SGN là mã sân bay quốc tế (mã IATA) của Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất ở Thành phố Hồ Chí Minh, lấy từ tên cũ Sài Gòn. Ba chữ này in trên vé máy bay, thẻ hành lý, bảng giờ bay. Ngoài ra, SGN còn là mã cổ phiếu của một doanh nghiệp hàng không, và trong toán học sgn là ký hiệu hàm dấu. Hỏi SGN viết tắt của gì thì cần nhìn ngữ cảnh.
| Nghĩa thường gặp | Mã IATA của sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM) |
| Gốc chữ | Rút từ Saigon, tên cũ của thành phố |
| Nghĩa khác | Mã cổ phiếu của Công ty CP Phục vụ Mặt đất Sài Gòn; hàm dấu sgn(x) trong toán |
| Mã liên quan | VVTS (mã ICAO của Tân Sơn Nhất), HAN (Nội Bài, Hà Nội) |
Vì sao Tân Sơn Nhất lại mang mã SGN?
Mỗi sân bay có chuyến bay thương mại được Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cấp một mã ba chữ cái. Mã ấy thường bám theo tên thành phố. Tân Sơn Nhất nhận mã SGN từ thời thành phố còn mang tên Sài Gòn, viết theo lối Latin là Saigon: S, G, N là ba phụ âm nổi bật của chữ này.
Thành phố đổi tên sau năm 1975, nhưng mã sân bay thì giữ nguyên. Lý do rất thực tế: mã IATA nằm trong hệ thống đặt vé, chuyển hành lý và lịch bay của hàng nghìn hãng trên thế giới, đổi đi sẽ gây rối hơn là được việc. Thế nên đến giờ, ai bay vào TP.HCM vẫn thấy chữ SGN trên thẻ hành lý. Theo cách ấy, cái tên Sài Gòn vẫn sống trong ba chữ cái nhỏ xíu.
Đừng lẫn SGN với VVTS. Đây là mã bốn chữ cái do Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) cấp, dùng trong điều hành bay, ít khi hành khách phải để ý.
Ba chữ cái, ba lĩnh vực khác nhau
Ngoài sân bay, ba chữ SGN còn xuất hiện ở hai chỗ mà học sinh, sinh viên dễ bắt gặp.
Trên bảng chứng khoán, SGN là mã giao dịch của Công ty Cổ phần Phục vụ Mặt đất Sài Gòn (tên viết tắt SAGS), niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Công ty này làm dịch vụ mặt đất cho các hãng bay, nên mã cổ phiếu cũng mượn luôn ba chữ của sân bay. Bài này chỉ giải nghĩa ký hiệu, không bàn chuyện mua bán cổ phiếu.
Trong sách toán, sgn viết thường là ký hiệu của hàm dấu, rút từ chữ La-tinh signum (dấu). Hàm này chỉ cho ra ba giá trị:
- sgn(x) = 1 khi x là số dương;
- sgn(x) = 0 khi x bằng 0;
- sgn(x) = −1 khi x là số âm.
Ví dụ sgn(−7) = −1, sgn(2,5) = 1. Hàm dấu hay gặp ở bậc đại học và trong lập trình, ít khi có trong đề thi phổ thông.
SGN, SG hay TP.HCM: viết thế nào cho hợp?
| Cách viết | Gặp ở đâu | Ghi chú |
|---|---|---|
| SGN | Vé máy bay, thẻ hành lý, trang đặt vé | Chỉ sân bay Tân Sơn Nhất, không phải tên thành phố |
| SG | Tin nhắn, bài đăng mạng xã hội | Cách gọi tắt thân mật “Sài Gòn”, không mang tính chính thức |
| TP.HCM | Văn bản hành chính, báo chí, bài làm văn | Tên gọi chính thức nên dùng khi viết trang trọng |
Ở bài văn, bài nghị luận hay đơn từ, nên viết “Thành phố Hồ Chí Minh” hoặc “TP.HCM”, có thể dùng “Sài Gòn” khi muốn gợi sắc thái hoài niệm. Nhiều bài thơ vẫn chọn chữ Sài Gòn vì nó mềm và có nhạc, như ta thấy trong tuyển những vần thơ viết cho Sài Gòn. Còn tên Sài Gòn gắn với lịch sử kháng chiến thì có bài lực lượng biệt động đánh giữa lòng phố thị.
SGN trong những câu nói thường ngày
- Trên vé điện tử: “Chặng bay SGN – HAN, cất cánh 6 giờ 15.”
- Nhóm bạn lên kế hoạch du lịch: “Săn được vé SGN đi Phú Quốc giá rẻ, ai đi chung không?”
- Caption ảnh ở sân bay: “Tạm biệt SGN, hẹn gặp lại sau kỳ nghỉ.”
- Lớp học toán cao cấp: “Đạo hàm của |x| bằng sgn(x) khi x khác 0.”
Khi thấy SGN đi kèm một mã khác bằng dấu gạch ngang, gần như chắc chắn đó là chặng bay. Còn sgn viết thường, đứng trước dấu ngoặc đơn, thì đó là chuyện toán học. Ai hay chat bằng chữ tắt có thể xem thêm bảng chữ viết tắt tiếng Việt thời mạng xã hội.
Ba chữ SGN trên thẻ hành lý và trong sách toán
SGN là sân bay nào?
Là Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, nằm ở khu vực Tân Bình, phía bắc trung tâm TP.HCM. Đây là sân bay đông khách nhất Việt Nam.
SGN viết tắt của từ gì?
SGN rút từ chữ Saigon, tên cũ của thành phố. Mã này được giữ nguyên dù thành phố đã đổi tên.
SGN và HAN là gì trên vé máy bay?
SGN là Tân Sơn Nhất (TP.HCM), HAN là Nội Bài (Hà Nội). Ghi “SGN – HAN” nghĩa là chuyến bay từ TP.HCM ra Hà Nội.
Hàm sgn trong toán là gì?
Là hàm dấu: cho kết quả 1 với số dương, 0 với số 0 và −1 với số âm. Chữ sgn rút từ signum, tiếng La-tinh nghĩa là dấu.