Tóm tắt Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” giúp em nắm nhanh những mốc chính trong bài báo của nhà nghiên cứu Bùi Đình Phong – văn bản thông tin mở đầu Bài 5 sách Ngữ văn 6 Cánh diều (tập một). Bài báo kể lại những bước Bác Hồ chuẩn bị, viết và công bố văn kiện lập quốc năm 1945, nên khi tóm tắt em cần giữ đúng thứ tự thời gian. Dưới đây là 6 mẫu với độ dài và cách trình bày khác nhau.
Cách tóm tắt một văn bản kể lại sự kiện lịch sử
Kiểu văn bản thông tin này khác truyện kể ở chỗ không có nhân vật hư cấu hay cốt truyện; cái cần giữ lại là các mốc thời gian và việc tương ứng. Em có thể làm theo bốn bước:
- Bước 1: xác định sự kiện chính (việc hình thành bản Tuyên ngôn năm 1945).
- Bước 2: gạch chân các mốc ngày tháng trong ba phần được đánh số.
- Bước 3: mỗi mốc ghi một ý ngắn: ở đâu, Bác làm gì.
- Bước 4: nối các ý bằng từ chỉ thời gian (sau đó, tiếp theo, cuối cùng…) và kết bằng ý nghĩa của sự kiện.
Tóm tắt Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” ngắn nhất – mẫu 1
Bài báo của Bùi Đình Phong kể lại con đường đi tới bản Tuyên ngôn năm 1945: từ tháng 5-1945 Bác đã tìm đọc tuyên ngôn của Mỹ, cuối tháng 8 Người về Hà Nội tự tay soạn, gõ máy chữ và xin góp ý cho bản thảo. Chiều 2-9-1945, tại Ba Đình, Bác đọc bản Tuyên ngôn, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Tóm tắt Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” ngắn gọn – mẫu 2
Bản Tuyên ngôn Độc lập là kết tinh khát vọng tự do của cả dân tộc, và văn bản cho thấy Bác đã chuẩn bị cho nó rất sớm. Tháng 5-1945, vừa từ Pác Bó chuyển sang Tân Trào, Người nhờ phía Mỹ gửi cho mình bản tuyên ngôn của nước họ. Cuối tháng 8, Bác về Hà Nội, ở nhà số 48 Hàng Ngang, họp bàn việc thành lập Chính phủ và ra Tuyên ngôn. Hai ngày 28 và 29, Người vừa viết ở trụ sở Chính phủ vừa tự gõ máy chữ vào buổi tối. Sau khi đọc cho các đồng chí nghe và sửa thêm, bản Tuyên ngôn được Bác công bố trước biển người ở Ba Đình vào chiều mồng 2 tháng 9.
Tóm tắt Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” theo bố cục – mẫu 3
Sa pô. Văn kiện năm 1945 bắt nguồn từ ý chí gan góc của toàn dân và tuyên bố quyền tự do, độc lập của đất nước.
Phần (1). Ngay khi về Tân Trào tháng 5-1945, Bác đã tìm cách xin bản tuyên ngôn của nước Mỹ để tham khảo.
Phần (2). Từ 22-8, Bác về Hà Nội. Người họp Thường vụ Trung ương bàn các việc lớn, đề xuất để Chính phủ ra mắt đầu tháng Chín và yêu cầu duyệt kĩ bản thảo vì cả nước Pháp lẫn các nước Đồng minh sẽ nghe. Những ngày cuối tháng, Bác tự viết, tự đánh máy, rồi lấy ý kiến và bổ sung cho bản Tuyên ngôn.
Phần (3). Chiều 2-9-1945, giữa vườn hoa Ba Đình, Bác – đại diện Chính phủ lâm thời – công bố văn kiện do chính Người viết; nước Việt Nam mới ra đời.
