Tóm tắt Tôi đi học (Thanh Tịnh) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Mỗi mùa thu, “tôi” lại nhớ buổi đầu được mẹ dắt đến trường Mĩ Lí. Cậu bé háo hức trên đường đi, lo sợ và bật khóc khi phải rời tay mẹ ở sân trường, rồi thấy thân thương với lớp học, bạn mới và bài viết tập đầu tiên mang tên “Tôi đi học”.

Cảnh lá rụng, mây bàng bạc cuối thu khiến nhân vật “tôi” nhớ ngày đầu đi học. Hôm ấy, con đường làng quen thuộc bỗng lạ đi vì cậu thấy mình đã lớn. Đến sân trường, cậu cùng các bạn mới rụt rè đứng nép bên người thân như những chú chim non. Nghe ông đốc gọi tên, cậu hồi hộp rồi òa khóc khi rời mẹ. Vào lớp, cậu dần thấy gần gũi với chỗ ngồi, người bạn bên cạnh và chăm chú theo bài học đầu tiên.

Truyện ngắn Tôi đi học là dòng hồi tưởng của nhân vật “tôi” về buổi tựu trường đầu tiên. Mở đầu truyện là hiện tại: mỗi khi thu về, thấy lá rụng và mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ đi học, lòng “tôi” lại nao nức nhớ kỉ niệm xưa. Buổi sáng năm ấy, được mẹ âu yếm dắt tay trên con đường làng, cậu bé thấy cảnh vật đổi khác, thấy mình trang trọng trong chiếc áo mới và muốn tự cầm cả sách vở, bút thước. Đến trường Mĩ Lí, trước ngôi trường vừa xinh xắn vừa oai nghiêm, cậu bỗng lo sợ vẩn vơ. Khi ông đốc gọi tên, tim cậu như ngừng đập; sắp phải rời mẹ, cậu dúi đầu vào lòng mẹ khóc. Nhưng bước vào lớp, những cảm giác lạ lẫm dần nhường chỗ cho sự gắn bó với lớp học, bạn bè và bài viết tập đầu tiên.

Phần 1 – Trên đường tới trường: Mùa thu gợi cho “tôi” kỉ niệm ngày đầu đi học. Hôm đó mẹ dắt cậu đi; con đường làng quen thuộc bỗng lạ, cậu thấy mình không còn là đứa trẻ chỉ biết thả diều, nô đùa ngoài đồng nữa. Thấy các bạn ôm sách vở, cậu xin mẹ cho cầm bút thước, dù hai quyển vở trên tay đã bắt đầu thấy nặng.

Phần 2 – Ở sân trường: Sân trường Mĩ Lí đông người, ai cũng quần áo sạch sẽ, gương mặt tươi vui. Ngôi trường trước kia chỉ thấy cao ráo, sạch sẽ, nay lại trang nghiêm như đình làng, khiến cậu lo sợ. Các trò mới đứng nép bên người thân, thèm được như học trò cũ. Nghe ông đốc gọi tên, cậu giật mình, lúng túng; khi phải rời tay mẹ, cậu òa khóc, được ông đốc dỗ dành.

Phần 3 – Trong lớp học: Theo thầy giáo trẻ vào lớp, cậu thấy mùi hương lạ, hình ảnh trên tường cũng lạ mà hay. Cậu coi chỗ ngồi là của mình, thấy người bạn chưa quen mà không xa lạ. Một cánh chim ngoài cửa sổ gợi nhớ trò chơi cũ, nhưng tiếng phấn của thầy đưa cậu về với bài viết tập đầu tiên.

Năm nào cũng vậy, cứ cuối thu, khi lá vàng rụng đầy đường và mây bàng bạc trôi trên trời, nhân vật “tôi” lại nhớ về buổi tựu trường đầu tiên. Nhìn mấy em nhỏ rụt rè nép dưới nón mẹ trên đường tới trường, những kỉ niệm năm xưa lại hiện về rõ ràng như mới hôm qua.

Đó là một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh. Mẹ nắm tay cậu dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường cậu đã đi lại nhiều lần, nay tự nhiên thấy lạ, bởi trong lòng cậu có một thay đổi lớn: hôm nay cậu đi học. Cậu tự nhủ từ nay sẽ không còn lội sông thả diều hay ra đồng nô đùa như những đứa bạn cùng xóm. Trong chiếc áo vải dù đen dài, cậu thấy mình trang trọng và đứng đắn. Thấy mấy cậu bé trạc tuổi mình nhanh nhảu trao sách vở cho nhau, cậu thèm lắm; dù hai quyển vở mới đã làm tay mỏi, cậu vẫn xin mẹ cho cầm thêm bút thước.

Tới trường Mĩ Lí, sân trường dày đặc người. Ngôi trường trước kia cậu chỉ thấy cao ráo, sạch sẽ hơn nhà trong làng, nay lại vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như đình làng Hòa Ấp, khiến cậu lo sợ vẩn vơ. Những học trò mới như cậu đều bỡ ngỡ, đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn một nửa, đi từng bước nhẹ. Hồi trống vang lên, học trò cũ vào lớp, còn cậu thấy mình chơ vơ giữa những bạn cũng vụng về, lúng túng như mình.

Ông đốc gọi tên từng em. Cậu hồi hộp tới mức như quên cả mẹ đang đứng sau; nghe gọi đến tên mình thì giật mình, lúng túng. Khi sắp phải rời tay mẹ, nghe một bạn khóc, cậu cũng dúi đầu vào lòng mẹ nức nở. Ông đốc nhìn các em bằng ánh mắt hiền từ, ân cần dỗ dành.

