Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Công tước là gì? Tước công đứng ở đâu trong năm bậc quý tộc?

Cập nhật 31/12/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Công tước đứng ở bậc nào?
  • Chữ 爵 vốn là một chiếc chén rượu
  • Đại công tước, nữ công tước, quận công khác gì nhau?
  • Tước công trong sử Việt và trên trang sách

Công tước là người mang tước công, bậc cao nhất trong năm bậc tước quý tộc thời phong kiến (công, hầu, bá, tử, nam), chỉ đứng dưới vua và các vương. Trong truyện dịch và tin tức về hoàng gia châu Âu, công tước là chữ dùng để chuyển nghĩa duke của tiếng Anh, duc của tiếng Pháp. Người phụ nữ giữ tước này thì gọi là nữ công tước.

Nghĩa ngắn Người có tước công, bậc đầu trong năm bậc tước
Gốc từ Hán Việt 公爵: công (bậc trên cùng) + tước (ngôi thứ do vua phong)
Loại từ Danh từ, thường đi kèm tên đất: công tước xứ Cornwall
Tiếng Anh Duke (nam), duchess (nữ)
công tước là gì
công tước là gì? Bậc đầu trong năm bậc tước quý tộc

Công tước đứng ở bậc nào?

Mục từ công tước trong từ điển tiếng Việt chỉ ghi gọn: người có tước công, ở các nước phương Tây. Lời giảng ngắn vậy nhưng đủ cho thấy hai điều. Thứ nhất, đây là danh từ chỉ người, không phải tên một chức quan. Thứ hai, người Việt gặp chữ này chủ yếu khi đọc sách, xem phim về châu Âu.

Đặt vào thang tước thì dễ hình dung hơn. Năm bậc xếp từ cao xuống thấp là công, hầu, bá, tử, nam; sang tiếng Anh tương ứng với duke, marquess, earl (hoặc count), viscount, baron. Trên công tước chỉ còn nhà vua, các vương và ở một số nước là đại công tước. Vì đứng sát ngai vàng nên tước công ở Anh thường dành cho người trong hoàng tộc, chẳng hạn con trai trưởng của vua luôn mang tước công tước xứ Cornwall.

Ví dụ dùng trong câu:

  • Trong tiểu thuyết, chàng công tước trẻ thừa kế cả một vùng đất rộng cùng tòa lâu đài cổ.
  • Bản tin nói lễ cưới có mặt nhiều công tước, bá tước của các hoàng gia châu Âu.

Đứng sau công và hầu là tước bá, và chuyện chữ bá tước được dùng để dịch cả earl lẫn count là một câu chuyện dịch thuật thú vị khác.

Chữ 爵 vốn là một chiếc chén rượu

Thiều Chửu giảng chữ tước (爵) trước hết là cái chén rót rượu thời xưa, dáng giống con chim sẻ. Nghĩa ngôi thứ đến sau. Sách Lễ kí, thiên Vương chế, đã ghi rõ chế độ lộc tước của bậc vương gồm năm đẳng: công, hầu, bá, tử, nam.

Chữ công (公) ở đây là bậc trên cùng trong năm đẳng ấy. Cũng chữ này còn có nghĩa chung, của mọi người (công cộng, công bằng), và là tiếng tôn xưng người lớn tuổi, có địa vị. Ghép lại, công tước là người được phong tước công.

Phía châu Âu, duke có gốc từ chữ Latin dux, nghĩa là người dẫn đầu. Thời La Mã, dux là viên tướng cầm quân ở một tỉnh. Qua nhiều thế kỷ, những thủ lĩnh quân sự ấy giữ đất riêng, truyền lại cho con cháu, và danh vị chỉ huy dần thành tước hiệu cha truyền con nối. Vùng đất do công tước cai quản gọi là công quốc, một dạng vùng đất riêng của lãnh chúa thời trung cổ nhưng ở cấp rất cao.

Đại công tước, nữ công tước, quận công khác gì nhau?

Danh xưng Chỉ ai Ghi chú
Đại công tước Grand duke, archduke Trên công tước; Luxembourg đến giờ vẫn là đại công quốc do một đại công tước đứng đầu
Công tước Duke Bậc đầu trong năm bậc tước
Nữ công tước Duchess Người nữ tự mình giữ tước, được phong hoặc thừa kế
Công tước phu nhân Duchess Vợ của công tước, không tự giữ tước
Quốc công, quận công Tước công ở Việt Nam, Trung Hoa xưa Thời Lê, quốc công cao hơn quận công

Tiếng Anh chỉ có một chữ duchess nên người dịch phải tự chọn. Nếu bà ấy là vợ một công tước thì “công tước phu nhân” sát nghĩa hơn; nếu bà thừa kế tước từ cha thì gọi “nữ công tước”. Dễ nhầm nhất là với hầu tước: chữ hầu nghe sang, lại hay đi trong cụm “công hầu”, nhưng hầu tước đứng thấp hơn công tước một bậc. Cái trái ngược với cả hàng tước ấy là thứ dân, những người không có ngôi thứ gì trong triều.

Tước công trong sử Việt và trên trang sách

Việt Nam không dùng chữ “công tước” cho người của mình mà dùng tước có kèm tên đất. Thời Lê, triều đình đặt hai bậc quốc công và quận công, xếp trên hầu, bá, tử, nam. Một người quen thuộc là Nguyễn Bỉnh Khiêm: nhà Mạc phong ông tước Trình Quốc công ngay khi ông còn sống, và dân gian gọi ông là Trạng Trình từ đó. Cụm “công hầu khanh tướng” trong văn cổ cũng mượn hai bậc tước cao nhất để chỉ cả tầng lớp quyền quý, những gia đình mà người xưa gọi là dòng dõi trâm anh thế phiệt.

Học sinh lớp 8 lại gặp thế giới tước hiệu qua một tiếng cười. Trong đoạn trích Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục của Mô-li-e, nhà buôn giàu có muốn làm quý tộc đến mức bọn thợ phụ chỉ cần gọi ông bằng những danh xưng sang hơn là được thưởng tiền. Mỗi lần được “nâng bậc” bằng lời, ông lại móc túi. Cái đáng cười là ông mua được tiếng gọi chứ không mua được tước.

Công tước trong truyện dịch và phim châu Âu

Nữ công tước là gì?

Là người phụ nữ giữ tước công, do được phong hoặc thừa kế. Khi người phụ nữ chỉ là vợ của một công tước, tiếng Việt thường gọi là công tước phu nhân, dù tiếng Anh đều viết duchess.

Đại công tước là gì, có cao hơn công tước không?

Có. Đại công tước (grand duke, archduke) đứng trên công tước; ở nhà Habsburg của Áo, archduke là tước của các thành viên hoàng tộc. Luxembourg vẫn là nước duy nhất có một đại công tước làm nguyên thủ.

Công tước tiếng Anh là gì?

Là duke; vùng đất của công tước là duchy, còn bản thân tước vị là dukedom. Tên tước thường viết theo mẫu “Duke of + tên đất”, như Duke of Edinburgh, dịch là công tước xứ Edinburgh.

Công tước có phải là hoàng tử không?

Không hẳn. Ở Anh, nhiều hoàng tử được phong thêm tước công khi lập gia đình, nên một người có thể vừa là hoàng tử vừa là công tước. Nhưng cũng có những dòng công tước thuộc giới quý tộc, không mang dòng máu hoàng gia.

Sang phim cổ trang Trung Quốc, người xem lại quen với tiếng gọi vương gia 王爺, dành cho bậc được phong tước vương, cao hơn cả tước công.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5