Emo là cách gọi tắt của emotional hardcore, một dòng nhạc rock nhiều cảm xúc ra đời ở Mỹ, về sau thành tên của cả một phong cách sống và ăn mặc: tóc mái dài lệch che mắt, đồ đen, kẻ mắt đậm. Trên mạng Việt, emo còn được dùng vui để tả lúc ai đó buồn, tâm trạng; emo girl, emo boy là bạn nữ, bạn nam theo phong cách này.
| Nghĩa ngắn | Dòng nhạc và phong cách đề cao việc bộc lộ cảm xúc |
| Gốc từ | Tiếng Anh, rút từ emotional hardcore (còn gọi emocore) |
| Loại từ | Danh từ (nhạc emo, dân emo); tính từ khi nói vui (hôm nay emo quá) |
| Sắc thái | Trung tính khi nói về nhạc, thời trang; hơi trêu chọc khi tả tâm trạng |
Emo vốn là tên một dòng nhạc
Ít ai nghĩ một từ gắn với mái tóc và màu đen lại khởi đầu từ phòng tập của các ban nhạc. Emo là chữ rút gọn, ghép từ hai âm đầu của emotional (cảm xúc). Cụm đầy đủ là emotional hardcore: thứ nhạc vẫn giữ tiếng guitar mạnh, nhịp nhanh của punk hardcore nhưng lời ca thì quay vào bên trong, kể chuyện riêng, chuyện buồn, chuyện tổn thương như một trang nhật ký.
Từ tên dòng nhạc, chữ emo lan sang người nghe. Fan được gọi là emo kids, rồi cả cách ăn mặc của họ cũng mang tên emo. Khi vào tiếng Việt, từ này đi theo con đường thời trang và mạng xã hội nhiều hơn âm nhạc. Phần lớn người trẻ biết đến emo qua ảnh, qua kiểu tóc, chứ ít khi qua các ban nhạc gốc.
Nghĩa thứ ba là nghĩa lóng, bị thu hẹp hẳn: “emo” chỉ một trạng thái buồn, ủ rũ, dễ xúc động. Câu “dạo này nó emo lắm” chẳng liên quan gì đến nhạc rock, chỉ là bảo ai đó đang tâm trạng.
Từ Washington thập niên 1980 tới mạng xã hội Việt
Các tài liệu về lịch sử âm nhạc thống nhất rằng emo xuất hiện giữa thập niên 1980 trong giới hardcore punk ở Washington, D.C., với những ban như Rites of Spring và Embrace. Thập niên 1990, làn sóng thứ hai lan khắp nước Mỹ. Đầu những năm 2000, emo vào dòng chính, nhiều ban nhạc được hãng lớn ký hợp đồng; các tên tuổi thường được nhắc là Jimmy Eat World, Dashboard Confessional, My Chemical Romance, Fall Out Boy, dù vài ban không thích bị gắn nhãn này.
Cũng chính lúc đó, emo bị gán nhiều định kiến: u uất, khép kín, bi quan. Phong cách này du nhập vào Việt Nam từ khoảng đầu những năm 2000 và từng bị coi là lập dị. Ngày nay nó trở lại nhẹ nhàng hơn, pha màu, thiên về thời trang, gần với trào lưu hoài niệm đầu thế kỷ như phong cách Y2K của thập niên 2000.
Emo girl, emo boy trông như thế nào?
Không có bộ luật nào bắt một người phải mặc gì mới được gọi là emo. Dù vậy, hình ảnh quen thuộc gồm:
- Tóc nhuộm đen, mái dài chải lệch xuống che một bên mắt.
- Áo thun in tên ban nhạc, quần jean bó, thắt lưng đinh tán, giày vải cổ thấp.
- Mắt kẻ đậm, đôi khi sơn móng đen; con trai cũng có thể kẻ mắt.
Emo girl là bạn nữ theo phong cách ấy, emo boy là bạn nam. Hai từ chủ yếu tả vẻ ngoài và gu âm nhạc, không nói gì về tính cách thật. Một người mặc đồ đen, tóc mái dài vẫn có thể vui vẻ, hoạt bát.
