Người thứ bảy là truyện ngắn của nhà văn Nhật Bản Mu-ra-ka-mi Ha-ru-ki, được học ở Bài 9 (Bi kịch và truyện) sách Ngữ văn 9 Cánh diều tập 2. Bài viết tổng hợp thông tin về tác giả, xuất xứ, nhân vật, bố cục, giá trị nội dung, nghệ thuật cùng sơ đồ tư duy và hai mẫu tóm tắt ngắn.
Nội dung văn bản Người thứ bảy
Truyện là lời kể của một người đàn ông, người thứ bảy trong nhóm người lần lượt kể chuyện vào một đêm mưa gió. Tuổi thơ của ông trôi qua ở một thị trấn nhỏ bên bờ biển, cùng người bạn thân tên K, nhỏ hơn mình một lớp, yếu ớt, ít nói nhưng vẽ rất giỏi. Năm ấy có một cơn bão lớn. Lúc tâm bão đi qua, trời tạm lặng, hai cậu bé ra bờ biển. Một con sóng khổng lồ ập đến. Cậu bé “tôi” đã thấy trước nguy hiểm nhưng vì sợ mà chạy lên đê một mình, chỉ kịp gọi khi đã quá muộn. K bị sóng cuốn đi. Con sóng thứ hai dừng lại ngay trước mặt “tôi”, và trong lòng sóng, cậu nhìn thấy K đang cười với mình.
Từ đó, “tôi” sống trong mặc cảm tội lỗi và những cơn ác mộng, chuyển đến tỉnh Na-ga-nô, tránh xa biển, sông, hồ suốt gần bốn mươi năm. Mùa xuân năm ngoái, ông trở về bãi biển cũ, thấy bóng tối trong lòng đã tan. Kết thúc câu chuyện, ông nói với mọi người về nỗi sợ: điều đáng sợ nhất là quay lưng lại với nó và nhắm mắt.
Vì bản dịch còn bảo hộ, phần này chỉ tóm lược; lời giải từng câu hỏi có trong bài soạn cùng tác phẩm.
Thông tin tác giả Mu-ra-ka-mi Ha-ru-ki
Mu-ra-ka-mi Ha-ru-ki (Murakami Haruki, sinh năm 1949) là nhà văn, dịch giả người Nhật Bản. Ông sinh ở Ki-ô-tô, lớn lên ở vùng Cô-bê, học ngành sân khấu tại Đại học Oa-xê-đa (Tokyo). Trước khi viết văn, ông từng cùng vợ mở một quán cà phê nhạc jazz.
Năm 1979, tiểu thuyết đầu tay Lắng nghe gió hát đưa ông vào văn đàn. Rừng Na Uy (1987) làm tên tuổi ông nổi tiếng rộng rãi; sau đó là Biên niên kí chim vặn dây cót, Kafka bên bờ biển, 1Q84 cùng nhiều tập truyện ngắn. Tác phẩm của ông được dịch ra hàng chục thứ tiếng và có lượng độc giả rất lớn ở Việt Nam.
Văn Mu-ra-ka-mi thường kể về những con người cô đơn trong xã hội hiện đại, đan cài hiện thực với yếu tố kì lạ, mơ hồ; giọng kể điềm tĩnh, câu văn giản dị nhưng gợi nhiều ám ảnh. Ông còn dịch nhiều tác phẩm văn học Mĩ sang tiếng Nhật.
Thông tin tác phẩm Người thứ bảy
Các mục dưới đây trả lời những câu hỏi thường gặp khi học văn bản.
Xuất xứ truyện Người thứ bảy
Người thứ bảy (nguyên tác tiếng Nhật in năm 1996) nằm trong tập truyện ngắn Bóng ma ở Le-xinh-tơn. Văn bản trong SGK được trích theo bản dịch của Phạm Vũ Thịnh (NXB Đà Nẵng, 2007), có lược bớt một số đoạn.
Thể loại, ngôi kể, phương thức biểu đạt
- Thể loại: truyện ngắn hiện đại, có yếu tố kì lạ.
- Ngôi kể: ngôi thứ nhất, người kể là “tôi”, người đàn ông thứ bảy; câu chuyện được lồng trong một khung kể (cuộc kể chuyện của nhiều người).
- Phương thức biểu đạt chính là tự sự, có xen miêu tả và biểu cảm.
