.

Bên cạnh lớp tín ngưỡng ấy là một ý nghĩa ai cũng cảm được: giao thừa là lúc gia đình sum họp đông đủ nhất, khép lại những chuyện buồn vui của năm cũ. Dân gian còn truyền tai nhau một câu chuyện giải thích lệ dâng gà trong mâm cúng, được kể lại trong truyện cổ tích Sự tích cúng gà đêm giao thừa.

Đêm ba mươi diễn ra như thế nào?

Lễ cúng thường làm vào giờ Tý, quãng từ 23 giờ đêm ba mươi đến 1 giờ sáng mồng Một. Mỗi vùng, mỗi nhà làm một khác, nhưng trình tự quen thuộc gồm:

  1. Cúng ngoài trời. Bàn lễ đặt ở sân hoặc trước cửa, dành cho quan Hành khiển. Người ta giải thích rằng các vị thần đi bàn giao rất vội, không vào tận trong nhà được. Lễ vật tùy nhà: hương, hoa, trầu cau, rượu, xôi, gà luộc hoặc mâm hoa quả nếu cúng chay. Truyện Phong tục cúng giao thừa ngoài trời kể lại nguồn gốc tục này theo lối cổ tích.
  2. Cúng trong nhà. Sau lễ ngoài trời là thắp hương bàn thờ gia tiên, mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu.
  3. Đón khoảnh khắc năm mới. Cả nhà chúc nhau, người lớn mừng tuổi trẻ nhỏ, nhiều nơi xem pháo hoa.
  4. Hái lộc và xuất hành. Miền Bắc có tục đi lễ đền chùa rồi bẻ một cành lộc mang về; có người chọn hướng tốt để bước ra khỏi nhà đầu năm.
  5. Xông nhà. Người đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa được coi là người mở hàng cho cả năm, nên nhiều gia đình chủ động nhờ người hợp tuổi đến, theo tục xông đất đầu năm.

Những tục này là tập quán và niềm tin dân gian, mỗi nhà giữ ở mức khác nhau. Không có quy định bắt buộc nào về lễ vật hay giờ giấc.

Giao thừa, trừ tịch, tất niên: ba từ dễ dùng lẫn

Từ Chỉ cái gì Thời điểm
Tất niên Bữa cơm, lễ cúng hoặc buổi tiệc tổng kết năm cũ Một ngày cuối năm, thường 29 hoặc 30 tháng Chạp, cũng có thể sớm hơn
Trừ tịch Đêm cuối cùng của năm cũ Cả buổi tối đêm ba mươi
Giao thừa Khoảnh khắc chuyển giao hai năm Đúng nửa đêm, kéo theo lễ cúng quanh giờ Tý

Trong lời nói hằng ngày, “đêm giao thừa” và “đêm trừ tịch” gần như dùng thay cho nhau. Với giao thừa dương lịch, người Việt chủ yếu đếm ngược, xem pháo hoa, ít khi kèm nghi lễ thờ cúng.

Đêm giao thừa trong truyện và trang sách học trò

Khoảnh khắc chuyển năm là đề tài quen trong văn học thiếu nhi. Học sinh lớp 1 bộ Chân trời sáng tạo có bài kể chuyện Đêm giao thừa ý nghĩa, còn các tuyển thơ Tết thường có vài bài tả cảnh cả nhà quây quần chờ năm mới. Khi tả đêm giao thừa trong bài văn, nên chọn chi tiết thật của nhà mình: mùi hương trầm, nồi bánh chưng, tiếng chúc đầu tiên, thay vì những câu sáo chung chung.

Giải đáp nhanh về đêm giao thừa

Đêm giao thừa là đêm nào?

Là đêm 30 tháng Chạp âm lịch, hoặc đêm 29 nếu tháng Chạp năm đó chỉ có 29 ngày. Giao thừa dương lịch là đêm 31 tháng 12.

Giao thừa là mấy giờ?

Khoảnh khắc chuyển năm là 0 giờ ngày mồng Một. Lễ cúng giao thừa theo phong tục thường làm trong giờ Tý, khoảng từ 23 giờ đến 1 giờ sáng.

Vì sao gọi là giao thừa?

Vì 交承 nghĩa là giao lại và tiếp nhận: năm cũ trao lại, năm mới tiếp lấy. Theo tín ngưỡng dân gian, đó cũng là lúc quan Hành khiển năm cũ bàn giao việc cho vị năm mới.

Giao thừa tiếng Anh là gì?

Giao thừa dương lịch là New Year’s Eve. Đêm giao thừa Tết âm lịch thường được gọi là Lunar New Year’s Eve.

Cúng giao thừa trong nhà hay ngoài trời trước?

Theo tập quán phổ biến, cúng ngoài trời trước để tiễn và đón quan Hành khiển, sau đó mới cúng gia tiên trong nhà. Nhiều gia đình chỉ cúng trong nhà, điều này tùy phong tục từng nơi.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5