Thầy giáo trẻ tươi cười đón các em vào lớp. Cậu ngửi thấy mùi hương lạ, thấy những bức hình treo trên tường cũng lạ và hay hay, rồi nhìn bàn ghế và nhận đó là chỗ của riêng mình. Người bạn tí hon ngồi cạnh tuy chưa quen nhưng cậu không thấy xa lạ chút nào. Một con chim nhỏ đậu bên cửa sổ hót mấy tiếng rồi bay đi, gợi lại những buổi đi bẫy chim ngoài đồng. Nhưng tiếng phấn của thầy trên bảng đã kéo cậu trở về: cậu vòng tay lên bàn, lẩm nhẩm đánh vần dòng chữ đầu tiên của bài viết tập – “Tôi đi học”.

Tôi vẫn nhớ, mỗi lần thu về, lá rụng đầy đường, mây trôi bàng bạc là lòng tôi lại rộn lên kỉ niệm ngày đầu đi học. Sáng hôm ấy, mẹ nắm tay tôi đi trên con đường làng. Đường quen mà tôi thấy lạ lắm, vì hôm nay tôi đã là học trò. Tôi mặc áo mới, ôm hai quyển vở, lại còn xin mẹ cho cầm cả bút thước, dù tay đã mỏi.

Đến trường, tôi ngợp trước sân trường đông vui và ngôi trường trang nghiêm lạ thường. Tôi đứng nép bên mẹ, như bao bạn mới khác, vừa muốn bước vào vừa sợ. Khi ông đốc gọi tên, tim tôi như thắt lại; lúc phải rời tay mẹ, tôi không kìm được mà dúi đầu vào lòng mẹ khóc. Ông đốc dịu dàng dỗ dành chúng tôi.

Vào lớp, cái gì cũng lạ: mùi hương, những bức hình trên tường, cả chỗ ngồi mà tôi đã tự nhận là của mình. Người bạn ngồi bên tôi chưa quen nhưng chẳng thấy xa lạ gì. Tôi đang mải nhìn theo cánh chim ngoài cửa sổ thì tiếng phấn của thầy vang lên. Tôi vòng tay lên bàn, chăm chú đánh vần bài học đầu tiên: “Tôi đi học”.

Truyện đi theo những đổi thay trong lòng nhân vật “tôi” suốt buổi sáng tựu trường đầu tiên:

• Nao nức: cảnh cuối thu ở hiện tại khơi dậy kỉ niệm ngày đầu đi học.
• Háo hức, tự hào: trên đường cùng mẹ tới trường, cậu thấy cảnh vật đổi khác, thấy mình đã lớn, muốn tự cầm sách vở, bút thước.
• Lo sợ, bỡ ngỡ: đứng trước ngôi trường xinh xắn mà oai nghiêm, giữa sân trường đông đúc, cậu thấy mình nhỏ bé, rụt rè như chim non trước khoảng trời rộng.
• Hồi hộp, chơ vơ: nghe gọi tên, tim như ngừng đập; phải rời tay mẹ, cậu òa khóc.
• Lạ lẫm mà gần gũi: trong lớp học, mọi thứ vừa lạ vừa hay; cậu quyến luyến chỗ ngồi, người bạn mới.
• Nghiêm trang: từ giấc mơ về trò chơi cũ, cậu trở lại, chăm chú đánh vần bài viết tập “Tôi đi học”.

Tôi đi học của Thanh Tịnh kể về buổi tựu trường đầu tiên của một cậu bé, qua lời hồi tưởng của chính cậu khi đã trưởng thành. Mỗi năm, cảnh thu với lá vàng rơi và mây bàng bạc lại đánh thức kỉ niệm ấy. Buổi sáng hôm đó, mẹ dắt cậu đến trường. Trên đường đi, cậu thấy mọi thứ quanh mình khác lạ, cảm thấy mình đứng đắn hẳn lên và muốn tự làm những việc của một cậu học trò thực sự. Nhưng khi đến sân trường Mĩ Lí, sự tự tin ấy nhường chỗ cho nỗi lo sợ: ngôi trường quá lớn và trang nghiêm, còn cậu cùng các bạn mới thì rụt rè, chỉ dám đứng nép bên người thân. Tiếng gọi tên của ông đốc làm cậu giật mình, và giây phút phải buông tay mẹ khiến cậu bật khóc. Ông đốc hiền từ vỗ về, thầy giáo trẻ tươi cười đón các em vào lớp. Ngồi trong lớp, cậu thấy mọi vật đều mới mẻ nhưng không xa lạ, thấy thân thiết ngay với người bạn ngồi cạnh. Truyện khép lại khi cậu chăm chú nhìn thầy viết và đánh vần dòng chữ “Tôi đi học”.

Kết luận

Dù ngắn hay dài, một bản tóm tắt Tôi đi học cần giữ đúng trình tự ba không gian (con đường – sân trường – lớp học) và làm nổi bật sự thay đổi tâm trạng của nhân vật “tôi”, vì đây là mạch chính của truyện. Em nên dùng lời văn của mình, chỉ trích nguyên văn một vài hình ảnh thật tiêu biểu.

Xem thêm:

• Soạn bài Tôi đi học – Ngữ văn 7 Chân trời sáng tạo
• Tóm tắt Gió lạnh đầu mùa (Thạch Lam)
• Bài học Ngữ văn 8 Cánh diều
• Mở bài Tôi đi học (Thanh Tịnh) hay nhất – 13 mẫu trực tiếp, gián tiếp
• Kết bài Tôi đi học (Thanh Tịnh) hay nhất – 13 mẫu ngắn gọn, nâng cao