Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Nhà từ đường là gì? Nghĩa chữ 祠堂, giỗ họ và những ngày tụ họp

Cập nhật 14/08/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Vì sao gọi là nhà từ đường?
  • Ngôi nhà giữ chữ hiếu của cả họ
  • Giỗ họ và những ngày mở cửa từ đường
  • Từ đường, bàn thờ gia tiên và nhà thờ giáo họ

Nhà từ đường là ngôi nhà dành riêng để thờ các đời tổ chung của một dòng họ hoặc một chi họ, tính theo dòng cha; người ta còn gọi ngắn là từ đường hay gọi nôm là nhà thờ họ. Đây là nơi đặt bàn thờ các đời tổ, giữ gia phả và là chỗ con cháu trong họ tụ về vào ngày giỗ họ, ngày Tết, ngày có việc lớn.

Nghĩa Nhà thờ tổ tiên chung của một dòng họ, một chi họ
Gốc chữ Hán Việt 祠堂: từ (đền thờ, cúng tế) + đường (gian nhà lớn)
Tên gọi khác Từ đường, nhà thờ họ, nhà thờ tộc, nhà thờ tổ
Dịp đông người nhất Ngày giỗ tổ của dòng họ (giỗ họ)
Người trông coi Thường là trưởng họ hoặc trưởng chi
nhà từ đường là gì
nhà từ đường là gì? Nhà thờ tổ tiên của cả dòng họ

Vì sao gọi là nhà từ đường?

Chữ từ (祠) trong Hán văn vừa là đền, miếu, vừa là việc cúng tế. Chữ đường (堂) là gian nhà chính ở giữa, rộng hơn những gian bên, cũng là nhà dành riêng cho một việc, như lễ đường, giảng đường, thực đường. Ghép lại, từ đường là gian nhà lớn để thờ cúng. Người Việt thêm chữ “nhà” phía trước cho rõ: nhà từ đường.

Chữ này nghe trang trọng, hay xuất hiện trên bảng đá trước cổng, trong lời mời họp họ, trong thư ngỏ kêu gọi con cháu góp tiền tu sửa. Trong lời nói thường ngày, người ta chuộng cách gọi nôm hơn: “Rằm tháng Giêng này cả nhà về nhà thờ họ thắp hương nhé.” Tiếng Anh thường dịch là ancestral hall.

Ngôi nhà giữ chữ hiếu của cả họ

Thờ cúng tổ tiên là nếp có từ lâu đời trong nhiều gia đình người Việt. Mỗi nhà có bàn thờ gia tiên thờ ông bà, cha mẹ. Nhưng một dòng họ sinh sôi qua nhiều đời, chia thành nhiều ngành, nhiều chi, con cháu sống rải rác khắp nơi; cần một chỗ chung để thờ ông tổ khai họ và các đời tổ trên cùng. Từ đường ra đời từ nhu cầu ấy.

Họ lớn có nhà thờ của dòng trưởng, thờ từ đời thủy tổ và giữ gia phả gốc; các chi lại có nhà thờ chi riêng. Gia phả để ở từ đường ghi tên, đời, ngày giỗ, nơi an táng của người trong họ, có khi chép cả công trạng, như một cuốn sử nhỏ của gia đình. Nhiều họ treo thêm bằng khen, ghi tên con cháu đỗ đạt hay hi sinh trong chiến tranh lên tường.

Ý nghĩa của ngôi nhà vì thế không nằm ở kiến trúc to hay nhỏ. Nó là nơi để người đi xa biết đường quay về, nơi con cháu nhìn thấy tên ông cha mình trên bài vị. Tinh thần ấy cũng là tinh thần của câu tục ngữ quen thuộc mà bài giải nghĩa câu uống nước nhớ nguồn đã kể kĩ.

