Kết bài Tôi đi học (Thanh Tịnh) hay nhất – 13 mẫu ngắn gọn, nâng cao

Tôi đi học khép lại bằng hình ảnh cậu bé ngồi ngay ngắn trong lớp, bắt đầu một chặng đường mới. Với giọng văn nhẹ nhàng và những chi tiết tinh tế, Thanh Tịnh đã giữ lại cho mọi người đọc một kỉ niệm chung: buổi tựu trường đầu đời, trong trẻo và đáng nhớ biết bao.

Bằng cách để kí ức dẫn dắt mạch truyện, đan cài nhuần nhuyễn lời kể, lời tả với những dòng bộc bạch cảm xúc và các hình ảnh so sánh mới mẻ, Thanh Tịnh đã làm sống dậy buổi sáng đầu tiên đến trường của một cậu bé làng quê. Truyện ngắn Tôi đi học vừa ghi lại những rung động hồn nhiên của tuổi thơ, vừa cho thấy tấm lòng ân cần của người mẹ, ông đốc, thầy giáo dành cho lớp học trò mới. Câu chuyện giản dị mà thấm thía, đọc xong vẫn còn vương vấn mãi.

Hơn tám mươi năm đã trôi qua kể từ ngày tập Quê mẹ ra mắt, Tôi đi học vẫn nằm trong số những truyện ngắn được yêu mến nhất của văn học Việt Nam viết cho tuổi học trò. Tác phẩm góp phần làm nên tên tuổi Thanh Tịnh, cây bút được Nhà nước tặng Giải thưởng về văn học nghệ thuật năm 2007. Hôm nay, khi học sinh đọc truyện trong sách Ngữ văn mới, những trang viết ấy vẫn tươi nguyên như buổi sáng cuối thu năm nào.

Đọc Tôi đi học, em bỗng nhớ ngày đầu vào lớp Một: chiếc áo trắng hơi rộng, chiếc cặp mới mẹ mua và cảm giác muốn khóc khi mẹ quay về. Hóa ra nỗi bỡ ngỡ của cậu bé trong truyện Thanh Tịnh cũng là của em, của bạn bè em, của mọi đứa trẻ từng đứng trước cổng trường lần đầu. Em hiểu vì sao người ta cần giữ gìn những kỉ niệm ấy: chúng nhắc ta biết ơn những người đã nắm tay mình bước vào con đường học tập.

Câu chuyện của Thanh Tịnh còn gửi một lời nhắn tới người lớn. Trong Tôi đi học, chính bàn tay mẹ dịu dàng, cái nhìn hiền từ của ông đốc và nụ cười của thầy giáo trẻ đã giúp các cậu học trò nhỏ vượt qua nỗi sợ ban đầu. Ngày nay cũng vậy, một lời động viên đúng lúc của cha mẹ, thầy cô có thể khiến trẻ yêu trường lớp từ buổi đầu. Đó là bài học giáo dục giản dị mà sâu sắc từ truyện ngắn.

Viết về ngày khai trường, văn học có Cổng trường mở ra của Lý Lan với tâm sự thao thức của người mẹ, có những bài thơ, bài hát về mái trường ngân lên mỗi độ thu về. Nhưng Tôi đi học của Thanh Tịnh vẫn giữ một vẻ riêng nhờ cách nhìn từ bên trong tâm hồn đứa trẻ, nơi mọi thứ đều mới lạ và đầy cảm xúc. Đặt cạnh các tác phẩm ấy, truyện ngắn càng cho thấy buổi tựu trường là một mốc son mà ai cũng muốn lưu giữ.

Truyện ngắn khép lại khi tiếng phấn trên bảng kéo cậu bé về với thực tại: “Tôi vòng tay lên bàn chăm chỉ nhìn thầy viết và lẩm nhẩm đánh vần đọc”. Ba chữ được đánh vần ấy cũng chính là nhan đề tác phẩm, như một lời khẳng định cậu đã thực sự bước vào đời học trò. Với cái kết nhẹ nhàng mà đầy dư âm, Tôi đi học của Thanh Tịnh để lại trong người đọc niềm vui trong trẻo của buổi đầu đến lớp.

