Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Bậc là gì? Các nghĩa của từ bậc trong đời sống, văn và môn Toán

Cập nhật 25/10/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Bậc: từ bậc thềm đến bậc cha mẹ
  • Những bậc đá trong bài đọc lớp 3 và ruộng bậc thang
  • Bậc, cấp, hạng, nấc giống và khác ra sao?
  • Bậc trong giờ Toán: đơn thức, đa thức, phương trình

Bậc là chỗ đặt bàn chân mỗi khi lên hay xuống, như bậc thềm, bậc cầu thang. Từ hình ảnh từng nấc nối nhau ấy, bậc còn chỉ thứ hạng cao thấp (thợ bậc bốn, bậc lương), cấp học (bậc tiểu học, bậc đại học) và những người đáng kính (bậc cha mẹ, bậc tiền bối). Trong giờ Toán, học sinh gặp thêm bậc của đơn thức, đa thức và phương trình.

Nghĩa gốc Chỗ đặt bàn chân khi lên, xuống
Nghĩa mở rộng Hạng, thứ cao thấp; cấp học; người thuộc hàng đáng kính trọng
Loại từ Danh từ, từ đơn thuần Việt
Biến thể Bực (phương ngữ): bực thềm, vượt bực
bậc là gì
bậc là gì? Chỗ đặt chân, thứ hạng, cấp học

Bậc: từ bậc thềm đến bậc cha mẹ

Hầu hết nghĩa của bậc đều mọc ra từ một hình ảnh: những nấc nối tiếp nhau, nấc sau cao hơn nấc trước. Lần theo hình ảnh đó, ta đi được qua cả bốn nghĩa chính.

  1. Chỗ đặt chân: bậc thềm, bậc cửa, bậc thang, bậc đá. Bé ngồi trên bậc thềm chờ mẹ đi chợ về.
  2. Hạng, thứ theo trình độ cao thấp: công nhân bậc bốn, bậc lương, giỏi vào bậc nhất, tiến bộ vượt bậc. Ở nghĩa này, mỗi bậc giống một nấc trong thang đo.
  3. Cấp học trong hệ thống giáo dục: bậc tiểu học, bậc trung học, bậc đại học.
  4. Chỉ người ở hàng đáng kính trọng: bậc cha mẹ, bậc anh hùng, các bậc tiền bối, bậc thầy. Đứng trước danh từ chỉ người, bậc nâng người ấy lên một nấc trang trọng.

Dân nhạc còn một nghĩa chuyên môn: bậc là vị trí của một âm trong thang âm. Ở một số địa phương, người ta nói bực thay cho bậc: bực thềm, vượt bực. Từ điển ghi cả vượt bực là đồng nghĩa của vượt bậc.

Chữ vượt bậc viết với c, vì nghĩa là bỏ qua bậc thường để lên bậc cao hơn hẳn. Còn nổi bật lại viết với t, xem thêm ở bài nổi bật hay nổi bậc.

Những bậc đá trong bài đọc lớp 3 và ruộng bậc thang

Học sinh lớp 3 gặp chữ bậc trong bài đọc Những bậc đá chạm mây, kể theo Nguyễn Đổng Chi. Một xóm chài dưới chân núi Hồng Lĩnh mất hết thuyền sau trận bão, phải lên núi kiếm củi, mà sườn núi phía mình ở dựng đứng. Ông cố Đương rủ mọi người ghép đá thành bậc để có lối lên ngắn hơn; ai cũng lắc đầu, ông vẫn một mình làm, rồi dân xóm kéo đến làm cùng. Con đường xong, cả xóm gọi ông là cố Ghép. Câu hỏi và gợi ý trả lời của bài có ở trang Những bậc đá chạm mây sách Cánh diều.

Cái tên bài đọc khéo ở chỗ dùng đúng nghĩa đen của bậc mà vẫn gợi nghĩa bóng: mỗi phiến đá là một nấc, góp lại thành lối lên tận mây. Ở lớp 1, các em lại gặp ruộng bậc thang, những thửa ruộng xếp thành từng nấc trên sườn đồi, qua bài Ruộng bậc thang ở Sa Pa.

Bậc, cấp, hạng, nấc giống và khác ra sao?

Từ Chỗ khác Ví dụ
Bậc Nấc trong một thang; dùng được cho người đáng kính Bậc lương 3; bậc tiền bối
Cấp Tầng trong một hệ thống tổ chức, hành chính; cấp học nhỏ hơn bậc học Cấp tỉnh; cấp 2
Hạng Thứ tự xếp loại, thường sau khi so sánh, đánh giá Đạt hạng nhì; vé hạng thương gia
Nấc Khẩu ngữ, gợi hình từng khấc, từng mức Vặn quạt lên nấc ba
Cấp bậc Nói khái quát thứ trên dưới trong một tổ chức Cấp bậc quân hàm

Bậc học và cấp học hay bị dùng lẫn. Từ điển giải nghĩa bậc ở đây là toàn bộ các lớp đại học, hoặc các cấp học phổ thông gộp lại, và lấy ví dụ “các cấp của bậc phổ thông”. Như vậy bậc thường bao rộng hơn cấp: một bậc có thể gồm nhiều cấp. Từ trái nghĩa thì bậc không có cặp thật sự; người ta chỉ đối bậc trên với bậc dưới, bậc cao với bậc thấp.

Bậc trong giờ Toán: đơn thức, đa thức, phương trình

Từ lớp 7, chữ bậc mang thêm một nghĩa rất cụ thể. Bậc của đơn thức (hệ số khác 0) là tổng số mũ của các biến: 3x²y có bậc 2 + 1 = 3. Bậc của đa thức là bậc của hạng tử có bậc cao nhất sau khi đã thu gọn. Một số khác 0 có bậc 0, còn đa thức 0 thì không có bậc.

Từ đó mới có tên gọi phương trình bậc nhất (ẩn có số mũ cao nhất là 1), phương trình bậc hai (có x²). Gặp đề hỏi “đa thức có bậc mấy”, việc đầu tiên luôn là thu gọn, vì chỉ cần một hạng tử x³ triệt tiêu nhau là bậc đã tụt xuống.

Bậc thầy, bậc lương và mấy chữ bậc quen miệng

Bậc thầy là gì?

Là người giỏi đến mức người khác phải học theo, đứng ở hàng đầu trong một nghề. Ví dụ: bậc thầy truyện ngắn, bậc thầy thơ hai-cư như Ba-sô của Nhật Bản.

Bậc lương là gì?

Là từng nấc trong thang lương của một ngạch công chức, viên chức hay người lao động; mỗi bậc ứng với một mức hưởng. Làm đủ thời gian và đạt yêu cầu thì được xét nâng lên bậc kế tiếp.

Bậc nghĩa là gì trong âm nhạc?

Là vị trí của một âm trong thang âm. Thang âm bảy nốt có bảy bậc, nốt đầu tiên gọi là bậc một.

Tột bậc nghĩa là gì?

Là đến mức cao nhất, không thể hơn: vui mừng tột bậc, sung sướng tột bậc. Từ này thường đi với cảm xúc mạnh.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5