OK là từ gốc tiếng Anh Mỹ dùng để đồng ý, xác nhận hoặc nói rằng mọi thứ ổn, tương đương “được”, “ừ”, “ổn rồi” trong tiếng Việt. Từ này viết được nhiều kiểu: OK, ok, okay, ô kê; giới trẻ còn biến ra oke, oki, okela. OK viết tắt của gì? Giả thuyết được giới ngôn ngữ học chấp nhận rộng rãi nhất là “oll korrect”, lối viết đùa của “all correct”.
| Nghĩa ngắn | Được, đồng ý, ổn, không vấn đề gì |
| Gốc từ | Tiếng Anh Mỹ, thế kỷ 19; viết tắt của “oll korrect” (= all correct) |
| Cách viết khác | okay, ok, ô kê, oke, oki, okela |
| Sắc thái | Thân mật, trung tính; đáp một chữ “ok” khi đang giận có thể bị hiểu là lạnh nhạt |
OK là gì?
Trong tiếng Anh, OK làm được nhiều việc. Đứng một mình, nó là câu trả lời “được thôi”. Làm tính từ, nó nghĩa là ổn, chấp nhận được: The food was OK (đồ ăn tạm được). Làm động từ, “to OK something” là duyệt, cho phép. Nó còn là tiếng đệm mở câu: OK, let’s start.
Sang tiếng Việt, OK giữ gần đủ các vai ấy. Người ta nói “ok nhé”, “thế là ok”, “sếp ok rồi” (sếp duyệt rồi), “dạo này ổn không? Ok mà”. Khẩu ngữ tiếng Việt từ lâu đã có cách viết phiên âm ô kê (“Ô kê, cứ thế mà làm!”), dùng để tỏ sự đồng tình. Có một điểm lệch nhỏ: trong tiếng Anh, “OK” làm tính từ thường chỉ là “tạm được”, nghe hơi kém nhiệt tình; người Việt lại hay dùng “ok” như lời khen chung chung: “Quán này ok lắm”.
Từ một trò viết sai chính tả trên báo Boston năm 1839
OK có lẽ là từ có lai lịch được tranh cãi nhiều nhất trong tiếng Anh. Người ta từng gán nó cho tiếng của người da đỏ Choctaw, cho tiếng Hy Lạp, tiếng Pháp, thậm chí cho chữ ký của một vị tướng. Lời giải được chấp nhận rộng rãi nhất đến từ nhà ngôn ngữ học Allen Walker Read: ông tìm ra lần in sớm nhất của “o.k.” trên tờ Boston Morning Post số ngày 23/3/1839, kèm lời giải thích “all correct”.
Thời đó báo chí Boston đang chuộng kiểu viết tắt từ cụm cố tình viết sai, như “oll korrect” cho “all correct”. Phần lớn những trò đùa chữ ấy chết yểu, riêng OK sống sót. Một năm sau, trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 1840, những người ủng hộ ông Martin Van Buren, người có biệt danh “Old Kinderhook” theo tên quê ông, lấy OK làm khẩu hiệu. Cuộc vận động khắp nước Mỹ đẩy hai chữ cái này đi xa, rồi điện báo, chiến tranh và phim ảnh đưa nó ra cả thế giới.
Bốn kiểu ok trong tin nhắn và ngoài đời
- Nhóm chat lớp: “Mai 7 giờ tập trung cổng trường nhé.” – “Ok bạn ơi.”
- Công sở: “Bản thiết kế anh ok rồi, em gửi khách luôn đi.” (ok = duyệt)
- Hỏi thăm sau cú ngã xe: “Có sao không?” – “Ok, chỉ trầy tí thôi.” (ok = ổn)
- Đáp lại một tin nhắn dài đầy tâm sự bằng đúng hai chữ “ok.” – người nhận dễ hiểu là bạn đang dỗi.
- Bình luận đánh giá: “Giá hơi cao nhưng chất lượng okela, sẽ quay lại.”
Ví dụ thứ tư đáng nhớ nhất. Trên mạng, một chữ “ok” trơn, nhất là có dấu chấm phía sau, thường bị đọc là cụt lủn, giống cách người ta đáp chữ tks khi nhắn cảm ơn cho có. Muốn nghe mềm hơn, người Việt thêm đuôi: “ok nha”, “oki nè”, “okela luôn”. Còn khi lười gõ, dân mạng có hẳn kho ảnh để thay lời, xem bộ meme OK trêu bạn bè.
Ok, oke, oki, okela khác nhau chỗ nào
| Cách viết | Cảm giác khi đọc | Hợp khi |
|---|---|---|
| OK, okay | Trung tính, gọn | Email, tin nhắn công việc, câu xác nhận |
| Oke, ô kê | Đọc theo âm Việt, thân mật | Nói chuyện với bạn bè, người nhà |
| Oki, okie | Nhí nhảnh, đáng yêu | Nhắn tin với bạn thân, người yêu |
| Okela | Hào hứng, kiểu “quá ổn” | Khen đồ ăn, chốt kèo đi chơi |
| K, kk | Rất cộc; “k” còn hay bị hiểu là “không” | Nên tránh, dễ gây hiểu lầm |
Cách viết tắt kiểu này nằm trong một họ lớn của tiếng mạng; danh sách đầy đủ có ở bài tổng hợp chữ viết tắt hay gặp khi chat.
Trong bài văn, bài kiểm tra hay đơn từ, thay OK bằng tiếng Việt: “đồng ý”, “được”, “ổn”, “tán thành”, “chấp thuận”. Một học sinh viết “Em thấy ý kiến này rất ok” trong bài nghị luận gần như chắc chắn bị cô gạch đỏ; sửa thành “Em hoàn toàn đồng tình với ý kiến này” là xong.
OK trong chat, trên nút bấm và ở bàn tay
OK là viết tắt của từ gì?
Theo giải thích phổ biến nhất trong giới ngôn ngữ học, OK là viết tắt của “oll korrect”, một lối viết sai có chủ ý của “all correct” (tất cả đều đúng), xuất hiện trên báo Mỹ năm 1839. Các thuyết khác như gốc Choctaw hay gốc Hy Lạp không có bằng chứng vững bằng.
Okela là gì?
Là biến thể vui của OK do giới trẻ Việt chế ra, mang ý “rất ổn, quá được”. Từ này chỉ dùng trong nói chuyện, nhắn tin thân mật.
Ok nghĩa là gì trên Facebook, Messenger?
Vẫn là đồng ý, đã nhận tin. Nút “OK” trên hộp thoại máy tính cũng mang đúng nghĩa ấy: xác nhận và đóng thông báo.
Ký hiệu bằng tay OK có nghĩa gì?
Ngón cái và ngón trỏ chạm nhau thành vòng tròn, ba ngón còn lại duỗi ra, ở Việt Nam hiểu là “ổn”, “tuyệt”. Khi đi nước ngoài nên cẩn trọng, vì ở vài nơi cử chỉ này mang nghĩa khác.