Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Nữ công gia chánh là gì? Nghĩa từng chữ và gốc từ tứ đức Nho giáo

Cập nhật 23/01/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Nữ công gia chánh: tách nữ công, gia chánh
  • Từ chữ "công" trong tứ đức đến môn học của con gái
  • Nữ công gia chánh gồm những việc gì
  • Đừng nhầm với "công tác nữ công" ở cơ quan

Nữ công gia chánh là cách nói chung các việc khéo tay và việc nhà mà xã hội xưa trông đợi ở người phụ nữ: may vá, thêu thùa, nấu nướng, sắp đặt nhà cửa, lo liệu chi tiêu. Hỏi nữ công gia chánh có nghĩa là gì thì có thể hiểu gọn: tài khéo tay cộng với tài trông coi việc nhà.

Nghĩa Các việc may vá, thêu thùa, nấu nướng và quán xuyến gia đình (nói khái quát)
Gốc từ Hán Việt: nữ công 女工 (việc khéo tay của phụ nữ) + gia chánh 家政 (khuôn phép, việc sắp đặt trong nhà)
Gắn với Chữ “công” trong tứ đức công, dung, ngôn, hạnh của Nho giáo
Sắc thái Hơi cũ; nay dùng để khen người khéo việc nhà hoặc gọi tên các lớp học nấu ăn, cắm hoa
nữ công gia chánh là gì
nữ công gia chánh là gì? Việc khéo tay và việc nhà

Nữ công gia chánh: tách nữ công, gia chánh

Nữ công, theo Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê), là công việc nội trợ của phụ nữ như may vá, thêu thùa, nấu nướng, nói khái quát; ví dụ được nêu chính là cụm nữ công gia chánh. Chữ công (工) ở đây Thiều Chửu giảng là khéo, làm việc khéo, chứ không phải “công” trong công lao. Vì vậy nữ công thiên về những việc cần đôi tay khéo léo.

Gia chánh (家政) là việc trong nhà. Chữ 政 có hai âm đọc là chánh và chính; Thiều Chửu lấy đúng ví dụ gia chánh và giảng là khuôn phép trị nhà. Nghĩa xưa rộng hơn nấu nướng: cả việc sắp đặt, trông coi mọi chuyện trong gia đình cho ngăn nắp. Wiktionary tiếng Việt ghi gia chánh là từ đã cũ, chỉ việc nấu ăn, nội trợ trong gia đình.

Ghép hai vế, nữ công gia chánh là trọn bộ tay nghề của người nội trợ: khéo kim chỉ và giỏi lo toan việc nhà. Khen ai “giỏi nữ công gia chánh” là khen người ấy nấu ngon, may khéo, nhà cửa đâu ra đấy.

Từ chữ “công” trong tứ đức đến môn học của con gái

Quan niệm này đến từ Nho giáo. Sách Lễ ký và Chu lễ đã nói đến việc dạy phụ nữ bốn điều: phụ đức, phụ ngôn, phụ dung, phụ công. Sang Việt Nam, bốn điều ấy thành tứ đức quen thuộc: công, dung, ngôn, hạnh. Trong đó công chính là nữ công gia chánh, tức tài khéo léo trong việc nhà, đứng đầu danh sách.

Suốt nhiều thế kỉ, đây là một trong những điều nhà trai để ý khi kén dâu. Một cô gái khéo may, nấu ngon được coi là “nết na”, có thể làm dâu nhà người. Tứ đức có mặt trong gia huấn, hương ước và ca dao, nên chữ nữ công gia chánh đi vào lời ăn tiếng nói hằng ngày.

Nữ công gia chánh gồm những việc gì

Không có một danh mục chính thức, nhưng trong cách hiểu phổ biến, cụm từ này bao trùm mấy nhóm việc:

  • Kim chỉ: khâu vá quần áo, thêu thùa, đan len, cắt may đơn giản.
  • Bếp núc: nấu cơm hằng ngày, làm cỗ ngày giỗ, ngày Tết, muối dưa, làm bánh.
  • Trông coi nhà cửa: dọn dẹp, sắp xếp đồ đạc, cắm hoa, bày biện bàn thờ.
  • Tề gia: tính toán chi tiêu, chăm sóc con nhỏ, lo việc hiếu hỉ với họ hàng.

