Bài 86: Cô bé và con gấu là bài kể chuyện trong phần Học vần của sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 1, trang 154. Đây là truyện dân gian Nga, gồm 6 tranh, mỗi tranh có một câu hỏi. Bài giúp con nghe hiểu, trả lời câu hỏi và hiểu rằng giúp đỡ người khác sẽ nhận lại tấm lòng biết ơn.
Câu chuyện Cô bé và con gấu kể về điều gì?
Ngày xưa, có một cô bé sống cùng bố mẹ ở gần rừng. Một hôm bố mẹ vắng nhà, cô bé đang chơi ngoài sân thì một con gấu rất to xuất hiện. Cô bé hoảng sợ, nhưng rồi thấy gấu không làm hại mình mà cứ giơ một chân ra. Chân gấu bị một cái dằm to đâm vào, máu chảy. Cô bé hiểu gấu đang cần giúp, bèn lấy kìm rút cái dằm ra. Gấu đi về rừng. Tối đó, nghe con kể, bố mẹ rất ngạc nhiên. Ít lâu sau, gấu quay lại, mang tặng cô bé một khúc gỗ đầy mật ong để cảm ơn.
Nghe kể chuyện và trả lời câu hỏi (trang 154)
Câu 1 (trang 154): Nghe kể chuyện
Trả lời: Con nghe cô (hoặc ba mẹ) kể, mắt nhìn lần lượt 6 tranh. Khi nghe, con chú ý:
- Lúc đầu gặp gấu, cô bé cảm thấy thế nào? Sau đó vì sao cô bé hết sợ?
- Gấu bị làm sao và cô bé đã giúp bằng cách nào?
- Cuối truyện, gấu quay lại để làm gì?
Câu 2 (trang 154): Trả lời câu hỏi
Câu hỏi dưới các tranh: Tranh 1: Bố mẹ đi vắng, cô bé ở nhà một mình làm gì? Tranh 2: Điều gì bất ngờ xảy ra? Thái độ của cô bé lúc đó ra sao? Tranh 3: Vì sao sau đó cô bé đỡ sợ? Tranh 4: Cô bé đã làm gì để giúp gấu? Tranh 5: Khi bố mẹ về, nghe cô bé kể lại mọi chuyện, thái độ của họ ra sao? Tranh 6: Gấu đã làm gì để tỏ lòng biết ơn cô bé?
Trả lời:
- Tranh 1: Cô bé ở nhà một mình, cầm vợt chạy chơi bắt bướm ngoài sân, cạnh hàng rào gỗ.
- Tranh 2: Bỗng có một con gấu to lù lù hiện ra ngay bên hàng rào. Cô bé sợ lắm, đứng im không dám nhúc nhích.
- Tranh 3: Cô bé đỡ sợ vì thấy gấu hiền, không gầm gừ, chỉ ngồi xuống và đưa một bàn chân về phía cô như muốn nhờ giúp.
- Tranh 4: Cô bé thấy bàn chân gấu có cái dằm to cắm vào nên chạy vào nhà lấy cái kìm, kẹp chặt rồi rút cái dằm ra cho gấu.
- Tranh 5: Bố mẹ nghe con kể thì rất ngạc nhiên, mẹ còn đưa tay lên ôm má vì lo cho con.
- Tranh 6: Gấu quay lại nhà cô bé, ôm theo một khúc gỗ có đầy mật ong để tặng cô, ong bay quanh khúc gỗ.
Câu hỏi ở tranh 5 có thể trả lời thêm: bố mẹ vừa ngạc nhiên vừa lo, nhưng cũng thấy con gái mình dũng cảm và tốt bụng. Khi gấu quay lại, ông bố lúc đầu hoảng hốt, cô bé phải nói cho bố biết đó chính là con gấu hôm trước.
Gợi ý kể lại câu chuyện theo tranh
Con kể mỗi tranh một hai câu bằng lời của mình:
- Tranh 1: Bố mẹ đi vắng, cô bé chơi bắt bướm ngoài sân.
- Tranh 2: Một con gấu to xuất hiện, cô bé sợ hãi.
- Tranh 3: Gấu ngồi xuống, giơ chân đau ra, cô bé hết sợ.
- Tranh 4: Cô bé lấy kìm rút cái dằm khỏi chân gấu.
- Tranh 5: Tối về, bố mẹ nghe chuyện rất ngạc nhiên.
- Tranh 6: Gấu mang khúc gỗ đầy mật ong đến cảm ơn cô bé.
Khi kể, con đổi giọng cho hợp: đoạn gấu xuất hiện kể chậm, hơi hồi hộp; đoạn gấu mang mật đến kể vui. Cái dằm là mẩu gỗ hay gai nhỏ, nhọn, đâm vào da. Cái kìm là đồ dùng có hai má kẹp, dùng để kẹp chặt và kéo vật nhỏ.
Câu chuyện khuyên em điều gì?
Khi thấy ai đó gặp khó khăn, dù là một con vật, con hãy bình tĩnh và giúp đỡ nếu việc đó vừa sức mình. Người được giúp sẽ nhớ ơn, như chú gấu đã mang mật ong đến tặng cô bé. Nhận được sự giúp đỡ thì phải biết cảm ơn và đền đáp. Nhưng con nhớ: gặp thú dữ thật ngoài đời thì phải tránh xa và gọi người lớn. Truyện Sư tử và chuột nhắt ở Bài 62 cũng kể về việc giúp đỡ và đền ơn.