Chậu hoa là bài đọc 2 của Bài 6 (Em yêu trường em) trong sách Tiếng Việt lớp 2 Cánh diều tập 1, trang 52–53. Bài giải gồm Đọc hiểu, Luyện tập và các mục học ngay sau bài đọc ở trang 53–55: Kể chuyện, Bài viết 2 (nói lời xin lỗi, kể một lần mắc lỗi), Góc sáng tạo và Tự đánh giá.
Đọc: Chậu hoa (trang 52–53)
Câu chuyện của nhà giáo dục A-mô-na-svi-li, bản dịch của Vũ Nho, có 3 đoạn:
- Đoạn 1: giờ ra chơi, chậu hoa ngoài hành lang bị vỡ; Huy nhận lỗi nhưng lại đổ cho Lân xô mình, còn Lân thì bảo chỉ va nhẹ.
- Đoạn 2: thầy giáo không hỏi ai có lỗi mà lo cứu cây hoa trước, lại gợi cho học trò nghĩ xem cây hoa muốn nói gì; Lân hiểu ra và xin lỗi.
- Đoạn 3: cây hoa được trồng tạm vào xô nhựa, hôm sau sẽ có chậu mới.
Gợi ý đọc: lời Huy giọng buồn; lời thầy chậm rãi, ôn tồn.
Nội dung chính bài Chậu hoa
Khi xảy ra chuyện không hay, điều cần làm trước hết là sửa chữa hậu quả chứ không phải tranh cãi xem ai có lỗi. Câu chuyện còn khuyên em biết nhận lỗi và xin lỗi một cách thật lòng, như bạn Lân đã làm.
Đọc hiểu (trang 53)
Câu 1 (trang 53): Chuyện gì xảy ra ngoài hành lang khi thầy giáo đang viết bài?
Trả lời: Ngoài hành lang vang lên một tiếng “rầm”: chậu hoa bị rơi vỡ. Các bạn chạy lại báo với thầy là Huy làm vỡ chậu hoa.
Câu 2 (trang 53): Thầy giáo nói gì với nhóm học trò đang vây quanh?
Trả lời: Thầy nâng cây hoa lên và bảo các em rằng việc cần làm đầu tiên là cứu lấy cây hoa. Sau đó thầy hỏi các em: nếu biết nói thì cây hoa muốn nhắn gì tới các em?
Câu 3 (trang 53): Các bạn trong lớp tưởng tượng cây hoa nói gì?
Trả lời: Các bạn tưởng tượng cây hoa sẽ hỏi: “Các bạn có thương tôi không?”, và than rằng: “Tôi sẽ không nở hoa được nữa!”.
Câu 4 (trang 53): Em có thích cách giải quyết sự việc của thầy giáo không? Chọn câu trả lời của em:
a) Không, vì thầy chưa làm rõ ai mắc lỗi nặng hơn.
b) Có, vì thầy đã hướng suy nghĩ của học sinh vào việc cứu cây hoa.
c) Có, vì thầy tránh cho Huy và Lân phải tranh cãi xem ai có lỗi.
Trả lời: Em có thích cách làm của thầy, có thể chọn b hoặc c (hoặc cả hai). Lí do: thầy làm cho cả nhóm cùng lo cứu cây, nhờ vậy Huy và Lân thôi đổ lỗi cho nhau, và Lân tự nhận ra lỗi của mình mà không cần ai trách mắng.
Luyện tập (trang 53)
Câu 1 (trang 53): Tìm lời xin lỗi của Huy trong câu chuyện.
Trả lời: Lời xin lỗi của Huy là câu Huy nói với thầy: “Em xin lỗi thầy”, rồi Huy nói thêm rằng tại bạn Lân đẩy mình. Em thấy lời xin lỗi ấy chưa trọn vẹn vì Huy vẫn đổ lỗi cho bạn.
Câu 2 (trang 53): Sau khi nghe thầy nói, Lân đã nhận ra lỗi của mình. Theo em:
a) Lân nên xin lỗi những ai?
b) Lân xin lỗi như thế nào?
c) Người được Lân xin lỗi sẽ nói gì?
Trả lời:
- a) Lân nên xin lỗi thầy giáo, bạn Huy và các bạn trong nhóm.
