Soạn bài Pa-ra-lim-pích (Paralympic): Một lịch sử chữa lành những vết thương (Huy Đăng), văn lớp 11

Gợi ý: Nguyễn Thị Ánh Viên (sinh năm 1996, quê Cần Thơ) là vận động viên bơi lội của Đội tuyển Bơi lội Quốc gia Việt Nam. Tại SEA Games 28 (năm 2015, Singapore), Ánh Viên giành 8 huy chương vàng và phá nhiều kỉ lục, trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của thể thao Việt Nam. Thành tích ấy là kết quả của nhiều năm khổ luyện, kỉ luật và ý chí bền bỉ.

Theo em, thể thao có ý nghĩa rất lớn với đời sống con người:

• Giúp rèn luyện sức khỏe, tăng sức bền và sự dẻo dai của cơ thể.
• Giúp con người tự tin hơn, rèn tính kỉ luật, sự kiên trì và tinh thần đồng đội.
• Dạy ta biết chấp nhận luật chơi, đối diện với thất bại và nỗ lực vượt lên.
• Là liều thuốc tinh thần, giúp con người – kể cả người khuyết tật – lấy lại niềm tin, hòa nhập và khẳng định giá trị của bản thân.

Nỗi đau của vận hội Pa-ra-lim-pích.

Thế vận hội Pa-ra-lim-pích dành những vận động viên khuyết tật.

Các từ ngữ chỉ thời gian trong đoạn được kể lại theo trình tự lịch sử đã đánh dấu sự ra đời của Pa-ra-lim-pích.

Cuộc thi không chỉ dành cho các cựu chiến binh, tiêu chí để tham gia cuộc thi đơn giản vẫn phải là “xe lăn”, khi kì đầu tiên được diễn ra có tới 400 vận động viên đến từ 23 quốc gia khác nhau tham gia. Bác sĩ Gắt-mừn cùng những cộng sự ở bệnh viện Xtốc Men-đơ-vin cũng là thành viên sáng lập đầu tiên của Uỷ ban Thế vận hội Xtốc Men-đơ-vin.

Tên đề mục đã gợi cho em những nỗi đau mà các vận động viên trong cuộc thí từng gặp phải.

Phải học cách sống thích nghi với hoàn cảnh cho dù hiện thực cuộc sống nó tàn khốc ra sao.

Nhân vật Van Gát đã chọn trượt tuyết và leo núi. Anh trở thành người gốc Nam Phi đầu tiên chinh phục ngọn Man-na-xlu ở dãy Hi-ma-lay-a. Sau hai năm anh lại cùng hoàng tử Anh tên là Harry tham gia chuyến thám hiểm ở Nam Cực. Sau đó, anh hướng đến các môn thể thao có tính cạnh tranh, khi tham dự Pa-ra-lim-pích, anh đã giành được hai huy chương Vàng và một huy chương Đồng ở môn xe đạp.

Ngoài ra còn có Bret-ly Xnai-đơ và những chiến tích của anh.

Chủ đề của văn bản: Những con người nghị lực trong cuộc thi Pa-ra-lim-pích.

Cách tiếp cận vấn đề của tác giả đặc biệt ở chỗ nêu tiêu đề và sapo đặc biệt gây sự tò mò thích thú cho bạn đọc.

Việc sử dụng các số liệu, hình ảnh, dẫn chứng qua lời kể của các nhân vật khiến cho văn bản không trở thành một văn bản khô khăn, xa lạ với người đọc.

Mục tiêu ban đầu của Pa-ra-lim-pích:

+ Hoàn cảnh ra đời

+ Những nạn nhân của chiến tranh đều sẽ được tham gia.

+ Sự tham gia đông đảo của thế vận hội.

+ Pa-ra-lim-pích chính thức được xuất hiện.

Vượt qua những nỗi đau:

+ Nhân vật Van Gát.

+ Nhân vật Brét-ly Xnai-đơ

Yếu tố tự sự được dùng để kể lại quá trình hình thành, phát triển và sự thay đổi mục tiêu của Pa-ra-lim-pích (từ giải đấu dành cho cựu chiến binh ở bệnh viện Xtốc Men-đơ-vin đến Thế vận hội của người khuyết tật), đồng thời kể về cuộc đời, sự nghiệp của các vận động viên như Van Gát, Brét-ly Xnai-đơ. Nhờ đó, thông tin trở nên sinh động, cụ thể, giàu cảm xúc, giúp người đọc dễ theo dõi và thấm thía hơn ý nghĩa “chữa lành” của thể thao. Vai trò ấy, cùng các phương tiện phi ngôn ngữ trong bài báo, được hệ thống lại ở tác giả, tác phẩm Pa-ra-lim-pích của Huy Đăng.