Từ con đường làng đến sân trường rồi vào lớp học, tâm trạng nhân vật tôi đi qua đủ các sắc thái: náo nức, thèm muốn, lo âu, xúc động, rồi bất ngờ thấy gắn bó với chỗ ngồi và người bạn mới. Thanh Tịnh đã ghi lại dòng cảm xúc ấy bằng ngòi bút tinh tế, chân thực, khiến người đọc nhận ra chính mình trong cậu bé. Nhờ vậy, Tôi đi học trở thành bức chân dung tâm hồn tuổi thơ đẹp đẽ và gần gũi.

Chất thơ đã làm nên sức hấp dẫn riêng của Tôi đi học. Nó nằm trong khung cảnh mùa thu dịu nhẹ, trong những hình ảnh so sánh tươi sáng, trong giọng kể bồi hồi của người lớn nhớ về tuổi nhỏ. Thanh Tịnh không cần đến những tình tiết gay cấn, ông chỉ cần những rung động thật của lòng mình để chạm tới trái tim người đọc. Đó cũng là lí do truyện ngắn được yêu mến qua nhiều thế hệ.

Người mẹ, ông đốc và thầy giáo trẻ chỉ hiện lên qua vài cử chỉ ngắn trong truyện, nhưng đó là những cử chỉ chan chứa yêu thương. Họ là điểm tựa để cậu bé và các bạn tự tin bước vào lớp học. Qua những nhân vật ấy, Thanh Tịnh gửi gắm niềm trân trọng với gia đình và nhà trường, hai nơi cùng nâng đỡ tuổi thơ. Tôi đi học vì thế không chỉ là kỉ niệm của một đứa trẻ mà còn là lời tri ân dành cho người lớn.

Chi tiết con chim liệng đến bờ cửa sổ rồi vỗ cánh bay cao ở cuối truyện là một nốt lặng tinh tế. Cánh chim gợi những ngày thả diều, chạy nhảy ngoài đồng mà cậu bé vừa tạm biệt, và ánh mắt nhìn theo nó cho thấy cậu vẫn còn nuối tiếc tự do. Nhưng rồi tiếng phấn của thầy đã kéo cậu trở về với bài học đầu tiên. Qua hình ảnh ấy, Thanh Tịnh diễn tả rất khéo khoảnh khắc một đứa trẻ khép lại thời thơ dại để bắt đầu đời học trò trong Tôi đi học.

Có những truyện ngắn đọc để biết thêm một câu chuyện, lại có những truyện ngắn đọc để tìm lại chính mình. Tôi đi học của Thanh Tịnh thuộc loại thứ hai. Không biến cố, không xung đột, tác phẩm vẫn sống bền bỉ nhờ sự chân thành tuyệt đối với cảm xúc và nhờ một ngòi bút biết nâng niu những điều bé nhỏ. Mỗi mùa tựu trường, khi những đứa trẻ rụt rè nép bên mẹ ở cổng trường, trang văn ấy lại như được viết thêm một lần nữa. Văn chương, suy cho cùng, là để giữ cho con người khỏi quên những gì đẹp nhất của đời mình.

Nhan đề Tôi đi học nghe giản dị như một câu nói thường ngày, nhưng với cậu bé trong truyện, đó là cả một sự kiện trọng đại. Ba chữ ấy xuất hiện khi cậu thấy cảnh vật đổi khác trên đường làng và trở lại ở cuối truyện trong dòng chữ thầy viết lên bảng cho bài tập viết đầu tiên. Thanh Tịnh đã khép vòng câu chuyện thật khéo, để nhan đề vừa là sự việc, vừa là niềm tự hào của một đứa trẻ bắt đầu lớn lên.