Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Phu nhân là gì? Nghĩa chữ 夫人, đệ nhất phu nhân và cách xưng hô

Cập nhật 22/12/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Phu nhân, người vợ trong giấy mời ngoại giao
  • Phu nhân, vợ, mệnh phụ và mấy chữ dễ lẫn
  • Từ vợ chư hầu tới tước phong của triều đình
  • Phu nhân trên bản tin, trong phim và ngoài chợ

Phu nhân là từ Hán Việt (夫人) dùng để gọi vợ của người có địa vị, với ý trang trọng và kính trọng, như phu nhân Tổng thống, Thủ tướng và phu nhân. Thời phong kiến, phu nhân còn là tước hiệu nhà vua ban cho vợ các quan lớn. Trong nói chuyện thường ngày, không ai gọi vợ mình là phu nhân nếu không phải để đùa.

Nghĩa ngắn Vợ của người có địa vị cao; cách gọi trang trọng vợ người khác
Gốc từ Hán Việt 夫人: phu (chồng, người đàn ông) + nhân (người)
Loại từ Danh từ
Sắc thái Trang trọng, lễ nghi; dùng cho vợ người khác
Dễ lẫn với Phụ nhân (婦人, đàn bà), phủ nhận (bác bỏ)
phu nhân là gì
phu nhân là gì? Cách gọi trang trọng vợ người có địa vị

Phu nhân, người vợ trong giấy mời ngoại giao

Gặp chữ phu nhân nhiều nhất là trong tin thời sự: Chủ tịch nước và phu nhân đón Tổng thống nước bạn, Phu nhân Thủ tướng thăm một làng trẻ em. Từ điển tiếng Việt xếp từ này vào lớp từ trang trọng, giảng là từ dùng để gọi vợ của người có địa vị cao trong xã hội.

Mấy điểm cần nhớ khi dùng:

  • Dùng cho vợ người khác, kèm chức vụ hoặc tên chồng: phu nhân Đại sứ, phu nhân ông Giám đốc. Đây là cách xưng hô thể hiện sự kính trọng.
  • Tự gọi vợ mình là phu nhân trong chuyện trò bình thường nghe như tự đề cao, nên chỉ hợp khi nói đùa: Để tôi về xin ý kiến phu nhân nhà tôi đã.
  • Đệ nhất phu nhân là vợ của nguyên thủ quốc gia, dịch từ First Lady trong tiếng Anh.

Trong phim cổ trang, chữ này dày đặc hơn hẳn: lão phu nhân là bà cụ chủ gia đình quyền quý, đại phu nhân, nhị phu nhân là vợ cả, vợ hai của một nhà giàu. Đó là lối gọi trong văn dịch truyện Trung Quốc, khác với cách dùng trong tiếng Việt hiện đại.

Phu nhân, vợ, mệnh phụ và mấy chữ dễ lẫn

Từ Nghĩa Sắc thái
Phu nhân Vợ của người có địa vị; tước phong cho vợ quan thời xưa Trang trọng, kính trọng
Vợ Người phụ nữ đã kết hôn, trong quan hệ với chồng Trung tính, dùng mọi lúc
Bà xã Cách chồng gọi vợ thân mật Khẩu ngữ, thân mật
Mệnh phụ Vợ quan được triều đình phong tước Từ cũ, văn chương
Phụ nhân Người đàn bà nói chung (婦人) Từ cũ, gặp trong văn dịch

Phu nhân và phụ nhân chỉ khác một dấu nặng nhưng là hai chữ Hán khác nhau: chữ phu (夫) là người chồng, chữ phụ (婦) là người đàn bà. Viết “phụ nhân Tổng thống” là sai. Chữ phu ấy cũng có mặt trong cặp chữ phu thê chỉ vợ chồng.

Còn một chỗ lẫn rất đời thường: gõ không dấu, “phu nhan” trùng hệt với phủ nhận, tức là không thừa nhận một điều gì. Nếu tìm nghĩa của từ ấy, xem bài riêng về từ phủ nhận, nghĩa là bác bỏ, không công nhận.

Từ vợ chư hầu tới tước phong của triều đình

Ở Trung Hoa thời cổ, phu nhân là danh hiệu chỉ vợ của các vua chư hầu; vợ của thiên tử thì gọi là hậu. Kinh Lễ còn kể một thứ bậc dài trong cung: dưới hậu là phu nhân, rồi mới tới thế phụ, tần, thê, thiếp. Như vậy, ngay từ gốc, hai chữ này đã gắn với ngôi thứ.

Về sau, phu nhân trở thành tước hiệu triều đình ban cho vợ các quan to, gọi chung là mệnh phụ. Từ điển tiếng Việt cũ cũng ghi lại nét nghĩa này: chức vua phong cho vợ các quan lớn thời phong kiến. Một người vợ được phong phu nhân là nhờ công trạng hay phẩm hàm của chồng, hoặc của con trai. Bên cạnh đó, nhà quyền quý thường lấy nhiều vợ, nên người vợ được cưới hỏi đàng hoàng, đứng đầu nội trợ, là người vợ chính thất theo lệ nhà quyền quý.

Khi chế độ phong tước không còn, từ phu nhân rời cung đình mà đi vào ngôn ngữ ngoại giao. Ở đó nó giữ đúng cái lõi ban đầu: một danh xưng kính trọng, luôn đi kèm vị trí của người chồng. Vì thế người ta nói “phu nhân Tổng thống” chứ không ai nói “phu nhân của anh bán rau đầu ngõ”, trừ khi đang trêu.

Phu nhân trên bản tin, trong phim và ngoài chợ

Phu nhân nghĩa là gì?

Là vợ của người có địa vị, gọi với ý trang trọng. Thời xưa đây còn là tước hiệu dành cho vợ vua chư hầu và vợ các quan lớn.

Đệ nhất phu nhân là gì?

Là vợ của nguyên thủ quốc gia, như vợ tổng thống, chủ tịch nước. Cụm này dịch từ First Lady; “đệ nhất” ở đây có nghĩa là đứng đầu.

Có nên gọi vợ mình là phu nhân không?

Trong giao tiếp thường ngày thì không, vì nghe như tự nâng mình lên. Nói vui với bạn bè thì được; trong văn bản, thư từ trang trọng nên viết “vợ tôi” hoặc “nhà tôi”.

Phu nhân tiếng Anh là gì?

Thường là wife hoặc Mrs. kèm họ người chồng; trong lễ tân dùng Madam, Lady. Phu nhân tổng thống là First Lady.

Mệnh phụ phu nhân là gì, chữ mệnh ở đây có phải số mệnh?

Mệnh phụ phu nhân là người đàn bà được triều đình phong phẩm tước thời phong kiến, thường vì chồng là vương hầu hay quan to. Chữ mệnh (命) ở đây là sắc mệnh vua ban, không phải số mệnh; chữ phụ (婦) là người đàn bà đã có chồng. “Mệnh phụ” nói thân phận, thêm “phu nhân” phía sau để lời gọi thêm kính cẩn. Tước của vợ ăn theo phẩm hàm của chồng: chồng thăng chức thì vợ có thể được phong bậc cao hơn.

Ngày nay cụm từ chỉ còn trong sách sử, phim cổ trang và lời trêu đùa, như khen bạn diện áo dài “khoan thai như mệnh phụ”. Không gọi cô gái chưa chồng là mệnh phụ, và cũng đừng lẫn mệnh phụ với ngôi thứ của các bà trong cung cấm: mệnh phụ sống ở nhà chồng, ngoài cung vua.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5