Từ đồng nghĩa với nhà văn là văn sĩ, văn nhân (cũ), người viết; nói theo lối hình ảnh có cây bút, khi chỉ chung cả giới thì có giới cầm bút. Tác gia gần nghĩa nhưng nặng hơn. Nhà văn không có từ trái nghĩa.
| Đồng nghĩa | văn sĩ, văn nhân (cũ), người viết, cây bút; nói chung: giới cầm bút; gần nghĩa: tác gia |
| Trái nghĩa | không có |
| Hai nghĩa | (1) người viết văn xuôi có tác phẩm được biết đến; (2) gọi chung người sáng tác văn chương, gồm cả nhà thơ |

Văn sĩ, văn nhân, cây bút: thay nhà văn theo giọng câu
| Từ | Sắc thái | Hợp với |
|---|---|---|
| văn sĩ | Hán Việt, hơi cũ, có khi pha ý đùa | chuyện đời xưa, lời tự giễu |
| văn nhân | cũ, người có học, biết làm văn làm thơ | văn chương trung đại |
| người viết | mộc, khiêm tốn | “người viết bài này” |
| cây bút | hình ảnh, thân mật | báo chí: “cây bút trẻ” |
| giới cầm bút | số đông, nghĩa (2) | tin văn nghệ |
Tác gia là tác giả lớn, có tác phẩm ảnh hưởng sâu rộng; văn hào còn nặng hơn. Xếp hai chữ này ngang nhà văn là lệch mức độ. Chữ “gia” làm nên khác biệt ấy, xem bài phân biệt tác gia với tác giả.
Ở phía người làm thơ, thi sĩ và thi nhân đứng vào vị trí tương tự, xem các từ cùng nghĩa với nhà thơ.
Nhà văn đối lập với ai?
Không có từ trái nghĩa với nhà văn. Độc giả là bên đọc, nhà văn là bên viết; hai bên cần nhau chứ không trái nhau. Vì sao cặp này không tính là trái nghĩa, đọc bài các từ cùng nghĩa với tác giả.
Đặt câu với nhà văn, văn sĩ, cây bút
- Nhà văn Tô Hoài viết “Dế Mèn phiêu lưu kí” khi còn rất trẻ.
- Anh tự nhận là văn sĩ thất nghiệp, sống nhờ mấy bài báo lặt vặt.
- Cuộc thi năm nay phát hiện thêm vài cây bút truyện ngắn đáng chú ý.
- Giới cầm bút cả nước gặp nhau ở hội nghị đầu năm.
Nhà văn và mấy chữ gần: hỏi nhanh, đáp gọn
Đồng nghĩa với nhà văn là những từ nào?
Văn sĩ, văn nhân, người viết, cây bút. Tác gia, văn hào chỉ dùng cho người viết thật lớn.
Nhà văn và nhà thơ có phải đồng nghĩa?
Không. Nhà thơ viết thơ, nhà văn theo nghĩa hẹp viết văn xuôi; hai từ chỉ gộp ở nghĩa chung, như tên Hội Nhà văn Việt Nam.