Tự đánh giá: Cô giáo em lớp 5 (trang 87, 88) – Cánh diều

a) Cô có dáng người thanh thanh, nước da trắng hồng.
b) Mái tóc cô đen mượt, óng ả, buông xuống ngang lưng.
c) Đôi mắt cô mở to dưới cặp lông mày thanh, mịn.
d) Đôi mắt ấy mỗi lần nhìn chúng em vừa bao dung vừa trìu mến.

Trả lời: Chọn d. Ba ý a, b, c chỉ tả vẻ bề ngoài (dáng, da, tóc, mắt). Riêng ý d cho thấy cái nhìn rộng lượng, đầy yêu thương, tức là nói lên tấm lòng của cô.

a) Cô có cách dạy, cách giáo dục rất hay.
b) Cô thường kể chuyện cho học sinh.
c) Giọng cô nhỏ nhẹ, nét mặt vui tươi.
d) Cô rất thương yêu học sinh.

Trả lời: Chọn a, d.

• a) Cô giảng bài “rành rọt, hấp dẫn”, dạy thơ văn, dạy lập dàn ý, hướng dẫn giải Toán, sửa từng lỗi nhỏ: đó là cách dạy rất hay.
• d) Cô không hề nặng lời với ai, lại kiên trì kèm cặp học trò suốt năm học: đó là lòng thương yêu học sinh.

Ý b chưa đúng vì bài viết cô chỉ thỉnh thoảng kể chuyện, và kể chuyện cũng chỉ là một việc làm, chưa phải điều tác giả muốn nói. Ý c tả giọng nói, nét mặt, không phải điều rút ra từ hoạt động.

Lưu ý: có sách giải chỉ chọn d. Đề hỏi “các ý đúng”, và những câu tả việc dạy học trong bài cho thấy rõ ý a.

a) Mở bài trực tiếp, kết bài không mở rộng.
b) Mở bài gián tiếp, kết bài không mở rộng.
c) Mở bài gián tiếp, kết bài mở rộng.
d) Mở bài trực tiếp, kết bài mở rộng.

Trả lời: Chọn d.

• Mở bài trực tiếp: chỉ hai câu ngắn, giới thiệu ngay người được tả là cô Hằng, không kể chuyện gì khác để dẫn dắt.
• Kết bài mở rộng: không dừng ở lời khen, tác giả còn nói về tương lai (khi khôn lớn vẫn nhớ trường, nhớ cô) và nhắc đến các thầy cô khác.

Lưu ý: có sách giải chọn c vì coi câu nói về việc mỗi năm học một thầy cô mới là lời dẫn. Tuy vậy, câu ấy rất ngắn và đi thẳng tới cô Hằng ngay câu sau, nên em nên xếp đây là mở bài trực tiếp.

Trả lời: Em chọn 4 trong các từ ngữ sau (đều có trong đoạn 3 của bài): giảng bài, dạy, luyện, gợi, hướng dẫn, chấm bài, sửa. Ví dụ: giảng bài, dạy, hướng dẫn, chấm bài.

Trả lời: Đoạn văn nên nói: em ấn tượng nhất chi tiết nào về cô Hằng, chi tiết ấy khiến em nghĩ gì, nhớ tới ai, và tình cảm của em. Đoạn văn tham khảo:

Đọc bài văn Cô giáo em, lòng em thấy ấm áp lạ thường. Em thích nhất hình ảnh đôi mắt cô Hằng nhìn học trò bao dung và trìu mến. Em cũng xúc động khi biết suốt hai năm cô chưa từng to tiếng với ai mà lớp vẫn ngoan. Bài văn làm em nhớ đến cô chủ nhiệm của em, người vẫn kiên nhẫn cầm tay em sửa từng nét chữ. Em hiểu rằng thầy cô không chỉ dạy chữ mà còn dạy chúng em cách sống tốt. Em tự hứa sẽ chăm ngoan, học giỏi để thầy cô vui lòng.

Trả lời: Em đối chiếu bài làm: câu 1 chọn d; câu 2 chọn a, d; câu 3 chọn d; câu 4 chép đúng 4 từ ngữ chỉ hoạt động dạy học. Câu 5 đạt khi đoạn văn nói được cảm xúc thật của em, có dẫn chi tiết trong bài. Vở bài tập gợi ý thang 10 điểm: câu 1, 2 mỗi câu 1 điểm; câu 3, 4 mỗi câu 2 điểm; câu 5: 4 điểm. Từ 9 điểm trở lên là tốt, từ 5 đến 8 điểm là đạt, dưới 5 điểm là cần cố gắng.

Trả lời: Em có thể cần:

• Phân biệt chi tiết tả ngoại hình với chi tiết nói lên tính cách.
• Ôn các cách mở bài (trực tiếp, gián tiếp) và kết bài (mở rộng, không mở rộng) của bài văn tả người.
• Khi viết cảm xúc, dẫn một chi tiết cụ thể rồi nói vì sao chi tiết đó làm em xúc động.

Ôn lại các bài đọc trong Bài 6: Câu chuyện chiếc đồng hồ, Tiếng chổi tre, Hoàng tử học nghề, Tìm việc.