Quan điểm của tác giả: Các vận động viên cựu chiến binh khuyết tật là điển hình cho các cuộc chiến tranh nhưng đồng thời họ là cội nguồn cho sự ra đời của phong trào thể thao người khuyết tật và cũng là những câu chuyện chữa lành vết thương của nhân loại.

Quan điểm đó được thể hiện qua hai nhân vật trong bài.

Đọc câu chuyện về Van Gát – người lính mất một phần cơ thể vẫn chinh phục đỉnh núi ở dãy Hi-ma-lay-a và giành huy chương Pa-ra-lim-pích – hay Brét-ly Xnai-đơ – vận động viên bơi lội bị mù vì chiến tranh vẫn tiếp tục thi đấu, em nhận ra con người có khả năng kì diệu: dù cơ thể không còn nguyên vẹn, ý chí và nghị lực vẫn giúp họ vượt lên nghịch cảnh. Giới hạn lớn nhất nhiều khi không nằm ở thể xác mà ở cách mỗi người lựa chọn thái độ sống. Khi không đầu hàng số phận, biết đặt mục tiêu và kiên trì theo đuổi, con người có thể biến mất mát thành động lực, tạo nên những điều tưởng như không thể. Từ đó, em tự nhắc mình phải trân trọng những gì đang có và không dễ dàng bỏ cuộc trước khó khăn.

Văn bản giúp em hiểu rằng nỗi đau – cả nỗi đau thể xác lẫn tinh thần do chiến tranh, tai nạn hay khiếm khuyết cơ thể gây ra – là điều có thật và rất lớn, nhưng nỗi đau không phải là dấu chấm hết. Con người có thể đối diện, chấp nhận và vượt qua nỗi đau bằng nghị lực, bằng sự nâng đỡ của cộng đồng; thể thao chính là một cách “chữa lành” như vậy. Với bản thân, ta cần dũng cảm chấp nhận khiếm khuyết và tìm cách vươn lên; với người khác, ta cần cảm thông, tôn trọng, sẻ chia và không kì thị.

– Những ứng xử đối với người khuyết tật:

Bạn không nên kỳ thị và phân biệt đối xử với người khuyết tật:

Sự kỳ thị và phân biệt đối xử đối với người khuyết tật thường biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, biểu hiện ra bên ngoài hành động hay trong suy nghĩ. Sự kỳ thị đối với người khuyết tật thể hiện qua quan điểm và nhận thức, tri thức và sự từng trải của mỗi người; kỳ thị cảm thấy ghê sợ với hình hài không được hoàn thiện của người khuyết tật, kỳ thị khi suy nghĩ rằng người khuyết tật vô dụng ăn bám và là gánh nặng cho xã hội; đó là những quan điểm lỗi thời và cần phải xoá bỏ. Có 3 quan điểm kỳ thị chính như sau:

– Quan điểm thứ nhất: Cho rằng người bị khuyết tật là do nhân quả, ở ác thì gặp ác, nếu bố mẹ làm điều xấu thì tội sẽ đến phần con cái chịu và họ sẽ bị khuyết tật xem như là một hình thức trừng phạt của luật nhân quả.

– Quan điểm thứ hai: trong con mắt của những người không bị khuyết tật thì người khuyết tật họ là những người không bình thường, chính vì vậy mà những người khuyết tật trong mắt họ luôn là người sống phụ thuộc và là gánh nặng cho gia đình và xã hội.

– Quan điểm thứ ba: Cho rằng người khuyết tật là hiện thân của điều đen đùi và không may mắn. Cũng chính quan điểm này mà nhiều lúc người khuyết tật họ đã chịu nhiều thiệt thòi và chịu sự áp đặt của người khác, đôi khi quan điểm áp đặt và kỳ thị xuất hiện ngay trong những người làm chuyên môn dịch vụ trợ giúp với người khuyết tật.

Tuy nhiên trong xã hội hiện nay, cùng với sự nỗ lực thể hiện bản thân của chính người khuyết tật vươn lên khẳng định bản thân “tàn nhưng không phể”, và xã hội đã có cái nhìn thông cảm hơn đối với người khuyết tật, sự kỳ thị cũng đã giảm.