Nhân vật chính và tình huống truyện
Nhân vật chính là “tôi”, người đàn ông thứ bảy. Tình huống truyện: trong một khoảnh khắc nguy hiểm, cậu bé “tôi” đã để nỗi sợ chiến thắng, bỏ chạy và không cứu được người bạn thân. Từ tình huống ấy, truyện đi sâu vào mặc cảm tội lỗi kéo dài suốt bốn mươi năm và hành trình đối diện với nỗi sợ.
Bố cục truyện Người thứ bảy
Văn bản đã được đánh số thành 3 phần:
- Phần 1 (từ đầu đến “cười toe toét”): tình bạn giữa “tôi” và K; cơn bão và con sóng cuốn K đi.
- Phần 2 (tiếp đến “rời khỏi tâm trí tôi”): những năm tháng “tôi” bị ám ảnh, dằn vặt, phải bỏ quê đi xa.
- Phần 3 (còn lại): “tôi” trở lại bờ biển, được giải thoát, và lời chiêm nghiệm về nỗi sợ.
Giá trị nội dung
- Kể câu chuyện về tình bạn, về một lỗi lầm do sợ hãi và nỗi ân hận đeo đẳng suốt đời người.
- Cho thấy sức tàn phá của nỗi sợ khi con người né tránh nó: nó lấy đi tuổi trẻ, những niềm vui và cả cuộc sống bình thường.
- Gửi thông điệp: chỉ khi dám quay lại đối diện với nỗi sợ, con người mới được giải thoát.
Giá trị nghệ thuật
- Ngôi kể thứ nhất kết hợp khung kể chuyện, tạo giọng tự thú chân thật, gần gũi.
- Hình ảnh con sóng và nụ cười của K được lặp lại, mang ý nghĩa biểu tượng.
- Đan xen hiện thực và yếu tố kì lạ, khiến người đọc vừa tin vừa nghi, đúng với cảm giác hoảng loạn của nhân vật.
- Miêu tả tâm lí tinh tế; nhịp kể chậm, ngôn ngữ giản dị mà ám ảnh.
Ý nghĩa nhan đề Người thứ bảy
Nhan đề chỉ thứ tự của người kể trong buổi kể chuyện chứ không gọi tên ông. Cách đặt tên ấy làm nhân vật trở thành một người bất kì, như thể ai trong chúng ta cũng có thể là “người thứ bảy” mang trong mình một nỗi sợ chưa dám nói ra.
Sơ đồ tư duy Người thứ bảy
Tóm tắt Người thứ bảy
Hai mẫu ngắn dưới đây giúp em nhớ nhanh mạch truyện.
Mẫu 1 – Tóm tắt Người thứ bảy ngắn nhất
Người đàn ông thứ bảy kể rằng thuở nhỏ, trong một cơn bão, ông đã sợ hãi bỏ chạy khi con sóng lớn ập đến, để người bạn thân K bị cuốn trôi. Hình ảnh K cười trong lòng sóng ám ảnh ông suốt bốn mươi năm, khiến ông bỏ quê đi xa. Khi trở lại bãi biển cũ, ông mới thoát khỏi bóng tối ấy và nhận ra điều đáng sợ nhất là quay lưng với nỗi sợ.
Mẫu 2 – Tóm tắt Người thứ bảy theo ba phần
Ở thị trấn ven biển, “tôi” và K thân nhau như anh em; K yếu đuối nhưng có tài vẽ. Khi tâm bão đi qua, hai cậu ra bãi biển; con sóng khổng lồ ập tới, “tôi” chạy lên đê một mình, K bị nuốt chửng, rồi hiện lên trong con sóng thứ hai với nụ cười lạnh lẽo. Sau đó, “tôi” ốm nặng, day dứt vì đã không cứu bạn, xin chuyển đến Na-ga-nô, tránh mọi nơi có nước. Gần bốn mươi năm sau, ông trở về, ngâm chân vào nước biển và thấy lòng nhẹ nhõm. Ông kết thúc câu chuyện bằng lời khuyên đừng nhắm mắt trước nỗi sợ.
Lời kết
Người thứ bảy là một truyện ngắn giàu ý nghĩa nhân sinh. Khi học, em cần nắm diễn biến tâm lí của nhân vật “tôi”, ý nghĩa biểu tượng của con sóng và thông điệp về việc đối diện với nỗi sợ trong lời kết của người kể.
Xem thêm:
- Mục lục Ngữ văn 9 Cánh diều
- Soạn bài Về truyện “Làng” của Kim Lân (Ngữ văn 9 Cánh diều tập 2)