Bài 92: Ông lão và sếu nhỏ là bài kể chuyện trong phần Học vần của sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 1, trang 164. Truyện của tác giả Lê Châu, gồm 6 tranh, mỗi tranh có câu hỏi. Bài giúp con nghe hiểu, trả lời câu hỏi và thấy rằng lòng tốt sẽ được đền đáp.
Câu chuyện Ông lão và sếu nhỏ kể về điều gì?
Gần một khu rừng nhỏ có một ông lão hiền hậu. Một buổi sáng mùa hè, ông vào rừng thì nghe tiếng sếu kêu rất to. Hai con sếu lớn thấy người liền bay đi, bỏ lại một chú sếu con bị gãy cánh nằm trong cỏ. Ông lão thương sếu con, mang về nhà băng bó, chăm nom. Ngày nào sếu bố, sếu mẹ cũng bay đến kêu vang vì lo cho con. Khi sếu con khỏi hẳn, ông thả nó bay theo bố mẹ về phương Nam tránh rét. Mùa xuân năm sau, cả nhà sếu trở lại, tặng ông một túi nhỏ có phép màu. Ông ước cho cây cối, ruộng đồng tốt tươi, sông đầy tôm cá, và điều ước thành sự thật. Từ đó, cả làng sống no đủ, vui vẻ.
Nghe kể chuyện và trả lời câu hỏi (trang 164)
Câu 1 (trang 164): Nghe kể chuyện
Trả lời: Con nghe cô (hoặc ba mẹ) kể, mắt nhìn theo 6 tranh. Khi nghe, con chú ý:
- Ông lão gặp chuyện gì khi vào rừng?
- Ông đã chăm sóc sếu nhỏ ra sao, và gia đình sếu đền ơn ông thế nào?
- Ông lão ước điều gì cho mình hay cho mọi người?
Câu 2 (trang 164): Trả lời câu hỏi
Câu hỏi dưới các tranh: Tranh 1: Điều gì xảy ra khi ông lão đi vào rừng? Tranh 2: Khi thấy ông lão, mấy con sếu như thế nào? Tranh 3: Ông lão làm gì để giúp sếu nhỏ? Sếu bố, sếu mẹ làm gì? Tranh 4: Khi vết thương của sếu nhỏ đã lành, ông lão làm gì? Tranh 5: Gia đình sếu đã làm gì để cảm ơn ông lão? Tranh 6: Ông lão ước điều gì? Điều gì đã xảy ra?
Trả lời:
- Tranh 1: Ông lão vừa vào tới bìa rừng thì nghe có tiếng sếu kêu inh ỏi.
- Tranh 2: Hai con sếu lớn hoảng sợ, vội bay vút lên trời. Chú sếu con không bay theo được vì bị gãy cánh, phải nằm lại trong đám cỏ.
- Tranh 3: Ông lão bế sếu nhỏ về nhà, băng lại cái cánh bị gãy và chăm sóc hằng ngày. Sếu bố, sếu mẹ ngày nào cũng bay tới nhà ông, kêu lên vì lo lắng cho con.
- Tranh 4: Ông lão đem sếu nhỏ ra sân, thả cho nó bay lên trời cùng sếu bố, sếu mẹ về phương Nam.
- Tranh 5: Sang xuân, cả nhà sếu bay trở về, để lại trên sân nhà ông một chiếc túi nhỏ đựng điều ước thần kì để cảm ơn.
- Tranh 6: Ông lão không ước gì cho riêng mình mà ước rừng xanh tốt, lúa ngoài đồng tươi tốt, sông có nhiều tôm cá. Ông vừa ước xong thì mọi điều đều thành thật.
Tranh 1 vẽ ông lão búi tóc, mặc áo nâu đỏ, giắt cái rìu ở thắt lưng. Tranh 3 vẽ ông ngồi trên chõng tre, cẩn thận băng cánh cho sếu. Tranh 6 vẽ một cây to xanh tốt, con sông nhỏ chảy giữa những thửa ruộng, có người đang làm đồng, phía xa là mái nhà trong làng.
Gợi ý kể lại câu chuyện theo tranh
Con kể mỗi tranh một hai câu bằng lời của mình:
- Tranh 1: Ông lão vào rừng, nghe sếu kêu.
- Tranh 2: Sếu lớn bay đi, sếu con gãy cánh nằm lại.
- Tranh 3: Ông mang sếu con về băng bó; sếu bố mẹ bay đến thăm.
- Tranh 4: Sếu con khỏi, ông thả nó bay cùng bố mẹ.
- Tranh 5: Mùa xuân, nhà sếu quay về tặng ông túi điều ước.
- Tranh 6: Ông ước cho làng xóm no đủ, điều ước thành sự thật.
Sếu là loài chim lớn, chân và cổ dài, hay bay theo đàn. Mùa đông lạnh, nhiều loài chim bay về phương Nam ấm áp, sang xuân lại bay về.
Câu chuyện khuyên em điều gì?
Con hãy thương yêu, giúp đỡ các con vật nhỏ bé khi chúng bị thương hay gặp nạn. Việc tốt mình làm sẽ được đáp lại bằng lòng biết ơn. Ông lão còn dạy con một điều quý: khi có điều tốt, nên nghĩ đến mọi người chứ không chỉ cho riêng mình. Câu chuyện Hàng xóm ở Bài 80 cũng nói về việc giúp đỡ nhau.