- b) Lân đứng ngay ngắn, nhìn vào người nghe và nói thật lòng. Với thầy: Thưa thầy, em xin lỗi thầy, em đã chạy đùa làm Huy ngã vào chậu hoa ạ. Với Huy: Huy ơi, tớ xin lỗi nhé, tại tớ va vào cậu.
- c) Thầy giáo: Em đã biết nhận lỗi, thầy rất vui. Lần sau ra chơi nhớ cẩn thận nhé! Huy: Không sao đâu, tớ cũng có lỗi vì đổ cho cậu. Mình cùng chăm cây hoa nhé!
Kể chuyện: Chậu hoa (trang 53–54)
Câu 1 (trang 53): Phân vai (người dẫn chuyện, thầy giáo, Huy, Lân và 2 học sinh khác), đọc lại câu chuyện Chậu hoa.
Trả lời: Nhóm 6 bạn, mỗi bạn nhận một vai. Người dẫn chuyện đọc giọng thong thả; hai học sinh khác đọc nhanh, nhao nhao; Huy giọng buồn; Lân lúc đầu chống chế, sau hối hận; thầy giáo giọng ôn tồn.
Câu 2 (trang 54): Dựa vào tranh, kể lại từng đoạn của câu chuyện.
Câu hỏi gợi ý dưới 4 tranh: (1) Thầy giáo nghe thấy gì trong giờ ra chơi? (2) Các bạn học sinh nói gì? Huy và Lân nói gì? (3) Thầy hỏi học sinh điều gì? Các bạn học sinh trả lời thế nào? (4) Thầy nói phải làm gì để cứu cây hoa? Lân nói gì?
Trả lời:
- Tranh 1: Đang giờ ra chơi, thầy giáo ở trong lớp viết sẵn chữ mẫu lên bảng. Bỗng ngoài hành lang có tiếng “rầm” thật to.
- Tranh 2: Thầy bước ra thì thấy chậu hoa vỡ tan dưới đất. Mấy bạn tranh nhau mách: Huy làm vỡ đấy ạ! Huy cúi đầu xin lỗi thầy nhưng bảo là do Lân xô. Lân vội cãi rằng mình chỉ chạm nhẹ vào Huy thôi.
- Tranh 3: Thầy không trách ai, chỉ cúi xuống nhặt cây hoa lên và nói phải lo cứu nó trước. Thầy hỏi các bạn thử đoán xem cây hoa đang muốn nói gì. Bạn thì bảo cây hỏi các bạn có thương nó không, bạn lại bảo cây buồn vì sợ không nở hoa được nữa.
- Tranh 4: Thầy mỉm cười, bảo các em đem xô nhựa đến trồng tạm cây, ngày mai sẽ tìm chậu mới cho nó. Nghe vậy, Lân thấy ngượng, đứng ra nhận lỗi với thầy và các bạn. Hết giờ ra chơi, cây hoa đã yên ổn trong chiếc xô.
Câu 3 (trang 54): Kể lại toàn bộ câu chuyện.
Trả lời: Em nối lời kể của 4 tranh thành một câu chuyện liền mạch, thêm lời mở đầu (Chuyện xảy ra vào một giờ ra chơi ở lớp của Huy và Lân…) và lời kết (Từ hôm ấy, Huy và Lân thay nhau tưới cho cây hoa). Khi kể, nhớ đổi giọng cho từng nhân vật và nhìn vào các bạn đang nghe.
Bài viết 2 (trang 54)
Câu 1 (trang 54): Nói lời xin lỗi và lời đáp của các nhân vật trong mỗi bức tranh dưới đây:
Tranh 1: hai bạn đi ngược chiều, bạn trai vô ý giẫm lên chân bạn gái. Tranh 2: một bạn trai đứng gãi đầu bên lọ hoa vỡ và quả bóng dưới sàn, mẹ đứng ở cửa nhìn vào.
Trả lời:
- Tranh 1 – Bạn trai: Ôi, tớ xin lỗi, tớ vội quá nên giẫm vào chân cậu. Cậu có đau không? Bạn gái: Tớ không sao, lần sau cậu đi chậm thôi nhé.
