Bài 134: Chim hoạ mi là bài kể chuyện trong phần Học vần của sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 2, trang 72. Truyện của nhà văn Đan Mạch An-đéc-xen, gồm 6 tranh, mỗi tranh có câu hỏi. Bài giúp con nghe hiểu, trả lời câu hỏi và biết quý những gì thật, tự nhiên.
Câu chuyện Chim hoạ mi kể về điều gì?
Ngày xưa, một ông vua sống trong cung điện rất đẹp, có một khu vườn rực rỡ hoa thơm. Quý nhất trong vườn là một chú hoạ mi hót hay say lòng người. Nghe tiếng, vua cho người mang hoạ mi vào hót, vua xúc động đến rơi nước mắt và giữ chim lại trong cung. Ít lâu sau, vua được tặng một con hoạ mi làm bằng máy, hót mãi không biết mệt. Cả triều đình mê chim máy, hoạ mi thật buồn, lặng lẽ bay về rừng. Mấy năm sau, vua ốm nặng, rất muốn nghe hoạ mi hót, nhưng chim máy đã hỏng, im bặt. Đúng lúc ấy, hoạ mi thật bay về, đậu ngoài cửa sổ cất tiếng hót, giúp vua khỏi bệnh. Vua xin giữ chim lại, hoạ mi xin được về rừng và hứa chiều nào cũng sẽ đến hót cho vua nghe.
Nghe kể chuyện và trả lời câu hỏi (trang 72)
Câu 1 (trang 72): Nghe kể chuyện
Trả lời: Con nghe cô (hoặc ba mẹ) kể, mắt nhìn theo 6 tranh. Khi nghe, con chú ý:
- Hoạ mi thật và hoạ mi máy khác nhau thế nào?
- Vì sao hoạ mi thật bỏ đi? Vì sao về sau nó lại quay về?
- Cuối truyện, hoạ mi xin vua điều gì?
Câu 2 (trang 72): Trả lời câu hỏi
Câu hỏi dưới các tranh: Tranh 1: Nhà vua sống ở đâu? Nơi đó có khu vườn thế nào? Điều kì diệu nhất trong khu vườn là gì? Tranh 2: Nhà vua làm gì để được nghe hoạ mi hót? Tiếng hót của hoạ mi làm vua cảm thấy thế nào? Tranh 3: Ít lâu sau, nhà vua được tặng một con chim máy có đặc điểm gì? Vì sao hoạ mi thật buồn bã bay đi? Tranh 4: Lúc bệnh nặng, nhà vua khao khát điều gì? Vì sao chim máy không hót được? Tranh 5: Hoạ mi thật làm gì? Tiếng hót của nó giúp nhà vua thế nào? Tranh 6: Nhà vua muốn giữ hoạ mi ở lại nhưng nó xin vua điều gì? Nó hứa gì?
Trả lời:
- Tranh 1: Nhà vua sống trong một cung điện rất đẹp. Khu vườn trong cung có nhiều loài hoa thơm, cây lạ. Điều kì diệu nhất là chú chim hoạ mi có giọng hót rất hay.
- Tranh 2: Vua sai người hầu mang hoạ mi vào cung hót cho vua nghe. Giọng hót hay đến mức vua xúc động, rơi nước mắt.
- Tranh 3: Con chim máy được làm rất khéo, chạy bằng máy, hót liền ba mươi lần mà không biết mệt. Mọi người trong cung chỉ thích chim máy, không ai để ý tới hoạ mi thật nữa, nên hoạ mi buồn và bay đi.
- Tranh 4: Vua ốm nặng, chỉ mong được nghe tiếng hoạ mi. Nhưng chim máy dùng lâu ngày đã hỏng, không hót được nữa.
- Tranh 5: Hoạ mi thật từ rừng bay về, đậu ở cành cây sát cửa sổ và cất tiếng hót. Giọng hót ấy như một liều thuốc quý, giúp vua khỏe lại.
- Tranh 6: Hoạ mi xin vua cho mình được trở về sống ở rừng. Nó hứa mỗi buổi chiều sẽ quay lại bên cửa sổ, hót tặng vua.
Trong tranh 3, chim máy có thân màu bạc, đặt trên giá; tranh 4 vẽ vua nằm trên giường, chim máy đứng im bên cạnh; tranh 6 vẽ vua cùng hai người trong cung đứng nhìn theo hoạ mi đang bay đi.
Gợi ý kể lại câu chuyện theo tranh
Con kể mỗi tranh một hai câu bằng lời của mình:
- Tranh 1: Vườn của vua có chú hoạ mi hót rất hay.
- Tranh 2: Vua cho mang hoạ mi vào hót, vua cảm động lắm.
- Tranh 3: Vua có chim máy, mọi người bỏ quên hoạ mi thật, hoạ mi bay đi.
- Tranh 4: Vua ốm, chim máy hỏng, không hót được.
- Tranh 5: Hoạ mi bay về hót, vua khỏi bệnh.
- Tranh 6: Hoạ mi xin về rừng, hứa chiều chiều sẽ đến hót.
Triều đình là vua và các quan làm việc trong cung. Khao khát là mong muốn rất nhiều.
Câu chuyện khuyên em điều gì?
Đồ vật dù đẹp, dù tốt đến đâu cũng có lúc hỏng; còn tình cảm thật lòng thì luôn ở bên ta. Con hãy quý những người bạn thật, đừng vì có đồ chơi mới mà bỏ quên bạn. Hoạ mi cũng cho con thấy: chim sống tự do ở rừng mới vui, nên ta không nên nhốt chim. Truyện Ông lão và sếu nhỏ ở Bài 92 cũng kể về tình thương giữa người và loài chim. Bài liền trước, Bài 133: uynh, uych Tiếng Việt 1 Cánh diều, kể chuyện chú hà mã con mơ được bay trên trời.