Cuối thập niên 2010, mạng xã hội sinh thêm một gu na ná nhưng rực màu hơn, gọi là phong cách e-girl, với tóc nhuộm hai màu, má hồng đậm và dây xích.
Đặt chữ emo vào câu
Tùy ngữ cảnh, emo có thể là danh từ hoặc dùng như tính từ:
Bình luận dưới ảnh: “Kiểu tóc này đúng chất emo năm 2008 luôn.”
Nhắn bạn thân: “Nghe xong bài này tự nhiên thấy emo ghê, ra ăn kem không?”
Caption ảnh đen trắng: “Chủ nhật mưa, mood emo nhẹ.”
Trong nhóm lớp: “Đứa nào chọn nhạc mà toàn bài emo thế này.”
Bàn chuyện thời trang: “Set đồ emo girl phối thêm áo len hồng nhìn bớt nặng hẳn.”
Câu thứ hai và thứ ba dùng nghĩa lóng, gần với chữ mood hay tâm trạng mà dân mạng gọi là mood. Khi viết bài văn, bài báo cáo, nên thay bằng “buồn bã”, “tâm trạng”, “đa cảm”; còn nói về âm nhạc thì cứ gọi “nhạc emo”, không cần dịch.
Emo, gothic và sad boy khác nhau chỗ nào
| Emo | Gothic | Sad boy, sad girl | |
|---|---|---|---|
| Gốc | Nhạc rock cảm xúc | Nhạc gothic rock, văn hóa tối màu | Cách gọi trên mạng xã hội |
| Trọng tâm | Bộc lộ cảm xúc cá nhân | Thẩm mỹ u tối, cổ điển, huyền bí | Vẻ buồn, nhạc lụy, câu chữ tâm trạng |
| Vẻ ngoài | Tóc mái lệch, jean bó, đồ đen | Ren, nhung, áo choàng, trang điểm nhợt | Không cố định |
Ba nhãn hay bị dùng lẫn vì đều “buồn” và “đen”. Nhãn cuối thực ra chỉ là một kiểu tự giễu; xem thêm giải nghĩa sad boy và sad girl.
Gothic có lịch sử dài hơn nhiều, đi từ kiến trúc nhà thờ trung cổ tới văn học kinh dị, như kể lại trong nguồn gốc phong cách gothic.
Thắc mắc về chữ emo
Emo là viết tắt của từ gì?
Emo rút gọn từ emotional, trong cụm emotional hardcore, tên một nhánh nhạc punk hardcore thiên về lời ca giàu cảm xúc. Nhiều trang giải thích gọn là “từ emotion”, ý gần như nhau.
Emo girl là gì?
Là bạn nữ theo phong cách emo: tóc mái dài, kẻ mắt đậm, đồ tối màu, thích nhạc rock nhiều tâm trạng. Bây giờ nhiều bạn phối thêm màu hồng, trắng cho nhẹ nhàng hơn.
Emo boy là gì?
Là bạn nam theo phong cách emo. Điểm dễ nhận là mái tóc lệch, áo ban nhạc, quần bó và đôi khi có kẻ mắt, điều khá lạ với thời trang nam phổ thông.
Người theo phong cách emo có phải lúc nào cũng buồn?
Không. Emo là gu âm nhạc và thời trang, không phải chẩn đoán tâm trạng. Nếu bạn hay một người quen buồn kéo dài, mất ngủ, chán mọi thứ, hãy tâm sự với người tin cậy hoặc tìm đến chuyên gia tâm lý thay vì coi đó là “chất emo”.
Nói “hôm nay emo quá” có đúng không?
Trong trò chuyện thân mật thì được, ai cũng hiểu là bạn đang buồn. Ở văn bản trang trọng hoặc bài kiểm tra, hãy dùng từ tiếng Việt như buồn, tâm trạng, xúc động.