- Tranh 2 – Bạn trai: Con xin lỗi mẹ, con chơi bóng trong nhà nên làm vỡ lọ hoa rồi ạ. Mẹ: Mẹ biết rồi, con đã nhận lỗi là ngoan. Lần sau con ra sân chơi bóng nhé!
Câu 2 (trang 54): Viết 4 – 5 câu kể về một lần em có lỗi với ai đó (bố mẹ, thầy cô, anh chị em, bạn bè,…) và em xin lỗi người đó.
Trả lời: Em kể: có lỗi với ai, lỗi gì; em xin lỗi thế nào; người đó nói gì. Đoạn văn tham khảo:
Chủ nhật tuần trước, em mượn bút màu của chị Mai để vẽ tranh. Vẽ xong, em vội chạy đi chơi nên để rơi mất hai cây bút. Tối đó, chị tìm mãi không thấy và rất buồn. Em đến bên chị, nói nhỏ: Em xin lỗi chị, em làm mất bút của chị rồi. Chị xoa đầu em và bảo lần sau dùng xong phải cất ngay; từ đó em luôn nhớ cất đồ dùng cẩn thận.
Góc sáng tạo: Ngôi trường mơ ước (trang 55)
Câu 1 (trang 55): Hãy viết 4 – 5 câu về một ngôi trường em mơ ước. Vẽ tranh minh hoạ ngôi trường đó.
Gợi ý: Ngôi trường ấy có những gì đặc biệt (phòng học, vườn cây, khu vui chơi, bể bơi, sân bóng,…)? Thầy cô và cô bác phục vụ thân thiện như thế nào? Trong ngôi trường ấy, học sinh học tập, vui chơi thế nào?
Trả lời: Đoạn văn tham khảo: Ngôi trường mơ ước của em nằm bên một dòng sông nhỏ, xung quanh là hàng cây cao. Trường có bể bơi, sân bóng và một khu vườn để chúng em tự trồng rau, trồng hoa. Thầy cô luôn tươi cười, các cô bác nhà bếp nấu những bữa trưa thật ngon. Mỗi ngày, chúng em vừa học bài trong lớp, vừa được ra vườn quan sát cây cối, con vật. Em mong được học ở ngôi trường ấy mãi. Tranh minh hoạ: vẽ ngôi trường, bể bơi, vườn rau và các bạn đang chơi, tô màu tươi sáng.
Câu 2 (trang 55): Giới thiệu và bình chọn những đoạn viết hay, tranh vẽ đẹp.
Trả lời: Từng bạn đọc đoạn viết và giơ tranh cho cả nhóm xem. Cả nhóm bình chọn bài có ý tưởng lạ, câu văn rõ ràng, tranh vẽ hợp với đoạn văn; bạn được chọn giới thiệu sản phẩm trước lớp.
Tự đánh giá (trang 55)
Xem bài tự kiểm tra chi tiết kèm đáp án: Tự đánh giá trang 55 lớp 2: Em đã biết những gì, làm được những gì? – Cánh diều.
SGK hỏi: Sau Bài 5 và Bài 6, em đã biết thêm những gì, đã làm thêm được những gì? Hãy tự đánh giá theo bảng dưới đây. Em đọc từng dòng, việc nào đã làm tốt thì đánh dấu, việc nào chưa chắc thì xem lại bài:
| Đã biết những gì? | Đã làm được những gì? |
| a) Các chữ hoa D, Đ | a) Viết các chữ hoa D, Đ |
| b) Từ chỉ hoạt động | b) Sử dụng các từ chỉ hoạt động |
| c) Câu kể: Ai làm gì? | c) Hỏi và trả lời câu hỏi Ai làm gì? |
| d) Xin lỗi | d) Nói và đáp lại lời xin lỗi |
| e) Nội quy học sinh | e) Góp ý kiến về nội quy học sinh |
| g) Truyện, thơ, văn miêu tả, tranh ảnh về trường học | g) Kể lại câu chuyện theo tranh; giới thiệu trường học của em; viết, vẽ về ngôi trường em mơ ước; quan sát, nhận xét tranh ảnh, trang trí, minh hoạ bài viết |
Muốn ôn lại, em mở mục lục Tiếng Việt lớp 2 Cánh diều và xem các bài đọc của Bài 5, Bài 6.