Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Nói điêu là gì? Nghĩa chữ điêu, ví dụ và khác nói xạo, nói phét

Cập nhật 26/02/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Nói điêu là nói dối kiểu gì?
  • Chữ 刁 và họ hàng điêu ngoa, điêu trá
  • Chú Cuội, cậu bé chăn cừu và cái giá của lời điêu
  • Nói điêu, nói xạo, nói phét: nặng nhẹ khác nhau

Nói điêu là nói sai sự thật để đánh lừa người nghe, tức nói dối, bịa chuyện. Chữ điêu ở đây là tính từ chỉ tính hay dối trá, gian lận; ngoài nói điêu còn có tính điêu, cân điêu. Trong câu chuyện hằng ngày, “điêu thế”, “điêu vừa thôi” lại thường là lời bắt bẻ nửa đùa nửa thật khi ai đó kể một chuyện khó tin.

Nghĩa Nói sai sự thật nhằm lừa người khác; nói dối, bịa đặt
Loại từ “Điêu” là tính từ; “nói điêu” là cụm động từ
Gần nghĩa Nói dối, nói xạo, bịa chuyện, nói phét
Từ ghép Điêu ngoa, điêu toa, điêu trá
Sắc thái Khẩu ngữ, mang ý chê; giữa bạn bè thân có khi chỉ là câu trêu
nói điêu là gì
nói điêu là gì? Nói sai sự thật để lừa người

Nói điêu là nói dối kiểu gì?

Từ điển tiếng Việt cho chữ điêu hai nét nghĩa. Nét thứ nhất nói về con người: quen nói không đúng sự thật nhằm đánh lừa người khác, như trong nói điêu, tính điêu. Nét thứ hai rộng hơn: gian dối, man trá trong việc làm, như cân điêu là cân thiếu cho khách.

Nói điêu vì thế khác với lỡ lời hay nhớ nhầm. Nó có phần cố ý: biết sự thật một đằng mà nói một nẻo, thường để được lợi, để chối lỗi hoặc để làm người khác tin vào điều không có.

  • Đi chơi về muộn mà bảo “con ở lại trực nhật” là nói điêu với bố mẹ.
  • Bán hàng online quảng cáo “hàng chính hãng” cho món đồ nhái cũng là một kiểu nói điêu, lần này kèm cả tiền của người mua.
  • Bạn khoe “tối qua tớ ngủ có bốn tiếng mà vẫn được mười điểm”, cả nhóm đồng thanh: “Điêu!”

Câu cuối cho thấy một cách dùng rất quen: chữ điêu đứng một mình như tiếng kêu không tin. Ở đây nó nhẹ hơn nhiều, gần với “xạo quá”, “phét vừa thôi”.

Chữ 刁 và họ hàng điêu ngoa, điêu trá

Trong vốn chữ Hán có chữ 刁, đọc là điêu, nghĩa là gian hiểm, xảo trá. Từ điển Hán Việt ghi một số từ ghép với chữ này: điêu ngoa 刁訛, điêu trá 刁詐, điêu ác 刁惡. Chữ điêu trong nói điêu rất có thể cùng một gốc, vì nghĩa khớp nhau gần như trọn vẹn.

Ở tiếng Việt, điêu ngoa là hay nói những điều bịa đặt, dối trá; điêu toa là cách nói khẩu ngữ, nghĩa như điêu ngoa; còn điêu trá nghĩa như dối trá nhưng ít dùng. Người ta hay nói “quen thói điêu ngoa”, “cái giọng điêu toa”.

Chú ý đừng gán nghĩa này cho mọi chữ “điêu”. Điêu khắc dùng chữ 雕 (chạm, khắc), điêu tàn dùng chữ 凋 (héo rụng). Đọc giống nhau mà nghĩa chẳng dính gì đến chuyện nói dối.

Chú Cuội, cậu bé chăn cừu và cái giá của lời điêu

Văn học dân gian có hẳn một nhân vật nổi danh vì nói điêu: chú Cuội. Thành ngữ nói dối như Cuội ra đời từ những câu chuyện chú lừa người hết lần này đến lần khác, trọn truyện có ở trang truyện cổ tích về anh chàng Cuội. Ở phương Tây, ngụ ngôn Aesop kể về cậu bé chăn cừu mấy lần hô “Sói đến!” để trêu dân làng; đến khi sói đến thật thì không còn ai tin cậu nữa (đọc thêm ngụ ngôn cậu bé kêu sói đến).

Hai câu chuyện cùng nói một điều: lời điêu đầu tiên thường trót lọt, cái mất thật sự là lòng tin của người nghe về sau. Ngược với nói điêu là thói quen nói đúng sự thật, không thêm bớt.

Nói điêu, nói xạo, nói phét: nặng nhẹ khác nhau

Cách nói Ý chính Mức độ
Nói dối Nói sai sự thật, cách nói trung tính, dùng được ở mọi văn cảnh Tùy hoàn cảnh
Nói điêu Nói dối có chủ ý lừa, thường kèm ý chê Khá nặng khi nói thật lòng
Nói xạo Nói bậy, nói không đúng; từ điển ghi là phương ngữ Nhẹ, hay dùng khi trêu nhau
Nói phét Phóng đại hoặc bịa để đùa vui, khoe khoang Nhẹ, ít ý lừa gạt
Điêu ngoa Hay bịa đặt, dối trá thành thói quen Nặng, chê tính nết

Trái nghĩa với nói điêu là nói thật, thật thà, trung thực. Còn một chỗ dễ quên: chữ điêu đâu phải chỉ nằm ở cái miệng. Bà bán rau đặt ngón tay lên đĩa cân cho kim nhích thêm vài lạng cũng là điêu, dù không nói câu nào.

Điêu thế, điêu vừa thôi và vài cách nói quen

Điêu là gì?

Điêu là tính từ chỉ người quen bịa, nói trái sự thật cho người khác tin, hoặc chỉ việc làm gian dối, man trá. Khi đứng một mình trong câu “Điêu!”, nó là lời kêu không tin vào điều vừa nghe.

Nói điêu tiếng Anh là gì?

Có thể dịch là to lie, to tell a lie hoặc to make things up khi nói về chuyện bịa. Câu bắt bẻ “Điêu!” giữa bạn bè gần với No way! hay You’re kidding!

Điêu ngoa là gì?

Điêu ngoa chỉ tính hay nói bịa đặt, dối trá, thường dùng để chê một người đã quen thói nói sai. Từ đồng nghĩa trong khẩu ngữ là điêu toa.

Nói điêu với nói dối có giống nhau không?

Về nghĩa thì gần như một. Khác ở sắc thái: nói dối là cách gọi trung tính, dùng được cả trong văn viết; nói điêu đậm chất khẩu ngữ và thường kèm ý chê hoặc ý trêu.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5