Ngày trước, những việc này được dạy trong nhà, mẹ truyền cho con gái, bà truyền cho cháu. Sau này xuất hiện các lớp nữ công gia chánh, rồi các khóa học nấu ăn, cắm hoa, may đo dành cho người muốn học bài bản.

Khi nói về người giỏi việc nhà, tiếng Việt còn có chữ đảm đang (giỏi giang trong công việc, thường là việc gia đình) và chữ nội trợ. Chữ sau hay bị viết nhầm, cách viết đúng có ở bài nội trợ hay nội chợ.

Đừng nhầm với “công tác nữ công” ở cơ quan

Cách dùng Nghĩa Ví dụ
Nữ công gia chánh Tài khéo tay và việc nhà của người phụ nữ Cô ấy giỏi nữ công gia chánh
Nữ công (trong cơ quan, đoàn thể) Công tác phụ nữ, chăm lo quyền lợi lao động nữ Ban nữ công công đoàn
Nữ công nhân Người lao động nữ làm việc trong nhà máy, xí nghiệp Nữ công nhân dệt may

Từ điển Hoàng Phê ghi rõ nghĩa thứ hai của nữ công là công tác phụ nữ trong cơ quan, đoàn thể. Vì vậy “phụ trách nữ công” ở công ty không liên quan gì đến chuyện nấu nướng.

Nữ công trong thơ văn xưa và cách nhìn hôm nay

Trong nguyên tác chữ Hán Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn, chữ 女工 xuất hiện khi tả người vợ nhớ chồng đến biếng cả việc kim chỉ, thêu dệt. Nỗi buồn được đo bằng chính việc nữ công bỏ dở. Ca dao cũng có rất nhiều câu khen người phụ nữ khéo tay, đảm việc, gom lại ở bài những câu ca dao viết về người đàn bà Việt.

Hôm nay, cụm từ được nhìn lại khá nhiều. Việc nhà không còn được coi là của riêng phụ nữ; nhiều gia đình chia đều bếp núc, giặt giũ cho cả vợ lẫn chồng. Kỹ năng nấu ăn, khâu vá vẫn đáng quý, chỉ có điều nó là kỹ năng sống của mọi người chứ không phải tiêu chuẩn để chấm điểm một cô gái.

Song song với tài khéo việc nhà, con gái nhà gia giáo xưa còn được khen nếu thạo cầm kỳ thi họa, tức đàn, cờ, thơ, tranh.

Thắc mắc về nữ công gia chánh

Nữ công gia chánh có nghĩa là gì?

Là các việc may vá, thêu thùa, nấu nướng và trông coi nhà cửa của người phụ nữ, nói gộp lại. Nữ công là việc khéo tay, gia chánh là việc sắp đặt trong nhà.

Gia chánh hay gia chính mới đúng?

Cả hai đều là cách đọc của chữ 家政. Từ điển Thiều Chửu ghi chữ này đọc là chánh, cũng đọc là chính. Âm chánh đã cố định trong cụm nữ công gia chánh, nên khi nói cả cụm, người ta gần như chỉ dùng “gia chánh”.

Đàn ông giỏi nữ công gia chánh thì gọi là gì?

Tiếng Việt không có từ riêng. Người ta vẫn nói vui “anh ấy giỏi nữ công gia chánh”, hoặc khen là khéo việc nhà, nấu ăn giỏi. Cách nói ấy cho thấy cụm từ đã dần rời khỏi nghĩa chỉ dành cho phụ nữ.

Công dung ngôn hạnh là gì?

Là tứ đức Nho giáo đặt ra cho phụ nữ: công là khéo léo việc nhà, dung là dáng vẻ, ngôn là cách nói năng, còn hạnh là nết na, đạo đức. Nữ công gia chánh ứng với chữ công.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5