Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Dĩ vãng là gì? Chữ 已往 nghĩa ra sao và khác quá khứ ở chỗ nào?

Cập nhật 20/04/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Dĩ vãng ghép từ hai chữ nào?
  • Một danh từ cho những ngày đã khép lại
  • Niệm hào kiệt chi dĩ vãng
  • Quá khứ, quá vãng, kí vãng và dĩ vãng

Dĩ vãng là thời đã qua, những gì đã xảy ra và không quay lại nữa; nghĩa gần như quá khứ nhưng mang màu văn chương và thường kèm chút bồi hồi. Ai hỏi “dĩ vãng nghĩa là gì” thì cứ hình dung câu “chuyện ấy đã thuộc về dĩ vãng”: việc đã xong, người nói đã đặt nó lại phía sau.

Nghĩa ngắn Thời gian đã qua; những việc, những ngày thuộc về trước kia
Gốc từ Hán Việt 已往: dĩ (đã, rồi) + vãng (đi, đã qua)
Loại từ Danh từ
Sắc thái Trang trọng, văn chương; hay gợi tiếc nuối hoặc ý “đã khép lại”
Đồng nghĩa Quá khứ, quá vãng, kí vãng
dĩ vãng là gì
dĩ vãng là gì? Thời đã qua, những ngày cũ

Dĩ vãng ghép từ hai chữ nào?

Hai tiếng của từ này đều chỉ sự việc đã trôi đi. Chữ dĩ (已) trong Hán văn có nghĩa là thôi, ngừng, và dùng làm trợ từ chỉ việc đã rồi. Ta gặp nó trong dĩ nhiên (đã là như thế) hay bất đắc dĩ (không thể thôi được, đành phải làm).

Chữ vãng (往) nghĩa gốc là đi, đi tới; từ đó sinh thêm nghĩa đã qua, như vãng nhật là ngày trước. Cùng họ với nó có vãng lai (đi lại, qua lại), mà ai từng thắc mắc vì sao khách ghé tạm lại gọi là “khách vãng lai” có thể đọc thêm ở bài chữ vãng trong khách vãng lai.

Đặt cạnh nhau, “đã” và “qua” thành một cụm rất gọn: cái đã qua. Người Việt mượn nguyên cụm ấy làm danh từ, không thêm bớt gì.

Cũng nên phân biệt với một chữ nghe na ná: đi vắng là không có nhà, chẳng liên quan gì tới thời gian. Gõ nhầm “dĩ vãng” thành “dĩ vảng” (dấu hỏi) cũng là lỗi hay gặp; chữ vãng mang dấu ngã.

Một danh từ cho những ngày đã khép lại

Từ điển tiếng Việt giải nghĩa dĩ vãng ngắn gọn là thời đã qua, kèm hai cách nói mẫu: thời dĩ vãng và chuyện đó đã thuộc về dĩ vãng. Chính cái mẫu thứ hai cho thấy cách người Việt hay dùng chữ này. Nói một việc “thuộc về dĩ vãng” không chỉ báo rằng nó xảy ra trước đây, mà còn ngầm bảo: nó không còn tác động tới bây giờ nữa.

Từ này đi với một nhóm động từ khá cố định:

  • Chìm vào dĩ vãng, lùi vào dĩ vãng: dần bị quên, xa khỏi hiện tại.
  • Trở về dĩ vãng, sống với dĩ vãng: nhớ lại, có khi là không dứt ra được.
  • Khép lại dĩ vãng, bỏ dĩ vãng sau lưng: quyết định thôi nghĩ về chuyện cũ.

Ví dụ trong câu:

  • Căn nhà ống lợp ngói ấy giờ chỉ còn trong dĩ vãng của mấy người hàng xóm cũ.
  • Ông ngồi bên ấm trà, kể chuyện dĩ vãng như kể chuyện của người khác.
  • Trận thua năm ấy đã là dĩ vãng; đội bóng bước vào mùa giải mới với đội hình trẻ hơn.

Để ý câu cuối: dĩ vãng không bắt buộc phải buồn. Nó chỉ cần là chuyện đã xong.

Niệm hào kiệt chi dĩ vãng

Chữ này có mặt trong văn chương nước ta từ rất sớm. Ở bài Phú sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu, viết bằng chữ Hán đời Trần, có câu:

念豪傑之已往,
Niệm hào kiệt chi dĩ vãng,

Dịch sát là “nhớ những bậc hào kiệt đã qua”. Khách đứng trên bãi sông nhìn giáo gãy, xương khô mà nghĩ tới các anh hùng nay không còn. Trong câu văn Hán ấy, dĩ vãng nghĩa là “đã đi qua”; tiếng Việt về sau mượn trọn cụm này làm một danh từ.

Gần với ta hơn, “dĩ vãng” thành chữ quen trong nhạc trữ tình và văn xuôi lãng mạn, gắn với mối tình cũ, phố cũ, trường cũ. Sắc thái ấy làm từ này gần với nỗi nhớ được gọi tên là hoài niệm, dù hai chữ không thay nhau được: hoài niệm là cảm xúc, còn dĩ vãng là cái được nhớ tới.

Quá khứ, quá vãng, kí vãng và dĩ vãng

Từ Sắc thái Ví dụ
Quá khứ Trung tính, dùng được mọi chỗ, kể cả thuật ngữ (thì quá khứ, quá khứ của một dân tộc) Học sử để hiểu quá khứ
Dĩ vãng Văn chương, thiên về chuyện riêng, hay gợi cảm xúc Mối tình đầu đã là dĩ vãng
Quá vãng Từ cũ, ít dùng; ngoài nghĩa đã qua còn dùng như quá cố (người đã mất) Thắp nén nhang cho người quá vãng
Kí vãng Rất cũ, gần như chỉ còn trong sách Chuyện kí vãng
Hiện tại, tương lai Trái nghĩa theo trục thời gian Sống cho hiện tại

Trong bài văn nghị luận, “quá khứ” an toàn hơn: “biết ơn quá khứ” nghe tự nhiên, còn “biết ơn dĩ vãng” thì lạ tai. Ngược lại, tả một kỷ niệm riêng, “dĩ vãng” cho câu văn mềm hơn. Một lỗi nhỏ nên tránh là viết “dĩ vãng đã qua”: chữ “vãng” đã mang nghĩa qua rồi, thêm “đã qua” thành lặp ý.

Dĩ vãng trong lời hát, lời nhắn và bài văn

Dĩ vãng có phải là quá khứ không?

Về nghĩa thì đúng, cả hai cùng chỉ thời gian đã qua. Khác ở chỗ dùng: quá khứ trung tính, dùng được cả trong khoa học, ngữ pháp; dĩ vãng mang màu văn chương, hợp với chuyện riêng và cảm xúc.

Chìm vào dĩ vãng là gì?

Là dần bị lãng quên, lùi xa khỏi hiện tại như một vật chìm xuống đáy nước. Người ta nói một phong tục, một con phố, một cái tên “đã chìm vào dĩ vãng” khi không còn ai nhắc tới nữa.

Người dĩ vãng nghĩa là gì?

Thường là cách nói về người từng gắn bó, nhất là người yêu cũ, nay đã không còn trong cuộc sống của mình. Cách nói này nghiêng về cảm xúc, hợp với lời bài hát hay dòng trạng thái hơn là văn bản trang trọng.

Dĩ vãng tiếng Anh là gì?

Tiếng Anh dùng the past; muốn có chút văn vẻ thì có bygone days hoặc days gone by. Câu “chuyện đó đã là dĩ vãng” có thể dịch là That’s all in the past now.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5