Giỗ họ và những ngày mở cửa từ đường

Ngày giỗ tổ của dòng họ

Ngày giỗ ông tổ chung được gọi là giỗ họ, hay giỗ tổ. Theo lệ cũ được các sách phong tục ghi lại, trưởng họ lo việc làm giỗ, các ngành trong họ cùng đóng góp, trưởng các chi phải có mặt. Sau phần lễ và bữa cỗ, các bậc trưởng thượng ngồi bàn việc họ. Đây thường là dịp đông đủ nhất trong năm; người già kể cho con cháu nghe về công đức của tổ tiên.

Rằm, Tết và những việc lớn trong nhà

Ngoài giỗ họ, từ đường được mở cửa thắp hương vào ngày rằm, mồng một, dịp Tết, tiết Thanh minh đi tảo mộ. Nhà nào có việc hiếu hỉ như cưới hỏi, sinh con, có người qua đời, nhiều nơi cũng ra nhà thờ họ thắp hương báo với tổ tiên.

Hương hỏa và người trông coi

Theo tập quán xưa, trưởng họ được giữ phần hương hỏa, thường là ruộng đất tổ tiên để lại, hoa lợi dùng vào việc cúng giỗ; của hương hỏa không đem bán. Thời nay, nhiều họ lập quỹ chung do con cháu góp để sửa sang từ đường và lo giỗ chạp. Cách tổ chức, phần đóng góp, ai được dự giỗ mỗi họ một khác, theo lệ riêng của từng họ.

Từ đường, bàn thờ gia tiên và nhà thờ giáo họ

Nơi thờ Thờ ai Quy mô
Bàn thờ gia tiên Ông bà, cha mẹ của một gia đình Đặt trong nhà ở
Nhà thờ chi họ Ông tổ của một chi và con cháu chi đó Một ngôi nhà riêng của chi
Từ đường (nhà thờ đại tôn) Thủy tổ và các đời tổ của cả dòng họ Ngôi nhà chung của cả họ
Đình, đền Thành hoàng, thần, người có công với làng nước Của cả làng, cả vùng

Cần để ý một chỗ dễ hiểu sai. Trong tiếng Việt, “nhà thờ họ” cũng là cách người Công giáo gọi nơi cầu nguyện của một giáo họ, đơn vị nhỏ hơn giáo xứ. Khi đọc thấy “nhà thờ họ Nguyễn”, “nhà thờ họ Trần” kèm tên một dòng họ, đó là từ đường; còn “nhà thờ họ” đi với tên một giáo họ thì là nơi cầu nguyện của giáo dân. Gọi là từ đường sẽ không bao giờ lẫn.

Từ đường trong đời sống của mỗi dòng họ

Từ đường tiếng Anh là gì?

Thường dịch là ancestral hall, có khi là ancestral shrine hoặc family temple. Khi giới thiệu với người nước ngoài, nên giải thích thêm đây là nơi thờ tổ tiên của cả dòng họ, không phải nhà ở.

Nhà từ đường và nhà thờ họ có khác nhau không?

Về cơ bản là một. Từ đường là cách gọi Hán Việt, trang trọng; nhà thờ họ là cách gọi nôm, dùng hằng ngày. Riêng “nhà thờ họ” còn trùng với cách gọi nhà thờ giáo họ của người Công giáo.

Nhà từ đường thường xây ở đâu?

Thường ở quê gốc của dòng họ, gần nơi có mộ tổ, trên đất họ có từ lâu đời. Con cháu đi làm ăn xa vẫn tìm về đó vào ngày giỗ họ.

Con cháu ở xa có cần về giỗ họ không?

Không có quy định bắt buộc; đó là chuyện tình cảm và lệ riêng của mỗi họ. Nhiều nhà không về được thì gửi phần đóng góp, gọi điện hỏi thăm các bậc cao niên. Ca dao về cội nguồn mà ông bà hay đọc cho cháu nghe có thể xem ở tuyển ca dao nhớ ơn tổ tiên, cội nguồn.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5