Những giải pháp giảm sự kỳ thị của mọi người đối với người khuyết tật:

– Các bạn cần có cái nhìn nhân ái hơn đối với những người khuyết tật, hãy cứ xem họ như những người bình thường được hưởng những quyền lợi và tạo cơ hội cho họ làm việc. Bạn hãy xem người khuyết tật như là người nhà của mình!

– Hiểu được những quy định của pháp luật về việc không phân biệt kỳ thị đối xử với người khuyết tật, đặc biệt trường học là nơi giúp các em học sinh khuyết tật được hòa nhập với các em bình thường khác, như vậy khoảng cách giữa các em sẽ ngắn bớt lại, các em sẽ hiểu và thông cảm với các bạn khuyết tật hơn, tạo sự gần gũi, sẻ chia trong cuộc sống.

– Cần có những đầu tư hơn nữa đối với những dịch vụ công cộng dành riêng cho người khuyết tật, tạo cho họ có cơ hội tham gia vào các hoạt động của xã hội.

– Tạo một số ưu tiên nhất định cho người khuyết tật (về nhà ở, việc làm, sinh hoạt, đi lại, hỗ trợ tài chính…) và trên hết là sự hiểu biết, tấm lòng bao dung của mọi người. Sự thay đổi quan điểm của mọi người đối với người khuyết tật và ảnh hưởng của nó đối với người khuyết tật. Sự thay đổi quan điểm cũng như nhận thức của cộng đồng xã hội về người khuyết tật là một việc làm rất quan trọng. Các chuyên gia tâm lý cho rằng: Đánh giá về người khuyết tật, chúng ta cần phải thay đổi quan điểm, họ không phải là người bệnh với căn bệnh trầm kha; Bạn hãy đặt họ vào vị trí của một người bình thường (hay là chính bạn), những nhận xét, đánh giá tích cực sẽ giúp người khuyết tật có động lực mạnh mẽ vươn lên, thành công của họ đạt được nhiều khi vượt qua khả năng của một người bình thường. Bởi ở người khuyết tật có sự khát khao vượt lên số phận và khẳng định chính mình. Sự thay đổi này trước hết phải xuất phát từ chính bản thân người khuyết tật. Bản thân họ luôn yêu đời vui vẻ, biết vượt lên chính số phận thì không gì là họ không thể làm được. Quan điểm của gia đình, những người xung quanh cần có sự thay đổi tích cực.

Người khuyết tật cần sự chia sẻ chứ không cầu lòng thương hại, đây chính là niềm mong mỏi của chính bản thân người khuyết tật. Họ bình đẳng như mọi công dân lành làn khác. Người khuyết tật ở các địa phương đều được gia đình, xã hội quan tâm, chăm sóc, cố gắng bố trí việc làm phù hợp với sức khỏe để họ có thể bảo đảm cuộc sống và hòa nhập cộng đồng.

Tập thể dục thể thao là “chìa khóa vàng” cho sức khỏe nâng cao sức đề kháng không chỉ mang lại một cơ thể dẻo dai, hình thể lý tưởng mà còn tác động đến tinh thần, cho bạn luôn tràn đầy năng lượng mỗi ngày. Tập thể dục là một bí quyết giúp thư giãn, xả stress hiệu quả sau một thời gian làm việc trí óc căng thẳng, đặc biệt là giới văn phòng thường ngồi một chỗ, ít vận động và tiếp xúc nhiều với máy tính.Phương pháp này còn giúp tăng cường năng lượng đáng kể, do đó nếu cảm thấy uể oải, khó tập trung bạn hãy thử một vài hoạt động đơn giản như đi bộ, đạp xe, chạy bộ,…Chúng sẽ giúp tăng vận chuyển oxy, chất dinh dưỡng đến các mô và hệ thống tim mạch, nhờ đó nạp đầy năng lượng giúp bạn giải quyết công việc tốt hơn. Những người tập thể dục thể thao mỗi ngày thường cảm thấy vui vẻ, yêu đời cũng như giảm đáng kể các triệu chứng trầm cảm và lo lắng so với người không tập. Bởi các bài tập vận động sẽ làm tăng độ nhạy cảm của não đối với các hormone Serotonin và Norepinephrine, từ đó giảm nguy cơ trầm cảm. Đồng thời, làm tăng sản xuất Endorphins tạo sự hưng phấn, hiệu quả cao trong việc giảm đau.