Tóm tắt Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” theo mốc thời gian – mẫu 4
| Thời gian | Địa điểm | Việc Bác làm |
|---|---|---|
| Tháng 5-1945 | Tân Trào | Xin tư liệu Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ |
| 22-8 đến tối 25-8 | Từ Tân Trào về Hà Nội | Vào ở tầng hai nhà 48 Hàng Ngang |
| Sáng 26-8 | Hà Nội | Chủ trì họp Thường vụ, chuẩn bị ra Tuyên ngôn |
| 27-8 | Hà Nội | Tiếp những bộ trưởng vừa nhận nhiệm vụ, giao bản thảo để duyệt |
| 28, 29-8 | 12 Ngô Quyền và 48 Hàng Ngang | Soạn thảo ban ngày, tự đánh máy buổi tối |
| 30, 31-8 | Hà Nội | Đọc cho các đồng chí góp ý, bổ sung bản thảo |
| Chiều 2-9-1945 | Vườn hoa Ba Đình | Đọc Tuyên ngôn, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa |
Tóm tắt Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” bằng sơ đồ ý – mẫu 5
- Chuẩn bị từ xa (tháng 5-1945): Tân Trào → xin cuốn tuyên ngôn của Mỹ.
- Bàn bạc (26, 27-8): họp Thường vụ → lập Chính phủ lâm thời → giao bản thảo cho các bộ trưởng.
- Viết và hoàn thiện (28 – 31-8): tự soạn, tự gõ máy chữ → đọc cho mọi người nghe → bổ sung.
- Công bố (2-9-1945): Ba Đình → đọc Tuyên ngôn → nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời.
- Ý nghĩa: văn kiện được chuẩn bị công phu; thể hiện sự tận tụy của Bác.
Tóm tắt Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” chi tiết – mẫu 6
Bài báo “Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập” được Bùi Đình Phong viết nhân dịp kỉ niệm 73 năm Quốc khánh. Tác giả khẳng định bản Tuyên ngôn năm 1945 là tiếng nói của cả một dân tộc quyết giành độc lập, rồi lần lại con đường dẫn tới văn kiện ấy.
Từ tháng 5-1945, khi chuyển từ Pác Bó sang Tân Trào, Bác đã nhờ một nhân viên điện báo của cơ quan tình báo Mỹ liên lạc về Côn Minh để xin bản tuyên ngôn của nước Mỹ. Chi tiết nhỏ này cho thấy Người đã nghĩ tới việc tuyên bố độc lập trước cả khi cách mạng thành công.
Ngày 22-8, Bác rời căn cứ về Hà Nội và tối 25-8 vào ở ngôi nhà 48 Hàng Ngang. Sáng hôm sau, Người triệu tập Thường vụ Trung ương họp bàn nhiều việc hệ trọng, trong đó có chuyện công bố Chính phủ lâm thời và ra Tuyên ngôn. Ngày 27-8, Bác tiếp những bộ trưởng vừa nhận nhiệm vụ, đề xuất đầu tháng Chín sẽ cho Chính phủ ra mắt đồng bào, đồng thời nhắc mọi người xem xét bản thảo thật kĩ vì người nghe không chỉ là đồng bào trong nước. Suốt hai ngày 28 và 29, Bác dành gần hết thời gian ở trụ sở Chính phủ để viết; tối về, Người lại ngồi bên chiếc bàn tròn tự gõ máy chữ. Ngày 30-8, bản thảo được đọc cho một số đồng chí nghe để góp ý, hôm sau Bác viết thêm vài ý cho trọn vẹn.
Cuối cùng, vào chiều 2-9-1945, trên lễ đài dựng giữa Ba Đình, trước biển người đông nghịt, Bác Hồ cất giọng tuyên bố với quốc dân và thế giới; nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời từ giây phút ấy. Qua chuỗi sự kiện ấy, người đọc hiểu thêm sự chu đáo, cẩn trọng của Bác và giá trị thiêng liêng của nền độc lập.
Kết luận
Dù ngắn hay dài, bản tóm tắt Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” cần giữ đủ ba chặng: tìm tư liệu, soạn thảo – sửa chữa và đọc Tuyên ngôn ngày 2-9-1945, theo đúng trật tự thời gian. Em nên tự viết lại bằng lời của mình sau khi đã đọc kĩ văn bản trong SGK.
Xem thêm: