Brat là từ tiếng Anh vốn dùng để chê đứa trẻ hư, hay vòi vĩnh vì được nuông chiều quá mức. Từ mùa hè 2024, sau khi Charli XCX, ca sĩ người Anh, ra album brat, brat có thêm nghĩa lóng: chỉ người, thường là con gái, sống tự tin, hơi bừa bộn, thích vui và chẳng cần tỏ ra hoàn hảo. Brat summer là tên gọi của cả trào lưu ấy.
| Nghĩa gốc | Đứa trẻ hư, khó chiều (spoiled brat) |
| Nghĩa lóng | Người tự tin, độc lập, sống thật với cả cái lộn xộn của mình |
| Gốc từ | Tiếng Anh, có từ khoảng thế kỷ XVI; từ nguyên chưa thống nhất |
| Sắc thái | Nghĩa gốc là chê; nghĩa lóng là khen vui hoặc tự nhận |
Brat vốn là đứa trẻ khó chiều
Trong tiếng Anh, brat là từ khẩu ngữ chỉ một đứa trẻ, và gần như luôn mang ý chê: nghịch ngợm, hỗn, ích kỷ, được chiều sinh hư. Cụm quen nhất là spoiled brat (hoặc spoilt brat), dịch sát là “đứa trẻ bị làm hư”. Từ này cũng dùng cho người lớn cư xử như trẻ con, kiểu hờn dỗi khi không được như ý.
Brat đã có mặt trong tiếng Anh từ khoảng thế kỷ XVI. Còn nó từ đâu ra thì giới từ nguyên học chưa chốt: có giả thuyết nối nó với một từ tiếng Scotland chỉ con chó săn, có giả thuyết khác nối với một từ cổ chỉ tấm áo choàng thô. Tiếng Việt không có một chữ khớp hoàn toàn; tùy câu có thể dịch là “đứa trẻ hư”, “nhóc láo”, “cậu ấm cô chiêu”.
Mùa hè xanh nõn chuối năm 2024
Ngày 7/6/2024, Charli XCX phát hành album brat. Bìa đĩa chỉ là một ô vuông màu xanh lá chanh, chữ “brat” viết thường, hơi bị kéo giãn và đặt lệch như cố tình làm vụng. Chính cái bìa “xấu có chủ ý” ấy lại thành hình ảnh được bắt chước khắp mạng, và người hâm mộ gọi mùa hè năm đó là brat summer.
Charli XCX tự mô tả một brat là kiểu cô gái hơi bừa bộn, mê những cuộc vui, thỉnh thoảng buột miệng nói điều ngớ ngẩn mà vẫn cứ là chính mình. Nghĩa chê của chữ bị lật lại: không hoàn hảo cũng được, miễn sống thật. Cuối năm 2024, từ điển Collins chọn brat làm Từ của năm và thêm một nghĩa mới, đại ý là có thái độ tự tin, độc lập và thích hưởng thụ.
Thời trang kiểu brat mượn nhiều từ phong cách thời trang những năm 2000: kính râm to, áo hai dây, màu neon.
Brat khác bad girl, it girl ở đâu?
| Brat | Bad girl | It girl | |
|---|---|---|---|
| Hình mẫu | Vui, bừa, tự tin, không sợ lộ khuyết điểm | Nổi loạn, bất cần, phá luật | Người có sức hút đặc biệt, dẫn đầu xu hướng |
| Thời điểm nổi | Mùa hè 2024 | Có từ lâu trong phim ảnh, âm nhạc | Đầu thế kỷ XX |
| Thường dùng để | Khen vui, tự nhận | Mô tả cá tính, có khi chê | Khen |
Brat không nổi loạn chống ai cả, chỉ là không chịu gồng mình cho đẹp. Đó là chỗ nó tách khỏi hình mẫu bad girl nổi loạn. So với danh xưng it girl thì brat bớt hào nhoáng hẳn: không cần dẫn đầu xu hướng, chỉ cần vui.
Brat xuất hiện trong câu chat thế nào?
- Chị gái mắng yêu em nhỏ: “Đòi kẹo không được là lăn ra khóc, đúng là brat mà.”
- Caption ảnh đi chơi: “Tóc rối, son lem, nhưng hôm nay mình brat và mình vui.”
- Bình luận về bộ đồ: “Kính đen, áo xanh chanh, outfit này brat quá trời.”
- Tự trào trong nhóm bạn: “Lỡ quên deadline rồi đi ăn lẩu, đúng chất brat summer.”
- Bàn về phim: “Nhân vật cô út trong phim là kiểu spoiled brat chính hiệu, chỉ biết đòi.”
Câu đầu và câu cuối dùng nghĩa cũ, ba câu giữa dùng nghĩa trend. Muốn biết người nói khen hay chê, cứ nhìn chữ đi kèm: có “spoiled” hoặc đối tượng là trẻ con thì gần như chắc là chê.
Viết bài văn thì thay brat bằng gì?
Bài làm văn, đơn từ hay email trang trọng thì không nên để chữ brat. Nghĩa cũ thay bằng “đứa trẻ được nuông chiều”, “đứa trẻ hư”; nghĩa mới thay bằng “tự tin, phóng khoáng, sống thật với mình”. Cũng nên nhớ nghĩa mới chỉ sống trong ngữ cảnh mạng xã hội: khen một bạn nữ “brat lắm” trước mặt người lớn tuổi rất dễ bị hiểu thành chê con nhà hư.
Brat girl, brat summer và những cách gọi kèm theo
Brat summer là gì?
Là tên gọi trào lưu mùa hè 2024 bắt nguồn từ album brat của Charli XCX: sống vui, tự tin, hơi bừa, không cần chỉn chu, gắn với màu xanh lá chanh của bìa đĩa.
Brat girl là gì?
Là cô gái theo tinh thần brat: thích vui chơi, ăn mặc theo ý mình, không ngại để lộ chút lộn xộn. Trong ngữ cảnh khác, “brat girl” cũng có thể chỉ một bé gái hư, nên cần xem câu xung quanh.
Spoiled brat nghĩa là gì?
Là đứa trẻ được nuông chiều tới mức sinh hư, đòi gì phải được nấy. Cụm này luôn mang nghĩa chê, kể cả khi nói về người lớn cư xử trẻ con.
Brat có phải lời khen không?
Tùy ngữ cảnh. Theo nghĩa gốc thì không, đó là lời chê. Theo nghĩa trend từ năm 2024 thì là lời khen vui, thường giữa bạn bè cùng biết trào lưu.